Γράφει ο Στέφανος Καραπέτης
Στις επόμενες εκλογές όποτε γίνουν, θα υπάρχουν αλλαγές στον εκλογικό χάρτη της χώρας. Οι εκλόγιμοι βουλευτές από 288 θα γίνουν 285 και η κατανομή των εδρών θα έχει αλλάξει. Σύμφωνα με δημοσίευμα του πρώτου θέματος λίγο πριν την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων της απογραφής στον νέο εκλογικό χάρτη χάνονται τρεις έδρες από τα μεγάλα αστικά κέντρα.
Ο λόγος που μειώνονται οι εκλόγιμοι βουλευτές είναι το γεγονός ότι αυξήθηκαν οι βουλευτές επικρατείας, που πήγαν από τους 12 στους 15. Οι τρεις λοιπόν βουλευτές, που θα χαθούν, είναι από την Α΄ Αθηνών που είχε 14 έδρες και τώρα θα έχει 13, την Β3′ Νότιου Τομέα Αθηνών που έιχε 18 και τώρα θα έχει 17 και από την Αχαϊα που είχε 9 και θα έχει 8.
Οι μονοεδρικές με βάση τα δεδομενά της απογραφής του 2011 είναι 7, δηλαδή της Φωκίδας, των Γρεβενών, της Σάμου, της Κεφαλλονιάς, της Λευκάδας, της Ζακύνθου και της Ευρυτανίας. Η απογραφή όμως του 2021 φέρει νέα δεδομένα, αφού προβλέπεται ότι θα υπάρξουν ακόμα 4 μονοεδρικές δηλαδή της Χίου, της Καστοριάς, της Θεσπρωτίας και της Φλώρινας. Σε αυτές τις περιοχές μέχρι το 2019 εκλέγονταν 2 βουλευτές, συνήθως ένας βουλευτής από το κυβερνών κόμμα και ένας από τον αντιπολιτευόμενο. Εαν και εφόσον γίνει αυτό που προβλέπεται τότε για παράδειγμα στη Χίο δεν θα έχουμε δυο βουλευτές (Μηταράκης και Μιχαηλίδης σήμερα), αλλά έναν από τους δυο, εαν υποθέσουμε ότι θα μαζέψουν στα κομματικά ψηφοδέλτια τους περισσότερους σταυρούς.
Στις εκλογές του 2019 η Νέα Δημοκρατία είχε κερδίσει και τις 7 μονοεδρικές, στις εκλογές που έρχονται ακόμα και αν βγει πρώτη, όπως μας λένε οι δημοσκοπήσεις, είναι δύσκολο να κερδίσει και τις 10 ή 11 μονοεδρικές που θα δημιουργηθούν. Η κατάκτηση των μονοεδρικών πάντοτε έχει τον δικό της ρόλο σε μια εκλογική μάχη, ενώ η τώρα μείωση των εδρών στα αστικά κέντρα, με την νέα ανακατάταξη που θα συμβεί και θα τη μάθουμε στο προεδρικό διάταγμα που θα βγει μέχρι τον Δεκέμβριο, θα φέρει νέα αύξηση εδρών στις περιφέρειες των αστικών κέντρων.
Οι έδρες που καθορίστηκαν πριν την απογραφή είχαν ως εξής:
- Α΄ Αθηνών σύνολο εδρών 13
- Β1΄ Βόρειου Τομέα Αθηνών 15
- Β2′ Δυτικού Τομέα Αθηνών 11
- Β3′ Νότιου Τομέα Αθηνών 17 (από 18)
- Α’ Πειραιώς 6
- B’ Πειραιώς 8
- Α’ Ανατολικής Αττικής 10
- Β’ Δυτικής Αττικής 4
- Νομού Αιτωλοακαρνανίας 7
- Αργολίδος 3
- Αρκαδίας 3
- Άρτης 3
- Αχαΐας 8
- Βοιωτίας 3
- Γρεβενών 1
- Δράμας 3
- Δωδεκανήσου 5
- Έβρου 4
- Ευβοίας 6
- Ευρυτανίας 1
- Ζακύνθου 1
- Ηλείας 5
- Ημαθίας 4
- Ηρακλείου 8
- Θεσπρωτίας 2
- Α’ Θεσσαλονίκης 16
- Β’ Θεσσαλονίκης 9
- Νομού Ιωαννίνων 5
- Καβάλας 4
- Καρδίτσης 4
- Καστοριάς 2
- Κέρκυρας 3
- Κεφαλληνίας 1
- Κιλκίς 3
- Κοζάνης 5
- Κορινθίας 4
- Κυκλάδων 4
- Λακωνίας 3
- Λαρίσης 8
- Λασιθίου 2
- Λέσβου 3
- Λευκάδος 1
- Μαγνησίας 6
- Μεσσηνίας 5
- Ξάνθης 3
- Πέλλης 4
- Πιερίας 4
- Πρεβέζης 2
- Ρεθύμνης 2
- Ροδόπης 3
- Σάμου 1
- Σερρών 6
- Τρικάλων 4
- Φθιώτιδος 5
- Φλωρίνης 2
- Φωκίδος 1
- Χαλκιδικής 3
- Χανίων 4
- Χίου 2
- 15 βουλευτές επικρατείας
Αυτό που προβλέπεται πέρα από την αύξηση των μονοεδρικών είναι η πιθανότητα τα Δωδεκάνησα να αυξήσουν τον αριθμό των βουλευτών τους αφού ήταν από τις λίγες περιφέρειες που σημειώσαν αύξηση πληθυσμού στην απογραφή του 2021. Οι έδρες που χαθήκαν λόγω της αύξησης του αριθμού των βουλευτών επικρατείας υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να ξαναδωθούν με την νεα ανακατάξη.
