O Μιχάλης Λεμονιάδης στα Ικαριώτικα νέα

Συνέντευξη στην Τασσώ Γαΐλα

Ο ξυλογλύπτης αριστερά και ο ίδιος με έναν φίλο του σε δημιουργία του στα δεξιά

Γητευτής, όχι αλόγων αλλά του ξύλου, ο ξυλογλύπτης-επιπλοποιός Μιχάλης Λεμονιάδης ,εγγονός του βοσκού και πετρογλύπτη Μιχάλη Λεμονιάδη και γιός του Ευστράτιου και της Καλλιόπης, μόλις τελείωσε το Δημοτικό Σχολείο στη γενέτειρα τα Θυμιανά, δεν πήρε το δρόμο για την ξενιτιά, αλλά για τη χώρα της Χίου και το εργοστάσιο του Παπαγεωργίου. Εκεί το 12χρονο αγόρι μαζί με άλλα παιδιά από τα Θυμιανά στο επιπλάδικο αυτό θα μάθει δουλεύοντας για το μεροκάματο την τέχνη του επιπλοποιού και αυτήν του ξυλογλύπτη.

-Άλλες εποχές κ. Γαΐλα. Δύσκολα μα και όμορφα χρόνια. Στάθηκα τυχερός γιατί αυτός ο σπουδαίος ξυλογλύπτης και επιπλοποιός, ο Παπαγεωργίου, διέκρινε το ταλέντο μου και μου δίδαξε σχέδιο. Κίνα του έμαθα την ξυλογλυπτική, συγχρόνως σπούδαζα     στο Νυχτερινό(Τεχνική Σχολή Μαθητείας Χίου), όπου εκτός από τους άριστους καθηγητές του Γυμνασίου Χίου μας έκαναν μαθήματα και επιπλοποιοί για να μάθομε την τέχνη.

-Από την «παρέα» σας στο σχολείο και στο εργοστάσιο βγήκατε πολλοί ξυλογλύπτες κ.Λ.;

-Σας είχα πει κ. Γαΐλα και σε παλαιότερη συνέντευξή μου, το επάγγελμα του ξυλογλύπτη είχε μεγάλη άνθιση τότε. Γύρω στους 40 ήμασταν και δουλεύαμε όλοι. Μεγάλοι τεχνίτες, ονόματα δεν θα σας αναφέρω, θα σας πω όμως και με θλίψη πως σχεδόν ο μόνος με επιπλάδικο δικό του που έχει μείνει στη Χίο, είναι ο συγχωριανός μου ο Χρήστος ο Κοφινάς. Ταλέντο, από τους καλύτερους επιπλάδες, κρατά το μαγαζί του στο Βαρβάσι, καίτοι συνταξιούχος, Το μεράκι του καλλιτέχνη, αλλά τι να το κάνεις; Δουλειά μηδέν…Μόλις πάω στη Χίο, εκεί πάω, του πηγαίνω και σχέδιά μου…αλλά, είπαμε, παραγγελίες δεν γίνονται,η αδιαφορία για το παραδοσιακό έπιπλο πλήρης…

-Τελειώσατε το Νυχτερινό, συγχρόνως δουλεύατε, μετά;

-Μετά πήγα φαντάρος και μετά τη θητεία μου στο Στρατό γύρισα πού αλλού; Στην πατρίδα μου τη Χίο και στο εργοστάσιο του Παπαγεωργίου, δηλαδή στην παλιά μου δουλειά, και έμεινα εκεί μέχρι το ΄75.Ήταν τότε με την εισβολή στην Κύπρο, Θυμάστε; Εν τω μεταξύ η δουλειά στο εργοστάσιο που είχε αρχίσει να παίρνει την κάτω βόλτα –όπως λέει ο λαός-, όλο κι έπεφτε, παρακμή…

-Δηλαδή κ. Λεμονιάδη, η οικονομική άνοδος των Χιωτών ιδίως με την Ναυτιλία εκείνα τα χρόνια, δεν είχε αντίκρισμα στην ντόπια παραγωγή όπως ο κλάδος σας, το έπιπλο.

