21η Απρίλη 1967:55 χρόνια μετά, ποιος να ξεχάσει?

Από τη Σύνταξη

Ζούμε στην εποχή που ακροδεξιές και φασιστικές ιδέες βρίσκουν έδαφος στην Ευρώπη και γενικότερα στον κόσμο. Είναι η εποχή που κάποιοι επανασυνθέτουν ένα μαύρο πολιτικό σκηνικό από το παρελθόν. Είναι η εποχή που το παρελθόν έρχεται στο παρόν και οδεύει προς το μέλλον.

21η Απρίλη 1967:55 χρόνια μετά ποιος να ξεχάσει?

Η ιστορία όμως καμιά φορά ξεχνιέται και παραπέμπεται στις καλένδες. Η προοπτική του φασισμού τρομάζει και ο αγώνας για να αποδομηθεί συνεχίζεται. Ο Ελληνικός εθνικισμός βρήκε έδαφος στην αδυναμία του πολιτικού κόσμου την 4η Αυγούστου του 1936, γνώρισε την μέγιστη έξαρση του κατά τα χρόνια της κατοχής και του εμφυλίου. Μπορεί κάποιες εθνικιστικές δυνάμεις της κατοχής να έκαναν αντίσταση έναντι των Γερμανών, αν και πολλοί από αυτούς ήταν κουκουλοφόροι-δωσίλογοι, ωστόσο όλοι τους ευθύνονται για δολοφονίες έναντι δημοκρατικών πολιτών της εποχής. Δεν ξεπλένουμε κανέναν, αλλά η ζυγαριά των εγκλημάτων πάντα έτεινε προς την άκρα δεξιά.

Μια ακροδεξιά που φώλιαζε συνήθως μέσα σε φιλοβασιλικά και δεξιά κόμματα της μετεμφυλιακής εποχής και ήταν η δύναμη που δημιούργησε τα απαραίτητα προσχώματα για να έρθει το καθεστώς της 21ης Απρίλη του 1967, που πέρα από τα θύματά του εντός της Ελλάδας, έδωσε την Κύπρο στους Τούρκους. Το μόνο θετικό που μπορεί να κατάφερε ήταν να δώσει στον ελληνικό λαό το απαραίτητο λάκτισμα, ώστε να εκφράσει τον αποτροπιασμό του έναντι του Βασιλικού θεσμού, που καταργήθηκε και μετά την τραγωδία της Κύπρου, δημιουργήθηκε η τρίτη Ελληνική δημοκρατία ή μεταπολίτευση, που ζούμε μέχρι σήμερα, με όλα τα θετικά της και όλα τα αρνητικά που μπορεί να έχει.

Κουτσά και στραβά από το 1974 μέχρι σήμερα αυτή η δημοκρατία που γεννήθηκε από τις στάχτες της Χούντας, βαδίζει και βέβαια θέλει την υπεράσπιση της από όλους και όλες σε όλα τα επίπεδα. Η δημοκρατία μπορεί να μην είναι το καλύτερο πολίτευμα, αλλά δυστυχώς δεν υπάρχει άλλο. Αυτή είναι η απάντηση σε αυτούς που αναπολούν τέτοια καθεστώτα. Η αντίσταση του ελληνικού λαού έστειλε στο χρονοντούλαπο της ιστορίας τους Χαφιέδες, τους δωσίλογους και τους Ναζί. Με πρόσφατο παράδειγμα την απομάκρυνση της Χρυσής Αυγής από το κοινοβούλιο.

Τα έτη 1967-1974 μέσα στα κρατητήρια της ΕΑΤ-ΕΣΑ μαρτύρησαν πολλοί αγωνιστές διαφόρων πολιτικών αποχρώσεων, που όμως είχαν έναν στόχο, τη δημοκρατία. Με αίμα και αγώνες το κατάφεραν, και σήμερα το απολαμβάνουμε, τους ευχαριστούμε όλοι. Ευχαριστούμε τον Μουστακλή που από τα βασανιστήρια δεν μπόρεσε να ξαναμιλήσει. Ευχαριστούμε τον Αλέκο Παναγούλη, που προσπάθησε να δολοφονήσει τον Δικτάτορα αλλά όταν δεν τα κατάφερε, είπε:

Δεν επιδίωξα να σκοτώσω έναν άνθρωπο. Δεν είμαι ικανός να σκοτώσω έναν άνθρωπο. Επιδίωξα να σκοτώσω έναν τύραννο.

Εάν το πολυτεχνείο του 1973 για τους φιλοχουντικούς αποτελεί ένα είδος μύθου, που δήθεν δεν σκοτώθηκαν άνθρωποι. Ας θυμηθούμε. Τον έλεγαν Νικόλαο Ντερτιλή, ήταν τότε αξιωματικός του ελληνικού στρατού, έξω από τις πύλες του πολυτεχνείου, με το όπλο του, σκότωσε τον Μυρογιάννη, ένα 20 χρονο παιδί τότε.

