Η επανάσταση της 3ης Σεπτέμβρη του 1843

Σαν σήμερα έγινε η δεύτερη μεγαλύτερη επανάσταση στην σύγχρονη  Ελληνική ιστορία. Η επανάσταση που έμεινε γνωστή με την επωνυμίας της 3ης Σεπτέμβρη και είναι αυτή που έφερε το πρώτο σύνταγμα στην Ελλάδα. Επί της ουσίας μετέτρεψε την απολυταρχική μοναρχία του Όθωνα σε συνταγματική μοναρχία και αποτέλεσε την κινητήριο δύναμη για να φτάσουμε στην αστική δημοκρατία του σήμερα.

Η επανάσταση της 3ης Σεπτέμβρη του 1843
Η επανάσταση της 3ης Σεπτεμβρίου. Διακρίνεται έφιππος ο Δημήτριος Καλλέργης. (Μουσείο της Πόλεως των Αθηνών-Ίδρυμα Βούρου-Ευταξία, Αθήνα)

Η κατάσταση της χώρας πριν την επανάσταση

Η Ελλάδα ως γνωστόν δημιουργήθηκε από την επανάσταση του 1821. Η ανεξαρτησία του κράτους μας αναγνωρίστηκε και επίσημα το 1830 με το λεγόμενο πρωτόκολλο του Λονδίνου, όπου συνυπέγραψαν η Αγγλία, η Γαλλία και η Τσαρική Ρωσία. Πρώτος κυβερνήτης του ανεξάρτητου κράτους έγινε ο Ιωάννης Καποδίστριας, όπου είχε φτάσει στην Ελλάδα ήδη από το 1828. Το 1831 ο Καποδίστριας θα δολοφονούνταν στο Ναύπλιο, που έγινε και η πρώτη πρωτεύουσα του κράτους μας, από τον Κωνσταντίνο και Γεώργιο Μαυρομιχάλη. Η πρωτεύουσα μεταφέρθηκε στην Αθήνα το 1834, επί βασιλείας του Όθωνα, παλάτι του έγινε το σημερινό κτήριο της βουλής.

Με τη συνθήκη του Λονδίνου οριζόταν ως πολίτευμα της χώρας μας η μοναρχία, ενώ οι μεγάλες δυνάμεις πρότειναν για τη θέση του μονάρχη τον πρίγκιπα Λεοπόλδο του Σαξ-Κόμπουργκ & Γκότα (μετέπειτα Βασιλιά του Βελγίου), ο οποίος, παρά την αρχική του αποδοχή, τελικά δεν δέχτηκε την πρότασή τους. Εντέλει μετά τη δολοφονία του Καποδίστρια, βασιλιάς ορίστηκε ο ανήλικος, 17 χρονών μόλις, πρίγκηπας Όθωνας των Βίττελσμπαχ. Μέχρι την ενιλικίωσή του θα κυβερνούσε την Ελλάδα μια επιτροπή αντιβασιλείας αποτελούμενη από τους Κόμη Γιόζεφ Λούντβιγκ Άρμανσπεργκ, που ορίστηκε ως Πρόεδρος, τον Γκέοργκ Λούντβιγκ φον Μάουρερ, επί των Εκκλησιαστικών και της Δημόσιας Εκπαίδευσης καθώς και επί της Δικαιοσύνης και τον Υποστράτηγο Καρλ Βίλχελμ φον Χάιντεκ, επί των Στρατιωτικών και των Ναυτικών.

Ο Βασιλιάς Όθωνας με παραδοσιακή ελληνική ενδυμασία

Το 1835 ο Όθωνας ενηλικιώθηκε και ανέλαβε την ηγεσία της Ελλάδος. Αμέσως δημιουργήθηκαν τέσσερις βασικοί θεσμοί με πρώτο το αξίωμα του αρχιγραμματέα, θεσμός με σύντομη διάρκεια, καθώς δεν κράτησε παρά μόνο όσο η θητεία του Άρμανσπεργκ, και έπαψε να υπάρχει με την πτώση του Αρχικαγκελάριου, το Φεβρουάριο του 1837. Ο δεύτερος θεσμός που αφορούσε το σύστημα της μικρής γαιοκτησίας, αν και εφαρμόστηκε καθυστερημένα, αποτέλεσε με τον καιρό βασικό χαρακτηριστικό του ελληνικού κοινωνικού συστήματος. Ο τρίτος, που ήταν η ίδρυση του Συμβουλίου της Επικρατείας, διατηρήθηκε στην αρχική του μορφή και στις πρωταρχικές του λειτουργίες ως την παραχώρηση του Συντάγματος, το Μάρτιο του 1844, ενώ ο τέταρτος, που προνοούσε για τη δημιουργία της ελληνικής φάλαγγας, δεν μπόρεσε να φτάσει σε πλήρη ανάπτυξη, εξαιτίας των οικονομικών δυσχερειών που αντιμετώπιζε το κράτος.

