Στις 4 Ιανουαρίου 1956 ο Κωνσταντίνος Καραμανλής ανακοίνωσε την ίδρυση ενός νέου πολιτικού φορέα ανασυντάσσοντας το κομματικό σύστημα της μεταπολεμικής Ελλάδας. Έκτοτε και έως την κατάλυση του δημοκρατικού πολιτεύματος, το 1967, η Εθνική Ριζοσπαστική Ενωση (Ε.Ρ.Ε) αναδείχτηκε σε ηγέτιδα δύναμη της ελληνικής πολιτικής σκηνής.

Η συγκεκριμένη πολιτική δύναμη έμεινε στη διακυβέρνηση της Χώρας από το 1956 ως το 1963. Τη χρονιά εκείνη η Ε.Ρ.Ε. έχασε τις εκλογές από την Ένωση Κέντρου του Γεωργίου Παπανδρέου, και ο Καραμανλής αποχώρησε τόσο από το κόμμα όσο και από την Ελλάδα. Διάδοχος του Καραμανλή ορίστηκε ο Παναγιώτης Κανελλόπουλος που ηττήθηκε στις εκλογές της 17ης Φεβρουαρίου 1964 από την ΕΚ του Γ. Παπανδρέου, ωστόσο η Ε.Ρ.Ε. πρωταγωνίστησε στις πολιτικές εξελίξεις μέχρι το 1967. Ο Παπανδρέου παραιτήθηκε στις 15 Ιουλίου του 1965. Ο Κανελλόπουλος στις 3 Απριλίου του 1967 σχημάτισε κυβέρνηση με σκοπό να οδηγήσει την χώρα σε εκλογές στις 28 Μαΐου, οι επίορκοι όμως αξιωματικοί σταμάτησαν την πορεία αυτή την 21η Απριλίου 1967. Ο Καραμανλής γυρνώντας στην Ελλάδα το 1974 υπό νέες συνθήκες ίδρυσε την Νέα Δημοκρατία.
Το πρόσωπο του Κωνσταντίνου Καραμανλή είχε σημαντικό ρόλο στην ιστορία αυτή. Πρόκειται για έναν σίγουρα ηγέτη με ικανότητες και αναμφισβήτητο πολιτικό έργο.
Η ίδρυση του κόμματος και οι συνθήκες
Βλέποντας την προϊστορία της ιδρύσεως του δεξιού κόμματος της Ε.Ρ.Ε. συναντάμε μια ιστορία που ξεκινάει με το χάος μετά το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, τον εμφύλιο, τις διώξεις των κομμουνιστών μετά την ήττα του εμφυλίου και τον ψυχρό πόλεμο μεταξύ ΕΣΣΔ και ΗΠΑ. Μέσα σε αυτές τις συνθήκες παρανομίας για το ΚΚΕ, που όμως από το 1951 κατέβαινε εκλογικά με την ΕΔΑ, ιδρύεται το κόμμα πρωταγωνιστής της εποχής εκείνης
Η ΕΡΕ κατέστη αρχηγικό κόμμα, εφαρμόζοντας διακυβέρνηση πυγμής. Η διακυβέρνηση της χώρας από αυτήν “συνέπεσε” ειδικά με την περίοδο της μεγαλύτερης έντασης του λεγομένου ψυχρού πολέμου. Παρότι θεωρείται εν πολλοίς πολιτικός πρόγονος της ΝΔ εντούτοις εξέφραζε σαφέστερα περισσότερο εθνικιστικές και δεξιές θέσεις ενώ διακρίνονταν από τον έντονο αντικομμουνισμό της διατηρώντας κοινωνικά συντηρητική θέση σε πολλά θέματα. Πράγμα βέβαια που μοιάζει λογικό, αφού εκείνη την εποχή ο κίνδυνος σύμφωνα με την δεξιά ήταν η ανάληψη της εξουσίας από τους Κομμουνιστές. Για την ακρίβεια φοβόντουσαν την ανατροπή του πολιτεύματος από αυτούς, ωστόσο ως γνωστόν η ανατροπή ήρθε από τους ίδιους. Όλα αυτά ήταν προσχηματικά. Όταν λέμε τους ίδιους προφανώς δεν βάζουμε στο ίδιο τσουβάλι όλους τους δεξιούς, εννοούμε όμως τους ακραίους δεξιούς που κυκλοφορούσαν ειδικά μέσα στο στρατό και σε άλλα σώματα εκείνη την εποχή.
Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή. Με το τέλος του εμφυλίου είχαν διαμορφωθεί δύο δυνάμεις στην κοινωνία, η μία ήταν η πλευρά των δεξιών-εθνικοφρόνων και η άλλη ήταν μια συμμαχία κεντρώων-φιλελεύθερων και αριστερών, που ήθελαν να φύγουν από την παρανομία. Στις εκλογές του 1946 και 1950 επικράτησε ένας εθνικόφρων συνασπισμός υπό τον Κωνσταντίνο Τσαλδάρη. Το 1951 και το 1952 κέρδισε τις εκλογές ο Αλέξανδρος Παπάγος ως αρχηγός του Ελληνικού Συναγερμού, έναντι του Νικόλαου Πλαστήρα, που ηγείτο ενός κεντρώου συνασπισμού. Και οι δύο πια είχαν φτάσει κοντά στο τέλος της ζωής τους. Ήταν στρατηγοί του ελληνικού στρατού και είχαν πολλά γαλόνια σε πολεμικές συγκρούσεις. Ο Πλαστήρας έφυγε από τη ζωή το 1953 σε ηλικία 69 ετών, ο Παπάγος έφυγε το 1955 σε ηλικία 71 ετών. Στη θέση τους ήρθε το νέο αίμα.
Στις 4 Οκτωβρίου του 1955 λίγο πριν φύγει από τη ζωή ο Αλέξανδρος Παπάγος όρισε ως διάδοχό του τον Στέφανο Στεφανόπουλο. Στις μετέπειτα διεργασίες για τη διάδοχη κατάσταση στην Κυβέρνηση και στο κόμμα, υπήρξε η πρόθεση σύγκλησης της κοινοβουλευτικής ομάδας του κόμματος, η οποία θα εξέλεγε τον αρχηγό του κόμματος και προτεινόμενο πρωθυπουργό. Ο βασιλιάς διαφώνησε με αυτή τη διαδικασία και έδωσε την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης στον Κωνσταντίνο Καραμανλή.
Ο Καραμανλής σχημάτισε ταχύτατα κυβέρνηση παρά τις αντιδράσεις των ηγετικών παραγόντων του Ελληνικού Συναγερμού. Μετά την ορκωμοσία της κυβέρνησης, συνεκλήθη η κοινοβουλευτική ομάδα του κόμματος, η οποία αποφάσισε να στηρίξει τον Καραμανλή, ενώ εξέλεξε και πενταμελή διοικούσα επιτροπή αποτελούμενη από τους Τσουδερό, Κανελλόπουλο, Στεφανόπουλο, Καραμανλή και Ροδόπουλο. Η κυβέρνηση Καραμανλή έλαβε ψήφο εμπιστοσύνης από τη Βουλή, ενώ ο Ηρακλής Σακαλής διαφώνησε και ανεξαρτητοποιήθηκε.
Η νέα κυβέρνηση είχε δικαίωμα διάλυσης της Βουλής και προκήρυξης εκλογών. Προς τούτο, στις 4 Ιανουαρίου 1956 ο Κωνσταντίνος Καραμανλής ανακοίνωσε την ίδρυση της Εθνικής Ριζοσπαστικής Ενώσεως (Ε.Ρ.Ε.), στην οποία προσχώρησαν 174 βουλευτές του Συναγερμού και η συντριπτική πλειοψηφία των στελεχών και οπαδών του κόμματος, ενώ την ίδια ημέρα ο Στέφανος Στεφανόπουλος ανακοίνωσε την ίδρυση του Λαϊκού Κοινωνικού Κόμματος (Λ.Κ.Κ.), στο οποίο εντάχθηκαν 13 βουλευτές. Από τους υπόλοιπους βουλευτές του Συναγερμού, ένας μικρός αριθμός συντάχθηκε με τον Παναγιώτη Κανελλόπουλο, χωρίς ωστόσο να προσχωρήσουν στην Ε.Ρ.Ε., άλλοι τήρησαν αδιευκρίνιστη στάση και άλλοι δεν θα πολιτεύονταν. Η πορεία της Ε.Ρ.Ε. ξεκινούσε σε εκείνο το σημείο.
