Γράφει ο Στέφανος Καραπέτης
Ο πόλεμος πάντα είναι μια άσχημη εξέλιξη. Ο πόλεμος πάντα είναι μια λύση την οποία δεν την επιθυμούμε. Η Ρωσία ναι καταπατάει το Διεθνές δίκαιο από την στιγμή που μπήκε στην γείτονα χώρα της Ουκρανίας, ωστόσο δεν πρέπει να ξεχνάμε κάποια βασικά ιστορικά στοιχεία.
Πρώτον δεν είναι ο πρώτος πόλεμος που διεξάγεται στην Ευρώπη μετά το τέλος του Δευτέρου παγκοσμίου πολέμου, όπως μερικοί αναλυτές ψελλίσανε. Είναι ο δεύτερος και μην πως και ο τρίτος. Από το 1991 μέχρι το 2001, δέκα ολόκληρα χρόνια, διεξάχθηκε σειρά αιματοχυσιών προκειμένου να διαλυθεί η πρώην Γιουγκοσλαβία. Μετά το τέλος των πολέμων, φτιάχτηκαν τα κράτη που υπάρχουν στην πρώην πλέον Γιουγκοσλαβία. Φτιάχτηκε η Σερβία, η Κροατία, η Σλοβενία, η Βόρεια Μακεδονία (όπως ονομάζεται μετά τη συμφωνία των Πρεσπών), το Κόσοβο, η Βοσνία και Ερζεγοβίνη και το Μαυροβούνιο. Μέσα σε όλα βέβαια υπάρχει και ένας μικρός αλλά ξεχασμένος ενδοευρωπαϊκός πόλεμος, ο πόλεμος της Υπερδνειστερίας, που δημιούργησε ένα κράτος μη αναγνωρισμένο και κομμουνιστικό, την υπερδνειστερία, που είναι επί της ουσίας μια λωρίδα γης μεταξύ Μολδαβίας και Ουκρανίας. Το κράτος αυτό στηρίζεται, παρόλο που είναι Κομμουνιστικό, από την Ρωσία και παίζει ρόλο στον εν εξελίξει πόλεμο.
Δεύτερον, μαζί με τους παραπάνω πολέμους, έγιναν μια σειρά εγκλήματα σε χώρες του Αραβικού και Αφρικανικού κόσμου, όπως την Συρία, το Αφγανιστάν, το Ιράκ, τη Λιβύη και βέβαια και στην Παλαιστίνη, καθώς και πολλοί άλλοι πόλεμοι, όχι τόσο γνωστοί, όπου εαν η Ρωσία έχει παραβιάσει μια φορά το διεθνές δίκαιο, σε αυτές τις χώρες το διεθνές δίκαιο έχει παραβιαστεί επί δέκα.
Θα μιλήσω λοιπόν ωμά, δεν υπάρχει διεθνές δίκαιο στις ιμπεριαλιστικές χώρες, και αν υπάρχει το θυμόνται όποτε τους συμφέρει. Όταν το 2006 έγινε το δημοψήφισμα στο Μαυροβούνιο για την ανεξαρτητοποίησή του, η τότε αδύναμη Ρωσία επικαλούνταν το διεθνές δίκαιο και έλεγε στους Αμερικάνους, πως αυτό που έκαναν θα το βρουν μπροστά τους, και βέβαια το βρήκαν. Το βρήκαν 8 χρόνια αργότερα με το δημοψήφισμα στην Κριμαία. Όταν η Αμερική το 2014 φώναζε για το διεθνές δίκαιο, η απάντηση της Ρωσίας, ήταν το Μαυροβούνιο.
Οι πολιτικοί αναλυτές της δύσης και της Ευρώπης, ευτυχώς βέβαια όχι όλοι, τα ξεχνάνε τα γεγονότα που εξιστόρησα. Είναι εκνευριστικό να βλέπεις πολιτικούς αναλυτές να περνάνε από το 1944 στο 1989 που έπεσε η ΕΣΣΔ και από εκεί στο 2022, χωρίς να αναφέρουν τίποτα για το ενδιάμεσο. Προφανώς η στάση μου και η θέση μου είναι ουδέτερη, δεν είμαι ούτε με τους μεν ούτε με τους δε. Δεν έχω να κερδίσω άλλωστε κάτι αν πάρω θέση, την ώρα μάλιστα που γίνεται πόλεμος. Κατά τη γνώμη μου όμως για ότι γίνεται στην Ουκρανία, την μεγαλύτερη ευθύνη την έχει η ίδια η Ουκρανία. Ο Ζελένσκι είναι ένας πρώην γελωτοποιός, που έγινε πρόεδρος αυτής της Δημοκρατίας των περίπου 45 εκατομμυρίων ανθρώπων, και ο ίδιος πρώτος παραβίασε τις συμφωνίες τόσο με την ΕΕ όσο και με την Ρωσία.