Το 1843 είχαν ήδη συμπληρωθεί 8 χρόνια από την ενηλικίωση του Βασιλιά, η κατάσταση στον ελλαδικό χώρο ήταν δραματική. Μεγάλα προβλήματα, όπως η αγροτική γη, οι εθνικές γαίες, η εκπαίδευση κ.ά. συνέχισαν να ταλανίζουν τη χώρα, με αποτέλεσμα την δικαιολογημένη δυσφορία του λαού. Ο απολυταρχικός τρόπος άσκησης της εξουσίας του παλατιού πολλές φορές μάλιστα οδηγούσε σε μικροεξεγέρσεις, οι οποίες καταστέλλονταν αμέσως από τον κυβερνητικό στρατό. Το παλάτι γενικά συγκέντρωνε το γενικό μίσος και αποτελούσε τον στόχο της πολιτικής πάλης.

Το 1840, ο Μακρυγιάννης ίδρυσε μια -κατά τον Όθωνα- παράνομη οργάνωση, με σκοπό την επιβολή του συντάγματος, που θα έφερνε μια τάξη στο κράτος που μετρούσε μόλις 10 χρόνια ζωής. Στην οργάνωση αυτή σύντομα μυήθηκαν οπλαρχηγοί και αγωνιστές του ’21, οι οποίοι είχαν παραγκωνισθεί από τους Βαυαρούς. Τα μέλη της οργάνωσης δεσμεύονταν με όρκο στην πατρίδα και στην Ορθοδοξία. Μερικοί από τους οπλαρχηγούς που μυήθηκαν ήταν οι Θεόδωρος Γρίβας, Μήτρος Δεληγιώργης, Κριεζιώτης κ.α.

Στη συνέχεια ο Μακρυγιάννης έστρεψε την προσοχή του στους πολιτικούς και κατέβαλε μεγάλη προσπάθεια, έτσι ώστε να μυήσει έμπιστα άτομα. Προσέγγισε μάλιστα και μύησε τον αρχηγό του Ρωσικού κόμματος, τον Ανδρέα Μεταξά, που ήταν σημαντική προσωπικότητα της εποχής, ενώ στη συνέχεια προσχώρησε στο κίνημα και ο αρχηγός του Αγγλικού κόμματος, Ανδρέας Λόντος. Αυτοί οι δύο κατόρθωσαν να μυήσουν τις πιο εξέχουσες προσωπικότητες της εποχής, όπως τους: Ρήγα Παλαμήδη, Κωνσταντίνο Κανάρη, Χρύσανθο Σισίνη, Κωνσταντίνο Ζωγράφο κ.α. Για να επιτύχει όμως το κίνημα χρειαζόταν και η συνεργασία του στρατού. Για τον λόγο αυτό μύησαν και τον συνταγματάρχη Δημήτριο Καλλέργη.

Ο Καλλέργης που ήταν στο Άργος, μετατέθηκε στην Αθήνα προκειμένου οι επαναστάτες να επιτύχουν τον σκοπό τους. Ο Καλλέργης κατάφερε επίσης να φέρει σε επαφή τους κινηματίες και με άλλους στρατιωτικούς, όπως τον Σπυρομήλιο και να τους πείσει να προσχωρήσουν στην οργάνωση. Λίγο πριν το ξέσπασμα του κινήματος σχηματίστηκε μια τριμελής επιτροπή με μέλη τους Ανδρέα Μεταξά, Μακρυγιάννη και τον Δημήτριο Καλλέργη. Ο καθένας αντιπροσώπευε έναν διαφορετικό κόσμο: ο Μεταξάς τον πολιτικό, ο Μακρυγιάννης τον λαϊκό και ο Καλλέργης τον στρατιωτικό.

