Η τέχνη είναι αντιστασιακή ούτως ή άλλως

Γράφει ο Δημήτρης Σεβαστάκης για την Αυγή

Ο μακαρθισμός και ο φανατισμός προϋπήρχαν, δεν εκδηλώνονται τώρα με τον πόλεμο. Η δίωξη καλλιτεχνών και μορφών τέχνης, η εμπαθής σχέση με την αντίθετη άποψη κ.λπ. δεν είναι κάτι πρωτοφανές, είναι όμως αποκρουστικό.

Η τέχνη είναι αντιστασιακή ούτως ή άλλως

Οι καλλιτέχνες και η τέχνη δεν είναι εκτός Ιστορίας, ούτε «υπεράνω». Σε πολλές δύσκολες περιόδους οι καλλιτέχνες περιθωριοποιούνταν, λογοκρίνονταν, αλλά ενίοτε αυτό ακριβώς τους οδηγούσε στο λαμπρό έργο. Σε ένα καθεστώς ανοιχτής δημοκρατίας, όπως αυτό που συνεχώς διεκδικούμε (η δημοκρατία δεν στερεώνεται με συμβόλαιο, αλλά με συνεχή ποιοτική διεκδίκηση), η τέχνη αποτελεί την πιο αξιόπιστη ανθρωπιστική μαρτυρία. Η τέχνη δεν είναι ο πιθανός κρατικός φορέας που τη στεγάζει, δεν είναι ο γραφειοκράτης που την «εγκρίνει», αλλά το έργο που την υποστασιοποιεί και το κοινό που την παραλαμβάνει. Δυστυχώς, όπως έχω γράψει πολλές φορές, είναι υπαρκτή μια βαθιά συντηρητική, συλλογική μετατόπιση που εύκολα παροξύνει. Αλλά ποια χρηστά ήθη προφυλάσσονται με την απαγόρευση έργων και δημιουργών; Ποια πολιτική αρετή κινδυνεύει από κάποιον καλλιτέχνη; Φαντάζεστε τον Ταρκόφσκι, τον Παρατζάνοφ , τον Μιχάλκοφ να «απαγορευτούν » επειδή τους χρηματοδότησε το σοβιετικό κράτος; Να απαγορευτεί ο (κομμουνιστής) Γκόρκι και ο διαφωνών Πάστερνακ; Ο Μιχαήλ Ρομ ή ο φυγάδας Νουρέγεφ; Ποια πνευματική γαλήνη διαβρώνει ο Σοστακόβιτς; Ή τι αίσχος είναι αυτό με την εξώθηση αθλητών από διοργανώσεις;

Η αναβίωση ενός λογοκριτικού «προτεσταντισμού» και πουριτανισμού είναι προσχηματισμένη. Όχι προσχηματική, προσχηματισμένη. Οι οικονομικοί εκβιασμοί στο πολίτη και η πολιτιστική εξαθλίωση δημιουργούν ένα υπόστρωμα βίας που σχηματοποιείται και μοχλεύεται με τον πόλεμο. Άλλωστε, παρεμφερή φαινόμενα βίας και εκφασισμού διεγείρονται με αφορμή την υγειονομική καταστροφή, με αφορμή την οικονομική κατάπτωση και τους συνδυασμούς τους. Σ’ αυτή τη συνθήκη έχει κανείς όσο ποτέ ανάγκη την παρηγοριά της τέχνης, την εξειρήνευση που φέρει, τη διανοητική και ψυχική διέγερση που προκαλεί. Η ευαισθησία είναι μορφή ρήξης με το επουσιώδες, με το τιποτένιο.

Ο Βλ. Πούτιν, διοικώντας φασιστικά, εξοντώνοντας πολιτικούς αντιφρονούντες, απαγορεύοντας την άλλη φωνή, στέφει τη μακρά αντιδημοκρατική στρέβλωση με τη εισβολή (και φοβάμαι κατοχή) στην Ουκρανία. Ο Πούτιν φέρει την έκλειψη του «άλλου», την έκλειψη της ετερότητας. Τι διαφορετικό εισηγούνται οι λογοκριτικές και ταπεινωτικές απαγορεύσεις έργων και δημιουργών; «Πουτινισμός» από την απέναντι πλευρά.

Γιατί είναι επικίνδυνος ο νεομακαρθισμός; Γιατί ήταν επικίνδυνος και καταστροφικός ο μακαρθισμός. Γιατί ήταν επικίνδυνη η ΓΔΕΑ, τα τάγματα νομιμοφροσύνης και ο φρονηματισμός. Γιατί η απαγόρευση είναι θεμελιωδώς διαφορετική από τη δημιουργία και την πνευματική εξέγερση που ενεργοποιεί. Γιατί η αισθητική, ο λόγος, το έργο τέχνης υπερβαίνουν ακόμα και τους πολιτικούς «μαικήνες» τους .

Πάμε ορμητικά πολλά χρόνια πίσω. Φυσικά, η απαγόρευση έργων και δημιουργών, και μάλιστα σε πολλές χώρες της Ευρώπης, δεν επισκιάζει τους βομβαρδισμούς, τις πράξεις εκδίκησης και αντεκδίκησης, το προσφυγικό κύμα, τον ιμπεριαλισμό του ρωσικού καθεστώτος. Δεν τα επισκιάζει γιατί απλώς η υψηλή δημιουργία συνήθως παραμένει περίκλειστη, αποκομμένη από τις λεγόμενες πλατιές λαϊκές μάζες, αποσπασμένη από τα μεγάλα γεγονότα. Η Ποπ συνθήκη, η χύδην, εκμαυλιστική ψευδολαϊκότητα έχει απαγορεύσει τη τέχνη πολύ νωρίτερα από τον πολιτιστικό λογοκριτή που, τάχα μου, τιμωρεί τον Πούτιν. Η τέχνη σκιάζεται από την ίδια τη συνθήκη που απαλλοτριώνει το βαθύτερο και πληρέστερο νόημά της.

Σχολιάστε Ελεύθερα

Ads Blocker Image Powered by Code Help Pro

Ads Blocker Detected!!!

We have detected that you are using extensions to block ads. Please support us by disabling these ads blocker.

Powered By
CHP Adblock Detector Plugin | Codehelppro