“Με παραδέχεσαι ρε; Σαράντα πέντε χρονών άνθρωπος και με τη μία στο κεφάλι!” είπε ο δολοφόνος.

Θέλετε μήπως να μιλήσουμε για τον Διομήδη Κομνηνό που σκοτώθηκε από τα πυρά της ΕΑΤ-ΕΣΑ. Υπάρχουν άνθρωποι που έζησαν τα γεγονότα και τα έχουν διηγηθεί πολλάκις. Άνθρωποι που μέσα από τις οργανώσεις της εποχής, ΠΑΜ, ΠΑΚ, ΡΗΓΑΣ ΦΕΡΑΙΟΣ,ΚΝΕ, έδωσαν τον δικό τους αγώνα. Προφανώς υπήρξαν και άνθρωποι έξω από αυτές τις οργανώσεις που έδωσαν τους αγώνες τους, γιατί πολύ απλά πίστευαν στην δημοκρατία

Βεβαίως αυτοί που στήριξαν την δικτατορία και τους απόγονούς της, συνεχίζουν να υπάρχουν και σήμερα. Υμνούν τον τρόμο και τις πολιτικές διώξεις, τα στρατοδικεία και τις εξορίες στη Γυάρο, στην Ικαρία, στον Άη Στράτη και σε πολλούς άλλους τόπους. Ας θυμηθούμε όμως μερικά πρόσωπα.

Το 1967 δολοφονείται ο πρώτος πολιτικός κρατούμενος κατά την έναρξη της «επαναστάσεως», το όνομά του Παναγιώτης Ελής. Η δολοφονία έγινε στον Ιππόδρομο, που είχε μετατραπεί σε στρατόπεδο συγκέντρωσης, ο δολοφόνος ονομάζεται Κωνσταντίνος Κώτσαρης, εν ενεργεία αξιωματικός εκείνη την εποχή με τον βαθμό του Ίλαρχου.

Τον Μάϊο του 1967 δολοφονείται ο θαραλλεός δικηγόρος Νικηφόρος Μανδηλαράς. Αυτό που δεν μπόρεσε να του συγχωρέσει η Χούντα ήταν η στάση του στην υπόθεση ΑΣΠΙΔΑ. Τα όργανα της δικτατρορίας, τον δολοφόνησαν και τον πέταξαν στην θάλασσα. Το πτώμα του, με βαριές κακώσεις, βρέθηκε σε ερημική ακτή της Ρόδου, λίγα χιλιόμετρα μακριά από το χωριό Γεννάδι, στις 22 Μαΐου του 1967.

Ο Γιάννης Χαλκίδης δολοφονήθηκε από τα όργανα του καθεστώτος στη Θεσσαλονίκη, στις 5 Σεπτεμβρίου. Ο 15χρονος Βασίλης Πεσλής και η 25χρονη Μαρία Καλαβρού ήταν τα πρώτα θύματα των πραξικοπηματιών, καθώς δολοφονήθηκαν το πρωί της 21ης Απριλίου.

Το δικαστήριο του ΠΑΜ το 1967

Στις 15 Νοεμβρίου άρχισε στο Έκτακτο Στρατοδικείο Αθηνών η πρώτη μεγάλη δίκη μελών αντιστασιακής οργάνωσης. Πρόκειται για τους 31 του Πατριωτικού Μετώπου (ΠΑΜ), το οποίο είχε συγκροτήσει αμέσως μετά την εκδήλωση του πραξικοπήματος ο Μίκης Θεοδωράκης. Στο ΠΑΜ συμμετείχαν κομμουνιστές και άλλοι αριστεροί. Ο πρόεδρος του Στρατοδικείου και ο βασιλικός επίτροπος επιλέχθηκαν από το δικαστικό σώμα καθώς η Δικαιοσύνη ήταν η μόνη από τις τρεις εξουσίες την οποία δεν είχε ανατρέψει η δικτατορία του στρατού. Αν και συνελήφθη, ο Μίκης Θεοδωράκης δεν συμπεριλήφθηκε μεταξύ των δικαζομένων επειδή η χούντα δεν επιθυμούσε να έχει στο εδώλιο ένα πρόσωπο με τέτοια διεθνή προβολή.