Η αρχική ημερομηνία εκδήλωσης του κινήματος είχε ορισθεί να είναι η 25η Μαρτίου του 1844, για να συμπίπτει με τον εορτασμό της επανάστασης του 1821. Ο ενθουσιώδης όμως Μακρυγιάννης διέδωσε το μυστικό σε πολλούς, με αποτέλεσμα να επισπευσθεί η εκδήλωση του κινήματος, που είχε αποφασισθεί να ξεσπάσει στους στρατώνες, έτσι ώστε να ακινητοποιηθούν άμεσα τα στελέχη του Οθωνικού καθεστώτος. Έτσι, τη νύχτα της 2ης προς 3ης Σεπτεμβρίου πολλά σημαίνοντα στελέχη του κινήματος κατευθύνθηκαν προς το σπίτι του Μακρυγιάννη για να δώσουν το τελικό σύνθημα. Η χωροφυλακή παρατήρησε τις ύποπτες κινήσεις γύρω από την οικία του και την περικύκλωσαν.

Ο Καλλέργης, συνειδητοποιώντας την κρισιμότητα της κατάστασης, κατέφθασε στους στρατώνες και ξεσήκωσε τους αξιωματικούς με το σύνθημα «Ζήτω το Σύνταγμα». Αμέσως διέταξε έναν λόχο να διαλύσει την πολιορκία του οίκου του Μακρυγιάννη και άλλον ένα να ανοίξει τις φυλακές του Μεντρεσέ, ενώ αυτός παράλληλα κατευθυνόταν με 2.000 στρατιώτες στα ανάκτορα. Επιπλέον είχε στείλει και στρατιωτικά αποσπάσματα να καταλάβουν το νομισματοκοπείο, την Εθνική Τράπεζα, το Δημόσιο Ταμείο και τα διάφορα υπουργεία.

Η άφιξη του στρατού με ζητωκραυγές και συνθήματα συντέλεσε, ώστε να σπεύσουν προς τα ανάκτορα και οι κάτοικοι της Αθήνας και να ενωθούν με τον στρατό. Ο Βασιλιάς έστειλε τον υπασπιστή του Γρίβα Γαρδικιώτη και τον υπουργό στρατιωτικών Αλέξανδρο Βλαχόπουλο να βολιδοσκοπήσουν την κατάσταση και να προσπαθήσουν να μεταπείσουν τους στρατιώτες. Κατά διαταγή όμως του Καλλέργη συνελήφθησαν αμέσως. Ο Όθωνας, φοβούμενος για τα χειρότερα, έστειλε τον Στάινστορφ, τον διαγγελέα του, στο Σχινά για να φέρει τα πυροβόλα. Ο τελευταίος όμως προτίμησε να συνταχθεί με τους επαναστάτες.

Στις 3 τα ξημερώματα προσήλθαν και οι πολιτικοί αποστάτες και μέλη του Συμβουλίου της Επικρατείας, ο Α. Μεταξάς, ο Α. Λόντος, ο Κ. Ζωγράφος, ο Ρ. Τζουρτζ, όπου κάλεσαν τους υπόλοιπους συμβούλους της επικρατείας σε συνεδρία για να επικυρώσουν τις επαναστατικές πράξεις. Το συμβούλιο αναγνώρισε το κίνημα, καθόρισε τη σύγκληση Εθνοσυνέλευσης και διόρισε επιτροπή υπό τους Γεώργιο Κουντουριώτη, Λ. Μαυρομιχάλη, Γ. Λινιάνα, Γ. Ψύλλα, Ανδρέα Λόντο και Κ. Προβελέγγιο, η οποία θα παρουσίαζε τις αποφάσεις του στο Βασιλιά.

Το νέο υπουργικό συμβούλιο, στο οποίο συμμετείχαν στελέχη και από τα τρία μεγάλα κόμματα, είχε ως εξής (Κυβέρνηση Ανδρέα Μεταξά 1843): Πρόεδρος και υπουργός εξωτερικών Ανδρέας Μεταξάς, υπουργός στρατιωτικών ο Ανδρέας Λόντος, υπουργός Ναυτικών ο Κωνσταντίνος Κανάρης, υπουργός Δικαιοσύνης ο Λέων Μελάς, υπουργός εκκλησιαστικών & παιδείας ο Μιχαήλ Σχινάς, υπουργός Οικονομικών ο Δρόσος Μανσόλας και υπουργός Εσωτερικών ο Ρήγας Παλαμήδης.