Το 1990 όταν επανενωνόταν η Γερμανία οι δυτικοί ηγέτες δεσµεύτηκαν να µην επεκταθεί το ΝΑΤΟ προς τη Ρωσία, θέτοντας ως ακραίο ανατολικό όριο τον ποταµό Ελβα στην Πολωνία. Το όριο αυτό έχει ξεπεραστεί από την μέρα που οι πρώην ανατολικές δημοκρατίες της Τσεχίας, της Σλοβακίας, της Πολωνίας, του Κοσόβου και της Ουγγαρίας μπήκαν στο ΝΑΤΟ. Τώρα το ΝΑΤΟ θέλησε να περάσει δίπλα στην Ρωσία, ο Πούτιν το κατάλαβε, η Ουκρανία του ακροδεξιού Ζελένσκι, που έγινε Ευρωπαίος και όχι Ρώσος, θέλησε να τα βάλει με την μαμά πατρίδα. Ναι αυτό που είπε ο Πούτιν είναι αλήθεια, η χώρα αυτή δημιουργήθηκε από τους ηγέτες της ΕΣΣΔ, ήταν μέρος όπου διέμεναν Ρώσοι, μπορείτε να διαβάσετε για την Ρως του Κιέβου στο wikipedia αλλά και άλλες πηγές, και το 1917 μετά την επικράτηση των Μπολσεβίκων στη Ρωσία και την κατάληψη της ουκρανικής επικράτειας από τις Κεντρικές Δυνάμεις οι αυτονομιστικές τάσεις της ουκρανικής κοινωνίας συσπειρώθηκαν γύρω από το Ουκρανικό Κεντρικό Συμβούλιο, ανακηρύσσοντας την ίδρυση της τότε Ουκρανικής Εθνικής Δημοκρατίας.
Μετά την ήττα στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και τη ενδυνάμωση των μπολσεβίκικων ιδεών στην Ουκρανία, τον Μάρτιο του 1918 εγκαθιδρύεται η σοβιετική εξουσία. Η Σοβιετική Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Ουκρανίας, με πρωτεύουσα αρχικά το Χάρκοβο και αργότερα το Κίεβο, συνυπέγραψε το Ενωσιακό Σύμφωνο του 1922 και έγινε ιδρυτικό μέλος της Ε.Σ.Σ.Δ.
Τον Αύγουστο του 1939 στα πλαίσια του Συμφώνου Ρίμπεντροπ-Μολότοφ τα σοβιετικά στρατεύματα κατέλαβαν την ανατολική πολωνική επαρχία της Γαλικίας προσαρτώντας την στην Ουκρανική ΣΣΔ. Το 1944 η Γερμανοκρατούμενη Ουκρανία απελευθερώθηκε από τις σοβιετικές ένοπλες δυνάμεις και μεταπολεμικά η Ουκρανική ΣΣΔ επικύρωσε την προσάρτηση των δυτικών επαρχιών που είχαν καταληφθεί με το Σύμφωνο Ρίμπεντροπ-Μολότοφ το 1939, έχοντας τη σύμφωνη πλέον γνώμη της σοσιαλιστικής κυβέρνησης της Πολωνίας.
Το 1954 στα πλαίσια των εορτασμών για τα 300 χρόνια από την Ένωση της Ρωσίας και της Ουκρανίας το Ανώτατο Σοβιέτ της ΕΣΣΔ μεταβίβασε την Κριμαία από τη ρωσική επικράτεια στην ουκρανική. Στην Ουκρανία.