Τα νέα αυτά δεδομένα δημιουργούν νέες καταστάσεις στα κόμματα, όπου πρέπει να δώσουν περισσότερη μάχη σε κάποιες περιφέρειες για να έχουν δικό τους εκπρόσωπο στην βουλή και όχι κάποιον από το αντίπαλο κόμμα.
Τόσο ο ΣΥΡΙΖΑ όσο και η ΝΔ καλούνται να κάνουν συναλλαγές με τον χώρο κυρίως του ΠΑΣΟΚ ενόψει απλής αναλογικής. Το ΠΑΣΟΚ κατά την άποψή μου είναι δύσκολο να έρθει σε κάποια συμφωνία για τις μονοεδρικές ή για προοδευτική διακυβέρνηση, με την ΝΔ, χωρίς αυτό βέβαια να σημαίνει ότι θα έρθει με τον ΣΥΡΙΖΑ πιο κοντά. Η απλή αναλογική κατ’εμέ δημιουργεί ευκαιρίες για συνεργασίες στις μονοεδρικές. Να θυμίσουμε ότι το 1990 η συνεργασία του τότε συνασπισμού με το ΠΑΣΟΚ έφερε 4 μονοεδρικές, που μεταξύ αυτών ήταν και της Σάμου όπου εξέλεξε τότε τον βουλευτή που προέρχονταν από τον Συνασπισμό, τον Αλέξη Σεβαστάκη, ο οποίος αν και ήταν βουλευτής του Συνασπισμού εκλέχθηκε από την συνεργασία Συνασπισμού-ΠΑΣΟΚ. Το ίδιο έγινε και στην Κεφαλλονιά που με την υποστήριξη των δυο κομμάτων εκλέχθηκε ο Παναγής Μπενετάτος που προερχόταν από το ΠΑΣΟΚ.
Το 2023 βέβαια δεν είναι 1990 αλλά το σύστημα της απλής αναλογικής υπήρχε και τότε, με διαφορετικά χαρακτηριστικά βέβαια, αφού δεν υπήρχε για παράδειγμα το όριο του 3% για να μπει κάποιος στην βουλή. Ωστόσο η προοδευτική διακυβέρνηση που λέει ο ΣΥΡΙΖΑ σήμερα θέλει και τέτοιες συνεργασίες, στις μονοεδρικές περιφέρειες. Πιστεύω ακράδαντα ότι εαν και εφόσον γίνει μια τέτοια συμμαχία, πρέπει να γίνει πριν τις εκλογές με την απλή αναλογική, είτε ο ΣΥΡΙΖΑ συνεργαστεί με το ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ είτε με κάποιο άλλο κόμμα του ευρύτερου αριστερού ή προοδευτικού χώρου.
Προσωπικά βέβαια πιστεύω ότι δεν θα υπάρξει τέτοια προοδευτική διακυβέρνηση και θα πάμε σε επόμενες εκλογές με πλειοψηφικό σύστημα, ωστόσο εύχομαι να διαψευστώ, γιατί μια τέτοια κυβέρνηση με εκατέρωθεν όρους και συμφωνίες μόνο καλό μπορεί να προσφέρει στις διαφωνίες των κομμάτων του προοδευτικού-αριστερού και κεντρώου χώρου. Αυτό λοιπόν που θα πρέπει να γίνει κατά την άποψή μου, είναι η συνεργασία στις μονοεδρικές. Βέβαια το 1990 που έγινε αυτό δεν προέκυψε κυβέρνηση ΣΥΝ-ΠΑΣΟΚ, αλλά η ΝΔ, ωστόσο δεν χάθηκαν μονοεδρικές που υπήρχε περίπτωση να τις πάρει η δεξιά. Τώρα αν το σχήμα θα είναι μεταξύ ΣΥΡΙΖΑ-ΠΑΣΟΚ ή ΣΥΡΙΖΑ και κάποιου άλλου κόμματος, και όχι προφανώς της Νέας Δημοκρατίας και της Ελληνικής λύσης, αυτό θα το δούμε.
Ο καιρός όπως και να έχει είναι λίγος, οι εκλογές μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2023 θα γίνουν. Το τέλος της 4ετίας εκεί είναι. Η προοδευτική διακυβέρνηση μπορεί να προσφέρει λύσεις για τον τόπο αλλά πρέπει να υπάρχει καλή διάθεση και πολιτική προοπτική, γιατί το θέμα είναι πολιτικό, δεν έχει να κάνει με προσωπικές συμπάθειες ή αντιπάθειες.
Στο θέμα σίγουρα θα επανέλθω όταν θα βγει το προεδρικό διάταγμα.