Ο λαός και ο στρατός διαλύθηκαν στις 3 το μεσημέρι, αφού πληροφορήθηκαν ότι όλα τα αιτήματα έγιναν αποδεκτά από τον Βασιλιάς. Έτσι, με βασιλικά διατάγματα η 3η Σεπτεμβρίου ανακηρυσσόταν σε μέρα εθνικής γιορτής, ενώ ο Δημήτριος Καλλέργης παρασημοφορούνταν, ως αρχηγός του επαναστατικού κινήματος. Τον Οκτώβριο και τον Νοέμβριο έγιναν οι εκλογές του 1843 και οι εκλεγμένοι πληρεξούσιοι συγκρότησαν την συνταγματική Εθνική Συνέλευση που είχαν απαιτήσει όσοι έλαβαν μέρος στην επανάσταση αυτή. Η εθνική συνέλευση συνέταξε το πρώτο Σύνταγμα του ελληνικού κράτους, το οποίο υπέγραψε ο Όθωνας. Από τότε η πλατεία των Ανακτόρων μετονομάστηκε σε Πλατεία Συντάγματος.

Οι εκλογές του 1843 που έγιναν στις 7 Σεπτεμβρίου από την προσωρινή κυβέρνηση του Ανδρέα Μεταξά έγιναν με τον νόμο της 4ης Μαρτίου του 1829 και διήρκεσαν δύο μήνες, Οκτώβριο και  Νοέμβριο. Εξελέγησαν 243 πληρεξούσιοι από 92 εκλογικές περιφέρειες ανάμεσα τους και εκπρόσωποι υποδουλωμένων περιοχών από τους Τούρκους, που αργότερα αποδόθηκαν στην Ελλάδα. Οι πληρεξούσιοι αποτέλεσαν το σώμα της συνταγματικής εθνοσυνέλευσης του 1843 που έγινε στην Αθήνα («Η της Γ’ Σεπτεμβρίου εν Αθήναις Εθνική των Ελλήνων Συνέλευσις»).

Οι εκπρόσωποι της Εθνοσυνέλευσης ήταν από 98 περιοχές της  Ελλάδας μεταξύ των οποίων ήταν η Χίος, η Μακεδονία και η Κρήτη, που τότε δεν ανήκαν στο Ελληνικό κράτος.

Η της Γ’ Σεπτεμβρίου εν Αθήναις Εθνική των Ελλήνων Συνέλευσις όπως αναφέρεται στα δημοσιευμένα πρακτικά της, ήταν συνταγματική συνέλευση που αποτελούσαν 243 πληρεξούσιοι από 92 εκλογικές περιφέρειες που εκλέχθηκαν στις εκλογές του 1843. Σε κάποιες περιπτώσεις αναφέρεται και ως «Α’ Εθνική Συνέλευση του 1843» ή Εθνοσυνέλευση του 1843 ή Εθνική Συνέλευση του 1843.

Ο όρκος που δώσαν οι εκπρόσωποι στην πρώτη τους σύσκεψη ήταν

Ορκίζομαι εν ονόματι της Αγίας Τριάδος, να εκπληρώσω τα Ιερά του Πληρεξουσίου έργα, πιστός εις την Πατρίδα και εις τον συνταγματικόν Βασιλέα της Ελλάδος Όθωνα, να μην προβάλω μήτε να ψηφίσω τι αντιβαίνον εις την πεποίθησίν μου, αλλά να συντελέσω ευσυνειδήτως εις την σύνταξιν των θεμελιωδών θεσμών, δι’ ών θέλουν εξασφαλισθή τα δικαιώματα και τα συμφέροντα του τε Έθνους μου, και της συνταγματικής μοναρχίας

Στις εκλογές του 1843 ψήφιζαν όλοι οι άντρες άνω των 25 ετών, στις γυναίκες δεν είχε δοθεί ακόμα το δικαίωμα. Οι εργασίες της εθνικής συνέλευσης  ξεκίνησαν στις 3 Νοεμβρίου 1843 και τελείωσαν στις 18 Μαρτίου του 1844. Οι πληρεξούσιοι επέλεξαν μια επιτροπή από 21 μέλη με εισηγητή τον Λ. Μελά η οποία κατάρτισε και το σχέδιο του νέου συντάγματος. Το νέο σύνταγμα βασίστηκε στο Γαλλικό και αποτελούνταν από 107 άρθρα.