Το 1990 πραγματοποιήθηκαν οι πρώτες πολυκομματικές εκλογές στην Ουκρανία, ενώ ένα χρόνο αργότερα, στις 24 Αυγούστου, το Ανώτατο Σοβιέτ της Ουκρανικής ΣΣΔ έλαβε την απόφαση για την πλήρη ανεξαρτησία της χωράς, απόφαση που επικύρωσε ο ουκρανικός λαός σε δημοψήφισμα το Δεκέμβριο του ιδίου έτους. Τα πρώτα χρόνια της ανεξαρτησίας βρήκαν τη Ουκρανία σε τραγική οικονομική κατάσταση, με κρίση εθνικής ταυτότητας, και πολιτική αστάθεια. Το 1994 ψηφίστηκε νέο Σύνταγμα.
Τον Νοέμβριο του 2004 στην Ουκρανία έγιναν προεδρικές εκλογές τις οποίες στον δεύτερο γύρο κέρδισε ο εκλεκτός του τότε προέδρου Λεονίντ Κούτσμα, Βίκτορ Γιανουκόβιτς, εκπρόσωπος του φιλορωσικού Κόμματος των Περιφερειών. Η αντιπολίτευση δεν συμφώνησε με τα αποτελέσματα των εκλογών, θεωρώντας ότι πραγματοποιήθηκε εκτεταμένη νοθεία κυρίως στην ανατολική Ουκρανία. Επιστρατεύοντας τους οπαδούς του, ο αρχηγός της ενωμένης στο κόμμα «Η Ουκρανία μας» αντιπολίτευσης Βίκτορ Γιούστσενκο, ζήτησε την εκ νέου την πραγματοποίηση του δεύτερου γύρου των εκλογών. Οι διαδηλωτές, οι οποίοι έφεραν πορτοκαλί διακριτικά (μπλούζες, κασκόλ, σημαίες) κατέκλυσαν την Πλατεία Ανεξαρτησίας στο Κίεβο με σύνθημα «Μαζί Είμαστε Πολλοί – Δε Θα Μας διασπάσετε». Το ανώτατο δικαστήριο της χώρας έπειτα από συνεννόηση με τον πρόεδρο Κούτσμα αποφάσισε την επανάληψη του δεύτερου γύρου, στην οποία κέρδισε ο Γιούστσενκο και οι συνεργάτες του όπως η Γιούλια Τιμοσένκο. Τα γεγονότα αυτά ονομάστηκαν Πορτοκαλί Επανάσταση.
Το Νοέμβριο του 2013, ο Πρόεδρος Γιανουκόβιτς αρνήθηκε να υπογράψει τη Συνθήκη σύνδεσης με τη Ευρωπαϊκή Ένωση, με αποτέλεσμα να ξεσπάσουν διαδηλώσεις στο Κίεβο με επίκεντρο την πλατεία Ανεξαρτησίας. Οι διαδηλωτές ζητούσαν την παραίτηση του προέδρου και της κυβέρνησής του, κατηγορώντας τους ότι εξυπηρετούν τα σχέδια της Ρωσίας, και απαιτούσαν την υπογραφή της Συνθήκης με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Μετά τις 16 Ιανουαρίου 2014, τα γεγονότα πήραν βίαιη τροπή με αφορμή τη ψήφιση νόμων κατά των συγκεντρώσεων από την τότε κυβέρνηση. Οι αντικυβερνητικοί διαδηλωτές προχώρησαν σε καταλήψεις κυβερνητικών κτιρίων στο Κίεβο.
Κατά τη διάρκεια των ταραχών από τις 18 έως τις 20 Φεβρουαρίου, σκοτώθηκαν 98 άτομα και τραυματίστηκαν χιλιάδες. Στις 21 Φεβρουαρίου, ο Γιανουκόβιτς υπέγραψε συμφωνία με τους ηγέτες της Αντιπολίτευσης για τον τερματισμό της βίας και ανακοίνωσε πρόωρες εκλογές για τον Δεκέμβριο. Οι διαδηλωτές συνέχισαν να απαιτούν την παραίτησή του. Στις 22 Φεβρουαρίου, το Ουκρανικό Κοινοβούλιο κήρυξε έκπτωτο τον Πρόεδρο Γιανουκόβιτς και προκήρυξε προεδρικές εκλογές για τις 25 Μαίου του 2014. Ο Βίκτορ Γιανουκόβιτς διέφυγε στη Ρωσία όπου έλαβε άσυλο.
