Συνέντευξη της Αγιογράφου στην Τασσώ Γαΐλα
Η Μαρία Σκηνίτη γεννήθηκε στη Χίο από μητέρα Μικρασιάτικης καταγωγής και πατέρα Οινούσσιο. Μεγάλωσε στις Οινούσσες και κατόπιν εγκαταστάθηκε στον Κορυδαλλό κοντά στις Οινουσσιώτισες θείες της για τις σπουδές της. Εδώ και με στόχο την εισαγωγή της στη Σχολή Καλών Τεχνών παίρνει μαθήματα σχεδίου για 2 έτη κοντά στον ζωγράφο Ηλία Σάλαρη. Στροφή στην Αγιογραφία, σπουδές 5 χρόνων και 4 χρόνια δουλειάς ως βοηθός του δασκάλου της σε τοιχογραφίες.
Τι σας ώθησε να ασχοληθείτε με την Αγιογραφία κ. Σκηνίτη;
Με επηρέασε η δουλειά του δασκάλου μου και συνάμα τα παιδικά μου βιώματα από τις Οινούσσες έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στην επιλογή της Αγιογραφίας ενώ σκόπευα να σπουδάσω Ζωγραφική. Στις Οινούσσες οι θείες μου με πήγαιναν βόλτα σε όλα τα ξωκκλήσια, στο πατρικό μου σπίτι ένα δωμάτιο ήταν γεμάτο εικόνες, οι πιο πολλές φερμένες από την Μ. Ασία, θυμάμαι όλη την Μ. Εβδομάδα με πήγαιναν στην εκκλησία, κατάνυξη, πίστη…
Η Μαρία Σκηνίτη έχει αγιογραφήσει τον Ιερό Ναό Ζωοδόχου Πηγής στον Κορυδαλλό, το τέμπλο του Καθολικού Ναού Αγίου Γεωργίου στην Βηρυττό και το τέμπλο του Ιερού Ναού Προφήτη Ηλία στις Οινούσσες. Φορητές της εικόνες βρίσκονται επίσης, στον ΄Αγιο Μάρκο Οινουσσών καθώς και σε ιδιωτικές συλλογές.
Οι παραγγελίες που σας κάνουν οι ιδιώτες σε φορητές εικόνες συνήθως τι θέματα έχουν;
Την Παναγία, που ο λαός μας εκεί βρίσκει την παρηγοριά του, τον Ιησού, τον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου και στο πελατολόγιό μου έχω παραγγελίες Τους Αγίους Γεώργιο και Δημήτριο καβαλάρηδες, θέμα αγαπητό στους Πιστούς κι’ άλλα.
Παραστάσεις από την Καινή Διαθήκη που αρέσουν σε εσάς την ίδια να αποτυπώνετε ;
Αγαπώ πολύ θέματα που έχουν σχέση με την γυναίκα, το Γεννέσιον της Θεοτόκου και του Αγίου Ιωάννη. Επίσης το Η Κολακεία της Θεοτόκου, έργο με έντονα τα στοιχεία της παιδικότητας της Παναγίας, το παίξιμο με τους γονείς της βγάζει μια τρυφερότητα, μια αγάπη κι’ αυτό δείχνει ότι η Αγιογραφία δεν είναι Τέχνη έξω από εμάς αλλά μέσα μας. Με συγκινεί και η εικόνα Δευτέρα Παρουσία, μεγάλη παράσταση με πολλές δυσκολίες στην φιλοτέχνηση.
Μιλήστε μας κ. Σκηνίτη για την τέχνη της Αγιογραφίας, ποια διαδρομή ακολουθείται για την δημιουργία μιας εικόνας, τα υλικά σας;
Η αγιογραφία κ. Γαΐλα είναι μεγάλη τέχνη και είναι κρίμα που ιδιαίτερα οι σύγχρονοι ζωγράφοι την υποτιμούν τόσο πολύ. Δουλεύω την αυγοτέμπερα, σκόνες αγιογραφίας και χρυσό. Ακολουθώ για το έργο μου την διαδρομή: Εκλογή εικόνας από βιβλίο/προσχέδιο/αποτύπωση σε διαφάνεια/πέρασμα σε καλά δουλεμένο και στοκαρισμένο ξύλο/χρύσωμα/πρόπλασμα/και τελικό στάδιο ψυμί.