Αμέσως μετά την ψήφιση του συντάγματος στις 21 Φεβρουαρίου και την κύρωση από τον μονάρχη στις 18 Μαρτίου έγιναν οι εκλογές του 1844, όπου ήταν επί της ουσίας οι πρώτες κοινοβουλευτικές εκλογές στην Ελλάδα. Οι εκλογές έγιναν με βάση τον εκλογικό νόμο, που καταρτίστηκε στις 18 Μαρτίου 1844, όπου κάθε επαρχία αποτελούσε ξεχωριστή εκλογική περιφέρεια. Ο αριθμός των βουλευτών που εκλέγονταν σε κάθε εκλογική περιφέρεια εξαρτώταν από τον πληθυσμό της. Επαρχίες πάνω από 10.000 κατοίκους εξέλεγαν ένα βουλευτή, έως 20.000 κατοίκους 2 βουλευτές, έως 30.000 κατοίκους 3 βουλευτές, πάνω από 30.000 κατοίκους εξέλεγαν 4 βουλευτές, ενώ προνομιακά η Ύδρα θα εξέλεγε 3 βουλευτές, οι Σπέτσες 2 βουλευτές και «οι εν Ελλάδι Ψαριανοί» 2 βουλευτές. Επίσης 1 βουλευτή θα εξέλεγαν και οι καθηγητές του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Οι εκλογές διήρκεσαν έξι μήνες, μέσα σε κλίμα βίας και νοθείας, και διενεργήθηκαν κατά τη διάρκεια της Κυβέρνησης του Μαυροκορδάτου. Οι περισσότερες περιφέρειες τις έκαναν τον Μάιο και τον Ιούνιο του 1844, ενώ άλλες τον Αύγουστο. Έγιναν με το πλειοψηφικό σύστημα στενής περιφέρειας και νικητής των εκλογών ήταν ο Ιωάννης Κωλέττης, δηλαδή ο αρχηγός του Γαλλικού κόμματος, όπου έγινε και ο πρώτος κοινοβουλευτικός πρωθυπουργός της Ελλάδας και ας ήρθε το κόμμα του τρίτο στις εκλογές.

Ο Ανδρέας Μεταξάς

Το Ρωσικό κόμμα με αρχηγό τον Ανδρέα Μεταξά βγήκε πρώτο και σχημάτισε κυβέρνηση συνασπισμού με το Γαλλικό κόμμα του Ιωάννη Κωλέττη. Έτσι, η πρώτη εκλεγμένη Βουλή των Ελλήνων συγκροτήθηκε σε σώμα και συνεδρίασε για πρώτη φορά τον Ιανουάριο του 1845. Ωστόσο, υποστηρίζεται η σωστή άποψη πως, αν θα θέλαμε να είμαστε ακριβολόγοι, κοινοβουλευτικό σύστημα με την ορθή έννοια του όρου, υπήρξε με την καθιέρωση της αρχής της Δεδηλωμένης το 1875 από τον Χαρίλαο Τρικούπη. Συνεπώς, κατά την άποψη αυτή, πρώτος κοινοβουλευτικός Πρωθυπουργός ήταν ο Χαρίλαος Τρικούπης, ωστόσο εάν δεν είχε συμβεί η επανάσταση του 1843 και το πρώτο σύνταγμα, δεν θα φτάναμε ποτέ στην κοινοβουλευτική δημοκρατία, που με αλλαγές και πολλές διακυμάνσεις ιστορικά ισχύει μέχρι σήμερα.