Κατά τη διαδικασία ο βασιλικός επίτροπος φρόντισε να εγκωμιάσει την επέμβαση του στρατού, πριν προτείνει βαριές καταδίκες των κατηγορουμένων. Τελικά το Έκτακτο Στρατοδικείο στις 21 Νοεμβρίου καταδίκασε σε ισόβια δεσμά τους Κώστα Φιλίνη και Ιωάννη Λελούδα και επέβαλε ποινές φυλάκισης από 1 έως 15 χρόνια σε άλλους 19 κατηγορούμενους, εκ των οποίων στους 13 με αναστολή, και αθώωσε δέκα. Στις 13 Νοεμβρίου το Πενταμελές Εφετείο Αθηνών επέβαλε πολύμηνες φυλακίσεις στους Λεωνίδα Κύρκο, Π. Παρασκευόπουλο και Αθανάσιο Τσουπαρόπουλο για παλαιά δημοσιεύματα της Αυγής, ενώ ο πρώην βουλευτής της Ένωσης Κέντρου Τάλμποτ Κεφαλληνός καταδικάστηκε για παλαιότερη περιύβριση εισαγγελικής αρχής.

Οι δήμαρχοι στην φυλακή

Η καθαίρεση και σε ορισμένες περιπτώσεις φυλάκιση και εκτόπιση όλων των εκλεγμένων δημάρχων και κοινοταρχών της χώρας ήταν ένα από τα πρώτα μέτρα του δικτατορικού καθεστώτος. Σταδιακά άρχισε η αντικατάστασή τους με το διορισμό εγκαθέτων της χούντας στη θέση τους. Ο Αριστείδης Σκυλίτσης, που ορκίστηκε δήμαρχος Πειραιά στις 5 Αυγούστου, ήταν ο επιφανέστερος εξ αυτών. Έμεινε μάλιστα στην ιστορία και ως ο δημιουργός του εμβλήματος της χούντας.

Οι ποινές της μεταπολίτευσης

Στις 23 Αυγούστου του 1975, ο πρόεδρος του 5μελούς Εφετείου Αθηνών Γιάννης Ντεγιάννης εκφώνησε την υπ’ αριθμ. 477 απόφαση του δικαστηρίου το οποίο επέβαλε τις ακόλουθες ποινές στους πρωταίτιους της δικτατορίας:

  1. Γεώργιος Παπαδόπουλος: Στρατιωτική καθαίρεση και θάνατος.
  2. Στυλιανός Παττακός: Στρατιωτική καθαίρεση και θάνατος.
  3. Νικόλαος Μακαρέζος: Στρατιωτική καθαίρεση και θάνατος.
  4. Γρηγόριος Σπαντιδάκης : Στρατιωτική καθαίρεση και ισόβια.
  5. Γεώργιος Ζωιτάκης: Στρατιωτική καθαίρεση και ισόβια.
  6. Οδυσσέας Αγγελής: Στρατιωτική καθαίρεση και 20ετής κάθειρξη.
  7. Ιωάννης Λαδάς: Στρατιωτική καθαίρεση και 20ετής κάθειρξη.
  8. Δημήτριος Ιωαννίδης: Στρατιωτική καθαίρεση και ισόβια.
  9. Νικόλαος Ντερτιλής: Στρατιωτική καθαίρεση και ισόβια.
  10. Μιχαήλ Μπαλόπουλος: Στρατιωτική καθαίρεση και ισόβια.
  11. Μιχαήλ Ρουφογάλης: Στρατιωτική καθαίρεση και ισόβια.
  12. Κωνσταντίνος Παπαδόπουλος: Στρατιωτική καθαίρεση και ισόβια.
  13. Κωνσταντίνος Ασλανίδης: Ερήμην σε ισόβια.
  14. Αντώνιος Λέκκας: Ισόβια.
  15. Γεώργιος Κωνσταντόπουλος: Ισόβια.
  16. Δημήτριος Σταματελόπουλος: Ισόβια.
  17. Στέφανος Καραμπέρης: Ισόβια.
  18. Ευάγγελος Τσάκας: Ισόβια.
  19. Νικόλαος Γκαντώνας: Ισόβια.
  20. Θεόδωρος Θεοφιλογιαννάκος: Ισόβια. (Ο Θεοφιλογιαννάκος παραπέμφθηκε και στη Δίκη των βασανιστών).
  21. Ερήμην σε ισόβια καταδικάσθηκαν επίσης οι Ιωάννης Παλαιολόγος και Πέτρος Κωτσέλης.
  22. Από τους υπόλοιπους καταδικασθέντες, σε έξι επιβλήθηκαν ποινές από 20ετούς καθείρξεως μέχρι 5ετούς φυλακίσεως, ενώ οι Αλέξανδρος Χατζηπέτρος, Κωνσταντίνος Καρύδας και έξι ακόμη κηρύχθηκαν αθώοι.

Σημειώνεται πάντως ότι ο τότε πρωθυπουργός Κωνσταντίνος Καραμανλής, με απόφασή του, μετέτρεψε τις θανατικές ποινές σε ισόβια.

