Γράφει ο Στέφανος Καραπέτης
Σαν σήμερα πριν 107 χρόνια γεννήθηκε ο μεγάλος Βασίλης Τσιτσάνης. Ο Βασίλης Τσιτσάνης της Συννεφιασμένης Κυριακής, δηλαδή της ημέρας που μπήκαν οι Γερμανοί στην Αθήνα, 27 Απριλίου 1941, κυριακή του Ελληνικού Πάσχα, ο Βασίλης Τσιτσάνης που έμεινε στη Θεσσαλονίκη κατά τη διάρκεια της Γερμανικής εισβολής και μέσα στην κατοχή άνοιξε δικό του μαγαζί, το «Ουζερί ο Τσιτσάνης» στην οδό Παύλου Μελά 22 της σηυμπρωτεύουσας, ο Βασίλης Τσιτσάνης που την ίδια μέρα που γεννήθηκε στα Τρίκαλα, στις 18 Ιανουαρίου του 1915, την ίδια μέρα έφυγε από την ζωή, το 1984 στο Λονδίνο, σε ηλικία 69 ετών.
Οπότε έχουμε δυο μνήμες για την σημερινή ημέρα, την γέννηση και τον θάνατο. Ο Βασίλης Τσιτσάνης, που γεννήθηκε στα Τρίκαλα, ήρθε το 1936 στην Αθήνα με σκοπό να σπουδάσει στη νομική, αλλά γρήγορα έγινε ένας καλός μουσικός, ένας τρομερός συνθέτης και ένας βιρτουόζος του μπουζουκιού. Είναι ένας από τους ανθ΄ρωπους που γέννησε την Ελληνική ρεμπέτικη και Λαϊκή μουσική. Αυτός ήταν ο Βασίλης.
Ο Βαίλης που είχε επιρροές από τα τραγούδια του Βαγγέλη Παπάζογλου και του Μάρκου Βαμβακάρη και με την πρώτη του εμφάνιση να γίνεται στο μαγαζί «Μπιζέλια». Ήταν εκεί που γνώρισε τον Δημήτρη Περδικόπουλο, που τον πήγε στην Odeon, όπου ηχογράφησε τα πρώτα του τραγούδια. Το «Σ’ έναν τεκέ μπουκάρανε» είναι η πρώτη ηχογράφηση του πολύ σπουδαίο Έλληνα συνθέτη. Ο Τσιτσάνης που τα έτη 1937-1940 έγραψε τραγούδια που ηχογράφησε με τις φωνές του Περδικόπουλου και άλλων τραγουδιστών εκείνης της εποχής, όπως του Στράτου Παγιουμτζή, του Μάρκου Βαμβακάρη και του Στελλάκη Περπινιάδη, με τους οποίους σε πολλές ηχογραφήσεις ο Τσιτσάνης συμμετείχε σαν δεύτερη φωνή.
Ο Τσιτσάνης που τον Ιούλιο του 1942 παντρεύτηκε τη Ζωή Σαμαρά από τα Γρεβενά, όντες αρραβωνιασμένοι επί 19 μήνες με κουμπάρο τον Νικόλαο Μουσχουντή, ο οποίος ήταν και διοικητής Χωροφυλακής της Θεσσαλονίκης, αλλά και θαυμαστής του έργου τού Τσιτσάνη και γενικώς του ρεμπέτικου τραγουδιού. Καρπός του γάμου του ήταν η κόρη του Βικτώρια και ο γιος του Κώστας.
Το 1946 ο Τσιτσάνης επέστρεψε στην Αθήνα και άρχισε να ηχογραφεί ξανά. Δίπλα του έγιναν ευρέως γνωστές, τραγουδίστριες όπως η Σωτηρία Μπέλλου, η Ιωάννα Γεωργακοπούλου, η Μαρίκα Νίνου, αλλά και ο τραγουδιστής Πρόδρομος Τσαουσάκης.
Σε ότι αφορά την σχέση του με τη Σωτηρία Μπέλλου, έγινε το 1947 όπου η Σωτηρία Μπέλλου προσελήφθη ως τραγουδίστρια στο κέντρο διασκέδασης της Αθήνας όπου εμφανιζόταν ο Βασίλης Τσιτσάνης. Η Μπέλλου το 1948 έγινε θύμα επίθεσης μια ομάδας φανατικών ακροδεξιών, που εισήλθαν στο χώρο που τραγουδούσε και την ξυλοκόπησαν βαριά με το χαρακτηρισμό «Βουλγάρα» (κομμουνίστρια), χωρίς ούτε οι μουσικοί και ούτε ίδιος ο Τσιτσάνης να τολμήσουν να σηκωθούν από τις καρέκλες τους.
Ο Τσιτσάνης απέκτησε μεγάλη αποδοχή και ειδικά μετά την πτώση της δικτατορίας το 1974, όπου είχε ξεκινήσει συναυλίες σε στάδια και ανοιχτούς χώρους, κάτι που συνέβαινε πρώτη φορά για λαϊκά τραγούδια. Η τελευταία του δημόσια εμφάνιση σε ανοιχτό χώρο, ήταν σε τιμητική εκδήλωση του Δήμου Νίκαιας, σε συνεργασία του δημάρχου Στέλιου Λογοθέτη με τον Μίκη Θεοδωράκη για τη διοργάνωση του πρώτου πολιτιστικού καλοκαιριού στην Ελλάδα.
Αποτιμήσεις
Κατά τον μουσικολόγο Λάμπρο Λιάβα, ο Τσιτσάνης, «έβγαλε το λαϊκό τραγούδι από τα όρια του περιθωρίου, όπου το είχαν τάξει τα αντικοινωνικά και ανατολίτικα στοιχεία του, για να το εντάξει στην καινούργια κοινωνική πραγματικότητα της μεταπολεμικής Ελλάδος. Καθιέρωσε νέο ύφος παιξίματος και τραγουδιού με τον εξευρωπαϊσμό-συγκερασμό των κλιμάκων, αρμονίες με δεύτερες και τρίτες φωνές, εμπλουτισμένη ενορχήστρωση και καινοτομίες στην ποιητική δομή, όπου για πρώτη φορά το λαϊκό τραγούδι απoμακρύνθηκε από τις παραδοσιακές φόρμες του δίστιχου επισημοποιώντας το ρόλο του ρεφρέν».
Οι επιτυχίες του πολλές, Συνεφιασμένη κυριακή, Ίσως αύριο, Τα λιμάνια,Τα ξένα χέρια, Μείνε αγάπη μου κοντά μου, Κορίτσι μου όλα για σένα, Απόψε στις ακρογιαλιές, Κάποιο αλάνι, Της Γερακίνας γιος κ.α…..
Τιμές
Το 1980, με πρωτοβουλία της UNESCO, ηχογραφείται ένας διπλός δίσκος με τίτλο «Χάραμα», όπως λεγόταν το μαγαζί στο οποίο ο Τσιτσάνης εμφανιζόταν τα τελευταία 14 χρόνια της καριέρας και της ζωής του. Σ’ αυτό το δίσκο παίζει μια σειρά από κλασικά του τραγούδια, αλλά και πολλά αυτοσχεδιαστικά κομμάτια στο μπουζούκι. Με την έκδοσή του στη Γαλλία, το 1985, παίρνει το βραβείο της Μουσικής Ακαδημίας Charles Gross. Όμως, στο μεταξύ, ο κορυφαίος δημιουργός έχει φύγει για πάντα…
Ακούστε μερικές από τις επιτυχίες του