Σε εκείνες τις εκλογές πήραν μέρος 3 κόμματα, τα οποία δεν είχαν σαφή πολιτικό προσδιορισμό, με την έννοια που τα έχουμε σήμερα. Δεν ήταν δηλαδή αριστερά, κεντρώα ή δεξιά, αυτό έγινε πολύ αργότερα. Τα κόμματα αυτά ήταν το Γαλλικό, το Ρωσικό και το Αγγλικό, που από το όνομά τους, φαίνεται ότι πρόσμεναν βοήθεια από την έκαστη χώρα, μεγάλη δύναμη. Στις εκλογές το Ρωσικό κόμμα του Ανδρέα Μεταξά εξέλεξε 55 βουλευτές. Το Αγγλικό του Αλέξανδρου Μαυροκορδάτου εξέλεξε 28 βουλευτές, ενώ το Γαλλικό του Ιωάννη Κωλέτη εξέλεξε 20 βουλευτές. Στο σύνολο δηλαδή η βουλή είχε 95 βουλευτές. Το Γαλλικό και το Ρωσικό κόμμα συνεργάστηκαν και πρωθυπουργός έγινε ο πρόεδρος του Γαλλικού κόμματος, ο Ιωάννης Κωλέτης. Παρόλο όμως που φαίνεται ότι τα κόμματα δεν είχαν σαφή πολιτικό προσδιορισμό, είχαν έναν ιδιότυπο διαχωρισμό, αφού πέρα από το που προσμέναν βοήθεια εκφράζονταν και η αντίστοιχη τάξη της εποχής.

Το Γαλλικό κόμμα θεωρούνταν το πιο προοδευτικό, η ιδεολογία του ήταν αυτό που θα ονομάζαμε σήμερα κέντρο και είχε έντονα λαϊκιστικά και πατριωτικά στοιχεία. Κρυφή ελπίδα του κόμματος ήταν αυτό που ονομάζαμε αργότερα ως μεγάλη ιδέα, δηλαδή την Ελλάδα των τριών Θαλασσών και των δύο Ηπείρων. Μια ιδέα που θάφτηκε κάτω από τις εκατόμβες νεκρών της μικρασιάτικης καταστροφής μερικές δεκαετίες αργότερα, αλλά και μια ιδέα που κατάφερε να φτάσει την Ελλάδα στα σημερινά σύνορα.

Το ρωσικό κόμμα επί της ουσίας ήταν το κόμμα του Ιωάννη Καποδίστρια, που σήμερα θα το χαρακτηρίζαμε συντηρητικό δεξιό. Το κόμμα εναλλακτικά ονομαζόταν και κόμμα των Ναπαίων, από έναν κερκυραίο φανατικό υποστηρικτή του πρώτου κυβερνήτη της Ελλάδος. Το κόμμα διατηρούσε στενές επαφές με την Τσαρική Ρωσία και είχε πάρα πολλούς υποστηρικτές στην Πελοπόννησο. Έριχνε μεγάλο βάρος στην προάσπιση της Ορθοδοξίας, γεγονός που του προσέδωσε μεγαλύτερο λαϊκό έρεισμα. Μέσα στους επιφανείς υποστηρικτές του ήταν και ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, ο Κίτσος Τζαβέλας και ο Ανδρέας Μεταξάς, ο οποίος διετέλεσε και αρχηγός του. Αρχηγοί της παράταξης εκτός του Μεταξά είχαν διατελέσει και οι Γενναίος Κολοκοτρώνης και Κωνσταντίνος Οικονόμος.

Το Ρωσικό κόμμα κυβέρνησε το 1832 και έπειτα στις 3 Σεπτεμβρίου 1843 έως τις 16 Φεβρουαρίου του 1844 με αρχηγό τον Α. Μεταξά, ο οποίος, μετά από λαϊκή εξέγερση, ανέλαβε πρωθυπουργός και αργότερα προκήρυξε εκλογές για τη σύνταξη και την ψήφιση συντάγματος.

Ο Ιωάννης Κωλέτης

Το Γαλλικό κόμμα ήταν κυρίως το κόμμα των διανοούμενων, αλλά μαζί του είχαν συμπαραταχθεί κυρίως πρόκριτοι, στρατιωτικοί, λόγιοι και έμποροι που είχαν σπουδάσει και διαμείνει στη Δυτική Ευρώπη. Επιφανείς υποστηρικτές του Ι. Κωλέττη ήταν ο Βάσος Μαυροβουνιώτης, ο Ιωάννης Μακρυγιάννης, ο Γεώργιος Κουντουριώτης, ο Κωνσταντίνος Κανάρης και άλλοι. Ως Κόμμα είχε ενθουσιάσει ιδιαίτερα τον ελληνικό λαό θέτοντας κύριο στόχο την επέκταση του Βασιλείου, σε αντίθεση με τον Αλέξανδρο Μαυροκορδάτο, του Αγγλικού Κόμματος που έθετε πρώτο στόχο την οργάνωση του κράτους και αργότερα την επέκτασή του. Έτσι με αυτά τα δεδομένα ο Ιωάννης Κωλέττης νίκησε και στις Βουλευτικές εκλογές του 1847.