Η δίκη των βασανιστών της δικτατορίας

Η πρώτη δίκη των βασανιστών άρχισε στις 7 Αυγούστου του 1975, με βασικούς κατηγορούμενους τους Θεόδωρο Θεοφιλογιαννάκο (διοικητή της ΕΑΤ-ΕΣΑ), Νικόλαο Χατζηζήση, Σπανό, Τσάλα, Κόφα κ.α. και το αποτέλεσμά της ήταν καταδικαστικό για περίπου το ήμισυ των κατηγορουμένων, στους οποίους επιβλήθηκαν, σχετικά, με βάση τα αδικήματα για τα οποία παραπέμφθηκαν, ελαφρές ποινές κάθειρξης.

Σε ξεχωριστή δίκη (δεύτερη) η οποία έλαβε χώρα και πάλι στον Κορυδαλλό από τις 13 Οκτωβρίου έως στις 9 Δεκεμβρίου του ίδιου έτους παραπέμφθηκε, μεταξύ άλλων βασανιστών, ο Μιχαήλ Πέτρου. Μια ακόμη παρόμοια δίκη για τους βασανιστές Ευάγγελο Μάλλιο, Πέτρο Μπάμπαλη, Καραπαναγιώτη, Κραβαρίτη κ.α. άρχισε στη Χαλκίδα στις 11 Νοεμβρίου, ενώ παρόμοια διαδικασία ξεκίνησε στο Τριμελές Πλημμελειοδικείο Πατρών, στις 15 Δεκεμβρίου 1975.

Οι Μάλλιος και Μπάμπαλης κηρύχθηκαν αθώοι, αλλά αργότερα δολοφονήθηκαν από τρομοκρατικές οργανώσεις, ο πρώτος στις 14 Δεκεμβρίου του 1976 από την οργάνωση «17 Ν» και ο δεύτερος στις 31 Ιανουαρίου του 1979 από την οργάνωση «Ιούνης ’78». Κατά τη διάρκεια των ακροαματικών διαδικασιών, οι μαρτυρίες που κατατέθηκαν από πρώην στελέχη των ΕΑΤ-ΕΣΑ κλπ υπηρεσιών του καθεστώτος, έφεραν στο φως τις λεπτομέρειες της εκπαίδευσης των βασανιστών, η οποία τους μετέτρεπε σε πειθήνια όργανα της δικατορίας που βιαιοπραγούσαν έναντι των συλληφθέντων αντιπάλων της (δήθεν) επαναστατικής κυβέρνησης, χωρίς να αντιμετωπίζουν τύψεις συνείδησης, λόγω προηγούμενης πλύσης εγκεφάλου με μισαλλόδοξη κατεύθυνση, στην οποία είχαν υποβληθεί και οι ίδιοι.

Η Κύπρος

Το 1974 με τα γνωστά γεγονότα εισβάλλει ο Τουρκικός στρατός στην Βόρεια Κύπρο. Μέχρι σήμερα η Τουρκία κατέχει το 37% του νησιού. Οι βασικοί υπαίτιοι αυτής της κατάστασης, δηλαδή τα φερέφωνα της δικτατορίας, δεν δικάστηκαν ποτέ. Για χρόνια το πόρισμα της βουλής πάνω στο θέμα ήταν στα x-files. Η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ έδωσε σε τόμους τα γεγονότα που περιγράφτηκαν στις αρμόδιες αρχές της βουλής, και πλέον μπορούμε να δούμε όσα ειπώθηκαν μέσα από τα αρχεία της Βουλής.

Οι πρωταίτιοι πλέον δεν είναι στην ζωή, αλλά η Κύπρος παραμένει ακόμα και σήμερα στην κατάσταση που την αφήσαν οι «πατριώτες» της δικτατορίας. Είναι οι ίδιοι που δολοφόνησαν τον Τεμπονέρα, Καλαμπόκας, οι ίδιοι που δολοφόνησαν τον Παύλο Φύσσα. Ο λαός καλό είναι να επαγρυπνεί. Καμία εκτροπή τέτοιου είδους δεν είναι προς το συμφέρον τους, και ναι σήμερα δεν υπάρχει ο αξιωματικός που θα καθαρίσει τον τόπο. Για αυτό υπάρχει μόνο η δικαιοσύνη, που αργά ή γρήγορα θα αποδώσει τις ευθύνες εκεί που πρέπει, και αυτό το λέμε για όλες τις πολιτικές υποθέσεις, όπως το σκάνδαλο Novartis ή την υπόθεση Siemens, και άλλα που μπορεί να προκύψουν στην πορεία.

Κανένας δεν ξεχνά τίποτα δεν ξεχνιέται

Loading

Discover more from ΙΚΑΡΙΩΤΙΚΑ ΝΕΑ

Subscribe now to keep reading and get access to the full archive.

Continue reading

Discover more from ΙΚΑΡΙΩΤΙΚΑ ΝΕΑ

Subscribe now to keep reading and get access to the full archive.

Continue reading