Τέχνη υπομονής η Αγιογραφία κ. Σκηνίτη;
Ναι, η Αγιογραφία αν κάτι το βιαστείς, το προσπεράσεις ή δεν του δώσεις τον χρόνο που θέλει δεν ‘βγαίνει’. Αυτό λέω και στους μαθητές μου. Μην βιάζεστε, υπομονή, θα γίνει.
Η καλλιτέχνης εργάζεται στα εργαστήρια τέχνης του Δήμου Κορυδαλλού ΕΡΤΕΚΟ όπου διδάσκει Αγιογραφία και κατασκευή-εμψύχωση Μαριονέτας. Επίσης διδάσκει Εικαστικά στο Σ.Δ.Ε(Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας στις Φυλακές Κορυδαλλού). Έχει παρουσιάσει έργα της στις κάτωθι εκθέσεις καθώς και σε αρκετές άλλες ομαδικές εκθέσεις Αγιογραφίας.
-Μάρτιος 1998: Συμμετοχή στην έκθεση ¨Οινούσσες Πετροκάραβο του Αιγαίου¨, Πολιτιστικό Κέντρο Δήμου Αθηναίων.
Αύγουστος 1998: Έκθεση Αγιογραφίας στις Οινούσσες, Αίθουσα Μαρίας Π. Λαιμού.
Αύγουστος 1999:΄Εκθεση ζωγραφικής με θέμα Όρίζοντες¨, στην αίθουσα Κιβωτός στην Αγριά Βόλου.
Φεβρουάριος 2000:΄Εκθεση Αγιογραφίας στο Πολιτιστικό Κέντρο Δ. Κορυδαλλού «Μελίνα Μερκούρη».
Καλοκαίρι 2001:1η Ομαδική Εικαστική ΄Εκθεση Οινουσσίων Καλλιτεχνών, Αίθουσα Μ.Π.Λαιμού, Οινούσσες.
Η Τέχνη της Αγιογραφίας κ. Σκηνίτη εξαρτάται από το πνευματικό αίσθημα του αγιογράφου, την συνεχή πνευματική αναζήτηση του καλλιτέχνη, ή είναι συνδιασμός των άνω μαζί με τεχνική;
Η Αγιογραφία κ. Γαΐλα απαιτεί συνεχή μελέτη, παρατήρηση, ο αγιογράφος πρέπει να είναι καλός σχεδιαστής, να μελετά αγιογραφίες παλαιοτέρων. Ο Αγιογράφος ψάχνοντας το θεολογικό κομμάτι μαζί με το καλλιτεχνικό, εκεί, βλέπει πως μέσα από την Αγιογραφία μπορείς να μάθεις και την Θεολογία.
Υπογραφή: «Διά Χειρός…» κ. Σκηνίτη. Ο Βυζαντινός Αγιογράφος με αυτή την υπογραφή δήλωνε πως δεν είναι ο ίδιος ο δημιουργός της εικόνας που φιλοτέχνησε, αλλά απλά όργανο της Θείας Βούλησης. Το αποδέχεστε;
Ασφαλώς. Όσο κι’ αν φαίνεται περίεργο ότι η εικόνα δεν μου ανήκει, το πιστεύω. Θεωρώ ότι μεταφέρω ένα μήνυμα Πίστης, μία μαρτυρία Πίστης, ότι το Άγιο Πνεύμα μάλλον χρησιμοποιεί το τάλαντο που διαθέτω για να μεταδώσει αυτή την Πίστη.
Έχετε έντονο θρησκευτικό συναίσθημα;
Αγαπώ πολύ την Ορθόδοξη Πίστη μας και μου αρέσει πολύ που στη ζωή μου υπάρχει και το κομμάτι Αγιογραφία.