Την εξουσία ανέλαβε προσωρινή κυβέρνηση συνεργασίας, αποτελούμενη από τα κεντροδεξιά κόμματα Μπατίβσκινα και УДАР, το ακροδεξιό Σβόμποντα, καθώς και διάφορους φιλοευρωπαϊκούς κοινοβουλευτικούς συνασπισμούς και ανεξάρτητους βουλευτές. Ειδικά η συμμετοχή του Σβόμποντα προκάλεσε πολλά σχόλια, με διάφορους σχολιαστές να το θεωρούν ναζιστικό,και άλλους, όπως και η ίδια η ηγεσία του κόμματος, να το χαρακτηρίζουν εθνικιστικό αλλά όχι φασιστικό.
Την 1η Μαρτίου, ο Πρόεδρος της Ρωσίας, Βλαντιμίρ Πούτιν, έλαβε την έγκριση του ρωσικού κοινοβουλίου για την αποστολή ρωσικών στρατευμάτων στην Ουκρανία και συγκεκριμένα στη χερσόνησο της Κριμαίας. Τις επόμενες ημέρες στρατιώτες του Ρωσικού στρατού έθεσαν υπό τον έλεγχό τους το μεγαλύτερο μέρος της Κριμαίας, ενώ η μεταβατική κυβέρνηση του Κιέβου κήρυξε γενική επιστράτευση, χαρακτηρίζοντας τις ρωσικές ενέργειες ως «κήρυξη πολέμου». Το τοπικό κοινοβούλιο της Κριμαίας προκήρυξε δημοψήφισμα για τις 16 Μαρτίου 2014 για την αυτονομία της περιοχής ή την ένωσή της με τη Ρωσία. Το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος ήταν σε ποσοστό 97% υπέρ της ένωσης της περιοχής με τη Ρωσία, κάτι που επικυρώθηκε αργότερα επίσημα. Το αμέσως επόμενο διάστημα η κρίση συνέχισε να υφίσταται με Ρωσόφωνες επαρχίες να ζητούν η μία μετά την άλλη ανεξαρτησία ή ένωση με τη Ρωσία.
Το Μάιο του 2014 εξελέγη νέος πρόεδρος ο Πέτρο Ποροσένκο, ο οποίος ανέλαβε καθήκοντα τον επόμενο μήνα. Στις εκλογές της 21ης Απριλίου του 2019 ο Ποροσένκο υπέστη συντριπτική ήττα με ποσοστό 73,22% από τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι (που μέχρι τότε ήταν γνωστός ως κωμικός, σεναριογράφος, ηθοποιός και διευθυντής της εταιρείας παραγωγών Κβαρτάλ 95). Τον Αύγουστο του 2014 έγιναν οι μάχες στο Ντονμπάς, όπου κατέληξαν στην συμφωνία του Μινσκ τον Σεπτέμβριο. Τα γεγονότα που ακολούθησαν και οι συνεχείς προκλήσεις έναντι των Ρώσων πολιτών, οδήγησαν τον Πούτιν σε αυτή την απόφαση.
Κατά τη γνώμη μου εφόσον το διεθνές δίκαιο δεν τηρείται ή τηρείται όποτε το θυμόμαστε και ποτέ δεν λογοδοτούν αυτοί που το σπάνε, καλύτερα είναι να εξαφανιστεί ή να επαναγραφτεί. Οι ΗΠΑ δεν λογοδότησαν ποτέ για τα εγκλήματά τους, το ίδιο θα συμβεί και με τη Ρωσία, άρα και που υπάρχει πιο πολύ είναι για να λέμε πως ζούμε σε έναν δίκαιο κόσμο. Το μόνο πράγμα όμως που δεν είναι αυτός ο κόσμος είναι ακριβώς αυτό που λέμε. Καλό είναι οι πολιτικοί αναλυτές να μην ξεχνάνε τα γεγονότα και να μην πηγαίνουν στο τελικό αποτέλεσμα χωρίς να αναφέρονται στο παρελθόν.
Ωστόσο για να είμαι δίκαιος όντως η ιστορία του πλανήτη αλλάζει μετά από τα γεγονότα που εξελίσσονται το τελευταίο διάστημα. Τώρα εάν ο κόσμος γίνει καλύτερος ή χειρότερος, μένει να το δούμε.