Το Αγγλικό κόμμα ήταν ελληνική πολιτική παράταξη των πρώτων χρόνων ύπαρξης του ελληνικού κράτους. Αρχηγός του κόμματος ήταν ο Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος. Το κόμμα ιδρύθηκε κατά τη διάρκεια της δεύτερης εθνοσυνέλευσης στο Άστρος το 1824. Στην εθνοσυνέλευση αυτή ιδρύθηκαν και οι βασικότεροι αντίπαλοί του, που ήταν το Γαλλικό κόμμα του Ιωάννη Κωλέττη και το Ρωσικό κόμμα του Ιωάννη Καποδίστρια, σαν συνέπεια της επίδρασης που είχαν οι τρεις μεγάλες δυνάμεις της εποχής. Το Αγγλικό κόμμα είχε απήχηση στους Φαναριώτες, νησιώτες και μικρότερη απήχηση στην Πελοπόννησο. Μέσω του αρχηγού του υιοθέτησε μια σταθερά αγγλόφιλη πολιτική, πιστεύοντας ότι η Αγγλία, λόγω των συμφερόντων της στην Ανατολή, ήταν η μόνη δύναμη που θα μπορούσε να αντιταχθεί στα επεκτατικά σχέδια της Ρωσίας. Επίσης, υποστήριξε τη δημιουργία ανεξάρτητου ελληνικού κράτους, ενάντια στα ρωσικά σχέδια για τρεις ηγεμονίες.

Ο Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος

Στην δίκη του Κολοκοτρώνη το Αγγλικό κόμμα επενέβη υπέρ των κατηγορουμένων και ο Μαυροκορδάτος επέκρινε τον τρόπο διεξαγωγής της δίκης με αποτέλεσμα η Αντιβασιλεία να τον παύσει από την Κυβέρνηση. Το αγγλικό κόμμα ήταν φιλομοναρχικό με πολιτική θέση με βάσση τα σημερινά δεδομένα, την κεντροδεξιά.

Τα τρία κόμματα μετά τον Κριμαϊκό πόλεμο (1853-1855) άρχισαν να αργοσβήνουν. Εκείνη την εποχή τα γαλλικά και τα αγγλικά αγήματα έφθασαν και αποβιβάστηκαν στον Πειραιά προκειμένου να πιέσουν την ελληνική κυβέρνηση και τον Βασιλέα Όθωνα να αποκηρύξουν όλα τα επαναστατικά κινήματα που είχαν εκδηλωθεί στις αλύτρωτες ελληνικές περιοχές. Η κυβέρνηση αντιστάθηκε απέναντι στις αξιώσεις των εισβολέων, αλλά ο Όθωνας με την επανάσταση του 1862 πήρε μαζί του και τα κόμματα αυτά. Στη συνέχεια δημιουργήθηκαν άλλα κόμματα με πιο σαφή ιδεολογικά χαρακτηριστικά αλλά περισσότερο προσωποπαγή, ήταν η εποχή που κυριάρχησαν πρόσωπα όπως ο Κουμουνδούρος, ο Δεληγιώργης, ο Τρικούπης και ο Δελιγιάννης.

Το 1909 ξεκίνησε η επανάσταση στο Γουδί. Εκείνη την εποχή ιδρύθηκαν οι φιλελεύθεροι του Βενιζέλου και το συντηρητικό ή λαϊκό κόμμα. Αργότερα ιδρύθηκε το ΚΚΕ και έτσι μέσα από τις ανάγκες κάθε εποχής φτάσαμε στα σημερινά κόμματα. Σε άλλα ιστορικά κείμενα θα ασχοληθούμε και με αυτές τις εποχές.

Σχολιάστε Ελεύθερα

Ads Blocker Image Powered by Code Help Pro

Ads Blocker Detected!!!

We have detected that you are using extensions to block ads. Please support us by disabling these ads blocker.

Powered By
Best Wordpress Adblock Detecting Plugin | CHP Adblock