Παρατηρώ τους σκούρους χρωματισμούς στις αγιογραφίες της δημιουργού, έργα που τα διακρίνει το καθαρά προσωπικό στυλ της Μ. Σκηνίτη με –συνάμα- έντονη την επιρροή από την Κρητική Σχολή και τον κορυφαίο της εκπρόσωπο Θεοφάνη. Ρωτάω την ταλαντούχα Οινουσσία αγιογράφο εάν εκτός των Βυζαντινών δασκάλων Πανσέληνου της Μακεδονικής Σχολής με τις τοιχογραφίες του κα του Θεοφάνη πρωτοπόρου της φορητής εικόνας , την εμπνέουν κι’ άλλοι αγιογράφοι.
Κατ’ αρχή να σας πω ότι η Βυζαντινή Αγιογραφία είναι τέχνη απόλυτη. Δεν μας δίνει περιθώρια να ξεφύγομε από το δόγμα της εκκλησίας και ότι ζωγραφίζομε πάνω στις εικόνες μας έχει θεολογικό χαρακτήρα, εκεί όλα λειτουργούν σαν σύμβολα. Και, ναι μεν θαυμάζω τον Πανσέληνο, αλλά όπως και εσείς κ. Γαΐλα ήδη παρατηρήσατε, περισσότερο με εμπνέει ο Θεοφάνης, μεγάλος δάσκαλος για εμένα. Για να ολοκληρώσω την απάντησή μου στο ερώτημά σας , ένας ακόμη αγιογράφος που θαυμάζω είναι ο Φώτης Κόντογλου ο οποίος ξανάφερε την Αγιογραφία στην Ελλάδα, ξαναμίλησε για την Θεολογία της Αγιογραφίας μέσα από την εικόνα, ξαναέφερε την αυστηρότητά της γιατί περάσαμε μια περίοδο που οι εκκλησίες μας θύμιζαν λίγο Δύση, δυτικές νοοτροπίες αλλά κακοφτιαγμένες. Ο Φώτης Κόντογλου ξαναέφερε την Αγιογραφία στην σωστή της εικαστική αποτύπωση, δηλαδή ότι η Αγιογραφία πρέπει και οφείλει να είναι έτσι. Μεγάλη μορφή ο Κόντογλου και στην Αγιογραφία και στα Γράμματα. Κλασσικός της Αγιογραφίας, ένας από τους μεγαλύτερους δασκάλους μου. Αν επισκεφθείτε το νησί μου, τις Οινούσσες, να περάσετε από το Μοναστήρι μας. Το έχει Φιλοτεχνήσει με αγιογραφίες του ο Κόντογλου.
Πιστεύετε η κ. Σκηνίτη ότι η Αγιογραφία δύναται να συμβάλει στο ξεπέρασμα της κρίσης που μαστίζει τη χώρα μας;
Σαφώς και μπορεί η Αγιογραφία να συμβάλει στο ξεπέρασμα της κρίσης πάντα όμως σε προσωπικό επίπεδο. Η Αγιογραφία με τα μηνύματά της σου βάζει στην ψυχή αγάπη δύναμη, σε ησυχάζει και τελικά σε μαθαίνει να συνειδητοποιήσεις πόσο τυχερός είσαι που μπορείς να ζήσεις με απλά πράγματα, να έχεις καλή πρόθεση απέναντι στη Ζωή, να δίνεις χωρίς να περιμένεις να πάρεις…
Η Αγιογράφος Μαρία Σκηνίτη ζει μόνιμα στον Κορυδαλλό όπου και το εργαστήρι της. Είναι παντρεμένη με τον Γιάννη Λεράκη Χιώτη από την Καλαμωτή, συνιδιοκτήτη café του Περαιτέρω το οποίο στεγάζεται στο ισόγειο της πολυκατοικίας όπου διαμένουν και είναι το στέκι Χίων και Οινουσσίων της περιοχής . Λόγω της Χιώτικης μπύρας που σερβίρουν;
Η Μαρία Σκηνίτη ταλαντούχα Αγιογράφος και ο σύζυγός της Γιάννης Λεράκης νέος επιχειρηματίας από την Καλαμωτή Χίου είναι γονείς ενός πανέξυπνου αγοριού του μικρού Νικόλα που λατρεύει όπως δηλώνει με έμφαση και την Χίο και τις Οινούσσες.