-Σαφώς κ. Γαΐλα. Το προκάτ-της μηχανής, έτοιμο και φτηνό έπιπλο, ¨σκότωσε¨ το χειροποίητο. Αλλά για ποια ζήτηση μιλάτε; Ακριβώς τότε με την ανάπτυξη που λέτε, ήταν και η εποχή πού μεγάλο μέρος Χιωτών εγκατέλειψε το νησί για την Αθήνα. Το χρήμα δεν έφερε στήριξη στις παλιές αξίες και την παράδοση, απεναντίας απομάκρυνε τον κόσμο από τα παλαιά πρότυπα. Πολιτισμό και ανάπτυξη το θεωρείτε εσείς αυτό;

– Το ’75 λοιπόν, οι αναδουλειές στη Χίο σας ώθησαν να πάρετε την μεγάλη απόφαση, να φύγετε από το αγαπημένο σας νησί για Αθήνα.

-Ναι, από το ’76 είμαι στην Αθήνα. Έκανα δικές μου ατομικές δουλειές, βασισμένες σε δικά μου σχέδια και ταυτόχρονα δούλευα στο εργοστάσιο επίπλων Βαράγκη. Κατόπιν για 15 χρόνια έκανα δική μου δουλειά, δικό μου εργαστήρι, τι να σας πω έχω κάνει εκατοντάδες έπιπλα, αμέτρητα…

-Βλέπω αυτά που κοσμούν τον χώρο υποδοχής της κατοικίας σας , πράγματι αληθινά κομψοτεχνήματα, καμία σχέση με αυτά της αγοράς, τα μοντέρνα και απρόσωπα. Σαν μουσείο τέχνης είναι το σαλόνι σας. Θα μας αναφέρετε, αν υπήρξαν, επώνυμους πελάτες σας;

-Υπήρξαν πολλοί που εκτίμησαν την δουλειά μου. Ποιόν να πρωτοθυμηθώ; Α, ο Ανδρέας Παπανδρέου, οι 2 αδελφοί της Αλίκης Βουγιουκλάκη, υπουργοί, επιστήμονες, πολλοί….Κοιτάξτε στην φωτογραφία αυτήν την καρέκλα που ήταν από παραγγελία Υπουργού, σας αρέσει;

-Υπέροχη! Το επάγγελμά σας κ. Λ., η τέχνη σας επιπλοποιός- ξυλογλύπτης, ‘σβήνει’ με την πάροδο του χρόνου. Οι αιτίες;

-Πολλές. Η Πολιτιστική   παρακμή, η απομάκρυνση από τις παραδόσεις, ξενομανία, η μη στήριξη μας από τους ντόπιους νεόπλουτους πελάτες. Δυστυχώς, το είπα και προηγουμένως, το χρήμα δεν πορεύθηκε μαζί με την Τέχνη. Αν δεν έχεις την στήριξη των συμπολιτών σου πως θα επιβιώσεις; Αν η Πολιτεία αδιαφορεί για κλάδο μου, επάγγελμα παραγωγής Πολιτισμού, που θα στηριχτείς για να συνεχίσεις;

-Χρήμα αλλά έλλειψη παιδείας και αισθητικής από τους πολίτες, αδιαφορία των κρατούντων. Κ. Λεμονιάδη, στη Χίο εκτός από τα έπιπλα ιδιωτών, υπάρχουν και Δημόσια έργα σας;