Στις εκλογές της 29ης Φεβρουαρίου 1956, που διενεργήθηκαν με κυβέρνηση Κ. Καραμανλή, η ΕΡΕ πέτυχε την απόλυτη πλειοψηφία στο νέο Κοινοβούλιο, παρ’ ότι σε ψήφους υπολείφθηκε του αντιπάλου συνδυασμού. Ο αρχηγός της σχημάτισε Κυβέρνηση που παρέμεινε στην αρχή μέχρι την 5η Μαρτίου 1958, όταν παραιτήθηκε. Στις διενεργηθείσες στις 11 Μαΐου 1958 εκλογές, υπό την υπηρεσιακή κυβέρνηση Κ. Γεωργακόπουλου, η ΕΡΕ πέτυχε και πάλι την πλειοψηφία.
Στις εκλογές του 1958 η ΕΔΑ αναδείχθηκε αξιωματική αντιπολίτευση με ποσοστό 24,4%. Το γεγονός αυτό προκάλεσε έντονη ανησυχία στην κυβέρνηση της ΕΡΕ, η οποία αντέδρασε άμεσα συγκροτώντας μυστική επιτροπή στα πλαίσια του σχεδίου “Περικλής”. Σ’ αυτή συμμετείχαν οι Γεώργιος Παπαδόπουλος, Γεώργιος Γεωργαλάς και Λευτέρης Σταυρίδης και σκοπός τους ήταν ο περιορισμός της επιρροής της ΕΔΑ. Η εφαρμογή του σχεδίου αυτού θα είχε βαθιά χρονική διάρκεια, ενώ η Ε.Ρ.Ε. υπό τον κίνδυνο της επικράτησης του Κομμουνισμού, χρηματοδότησε διάφορους αντικομμουνιστικούς, συντηρητικούς και εθνικιστικούς κύκλους, κυρίως δημοσιογραφικούς, σπαταλώντας μάλιστα πολλούς οικονομικούς πόρους και του ίδιου του ελληνικού δημοσίου.
Η ΕΔΑ εντέλει περιορίστηκε με τις εκλογές της βίας και της νοθείας του 1961. Εκλογές που καταγγέλθηκαν τόσο από την ΕΔΑ όσο και από την Ένωση Κέντρου του Γεωργίου Παπανδρέου. Η Ε.Ρ.Ε. είχε σε όλη της την πορεία επαφές με διάφορους ακροδεξιούς κύκλους, κυρίως με παρακρατικές οργανώσεις (π.χ. Οργάνωση Καρφίτσα). Ωστόσο, η κατάσταση θα ξέφευγε από τον έλεγχο, το 1963, όταν θα δολοφονούνταν από την Καρφίτσα ο Γρηγόρης Λαμπράκης, βουλευτής της ΕΔΑ, και θα τραυματιζόταν ο Γιώργος Τσαρουχάς. Τότε, ο Καραμανλής θα αναφωνήσει το περίφημο Ποιος κυβερνά αυτόν τον τόπο θέλοντας έμμεσα να στιγματίσει το παλάτι και τη Φρειδερίκη.
Τον τόπο όμως επί της ουσίας τον κυβερνούσε ο ίδιος, ο ίδιος που είχε δώσει χώρο σε τέτοιους ανθρώπους, έστω και άθελά του. Η δολοφονία Λαμπράκη καθώς και ο εμβληματικός ανένδοτος του Γεωργίου Παπανδρέου, τον έφεραν στην εξουσία το 1963. Ο Καραμανλής απεχώρησε. Ο φόβος για επικράτηση του Κομμουνισμού, στα δικά τους μυαλά βέβαια, ήταν ορατός. Στον Ανδρέα Παπανδρέου και στην ΕΔΑ που άνοιξε χώρο στο Κέντρο έβλεπαν τους εχθρούς. Εχθροί που τους ανάγκασαν την 21η Απρίλη του 1967 να κάνουν τη δικτατορία, που το τραγικό της αποτέλεσμα ήταν η κατάσταση που δημιουργήθηκε στην Κύπρο, αλλά είχε και ως αποτέλεσμα την μεταπολίτευση, την κυριαρχία της αστική; δημοκρατίας που ζούμε μέχρι σήμερα και την αποπομπή των βασιλιάδων. Το πόσο θα κρατήσει αυτή η κατάσταση από εμάς εξαρτάται.
![]()