-Ποιο να σας πω. Ελάτε στα Θυμιανά, το χωριό μου, να δείτε την ξυλόγλυπτη κεντρική είσοδο της εκκλησίας μας, του Αγίου Ευστρατίου. Είναι δικό μου σχέδιο και εκτέλεση, με πρότυπο την αντίστοιχη της Μονής του Αγίου Κωνσταντίνου όπου και μπήκα με ειδική άδεια από τον Δεσπότη για να δώ το σχέδιο, και αυτό έγινε γιατί η δωρήτρια στα Θυμιανά ήθελε η πόρτα της εκκλησίας μας να μοιάζει με αυτήν της Μονής. Αυτό δεν με εμπόδισε να σχεδιάσω ένα δικό μου πρωτότυπο σχέδιο που τελικά άρεσε στην χορηγό. Άλλο; Ο Επιτάφιος στην Μητρόπολη, τέμπλα σε εκκλησίες και εξωκκλήσια, τα περισσότερα, να σας πω, χωρίς αμοιβή μόνο με αγάπη και πίστη στην τέχνη μου…

-Συνολικά κ. Λ., πόσα χρόνια ασχολείστε με τη τέχνη σας;

-Από τα 12μου χρόνια που κατέβηκα στη Χώρα και στου Παπαγεωργίου, μέχρι σήμερα. Αν και όταν μου ζητούν, εργάζομαι σκληρά για να ανταποκριθώ στις απαιτήσεις των πελατών. Δεν θα σταματήσω ποτέ την τέχνη μου. Είναι η ζωή μου.

-Η ‘ζωή’ σας όλη Ξυλογλυπτική και Χίος κ. Λεμονιάδη;

-Ακριβώς κ. Γαΐλα καθώς και η οικογένειά μου. Η δε πορεία της Ζωής μου; 33 χρόνια Χίος-38 Αθήνα.

-Αθήνα-Χίος, τι ψηφίζετε;

-Χίος και πάντα Χίος. Εκεί η καρδιά μου, εκεί το σπίτι μου, εκεί ζουν μόνιμα οι 3 κόρες μου. Γράψτε αν θέλετε πώς τα έπιπλα στα σπιτικά τους εγώ τους τα έφτιαξα. Είμαι πολύ δεμένος με την Χίο και τους ανθρώπους της…

-Για το επάγγελμά σας κ. Λ., που φυσικά φθίνει όχι μόνο στη Χίο αλλά πανελλήνια και δεν είναι και το μόνο παραδοσιακό υπό εξαφάνιση επάγγελμα, έχετε να προτείνετε κάποια διέξοδο, λύση του θέματος;

-Λύσεις; Να μη σβήσει η τέχνη μου που είναι μέρος του Πολιτισμού μας, αυτό θέλω, η αγωνία μου είναι μεγάλη. Λέω, ίσως, μία Σχολή Μαθητείας στον Ο.Α.Ε.Δ, θα ήταν μία καλή προσπάθεια να μάθουν οι νέοι την τέχνη. Τώρα χωρίς πρότυπο, χωρίς παλιούς τεχνίτες να δουλέψουν κοντά τους νέοι, που θα μάθουν την τέχνη τα παιδιά; Και , να υπάρχει ζήτηση στην αγορά. Ξέρετε, κ. Γαΐλα, τι θα πει χειροποίητο έπιπλο; Τι κόπο, ταλέντο, μεράκι απαιτεί για να βγει ένα κομμάτι;

-Το βλέπω στα έπιπλα της κατοικίας σας. Ασύγκριτες και μοναδικές κατασκευές. Πολιτιστικός πλούτος, παρακαταθήκη για τις επόμενες γενιές η κατοχή χειροποίητου επίπλου, σωστά;

Ασφαλώς, κι αυτό είναι που με πονά. Να μην χαθεί η Τέχνη μου που είναι μέρος του Πολιτισμού μας.

Σχολιάστε Ελεύθερα

Ads Blocker Image Powered by Code Help Pro

Ads Blocker Detected!!!

We have detected that you are using extensions to block ads. Please support us by disabling these ads blocker.

Powered By
Best Wordpress Adblock Detecting Plugin | CHP Adblock