Πατάτα, Πατατούλα μου!!!

Γράφει η Τασσώ Γαΐλα για την σειρά Ελλάδα-Περιβάλλον

Ένα λαχανικό που μπορεί να φανεί απαραίτητο για την επιβίωσή μας στη μακρόχρονη κρίση που μας αναβιώνει    

Πατάτα, βασικό υλικό της διατροφής στο δυτικό κόσμο, ένα από τα 4 βασικά υλικά που στηρίζουν την ανθρωπότητα: σιτάρι, ρύζι, καλαμπόκι και …πατάτα. Όσο πολύτιμο είναι το ρύζι στην ανατολή, τόσο πολύτιμη είναι η πατάτα στη δύση, μόνο που για να τα καταφέρει να επιβληθεί και να αγαπηθεί όσο κανένα άλλο λαχανικό … πέρασε πολλά βάσανα.

Ας δούμε την ιστορία της απ’ την αρχή και τότε που το 1534 μ.Χ. έφτασαν οι Ισπανοί εξερευνητές στο μακρινό Περού. Εκεί εκτός από σμαράγδια και χρυσό βρήκαν και τους Ίνκας που καλλιεργούσαν στις Άνδεις …πατάτες. Pappa τις έλεγαν οι Ίνκας και μαζί με το καλαμπόκι, η πατάτα ήταν οι βασικές τους τροφές.

Αν και έφεραν την πατάτα οι Ισπανοί γυρίζοντας στην Ευρώπη μαζί τους, η δυσπιστία και άρνηση των Ευρωπαίων να την καλλιεργήσουν προς διατροφή ήταν τόση που χρειάστηκαν περίπου 300 χρόνια για να πεισθούν οι άνθρωποι να την δοκιμάσουν. Οι προσπάθειες των τότε κυβερνήσεων για την καλλιέργεια της πατάτας είχαν στόχο τη λύση του τρομερού επισιτιστικού προβλήματος που αντιμετώπιζε τότε η Ευρώπη και σταδιακά λοιπόν με πειθώ ή βία άρχισε η καλλιέργεια της πατάτας, αρχής γενομένης από την Ιρλανδία και αργότερα την Γαλλία και Γερμανία. Σήμερα βέβαια είναι ένα από τα πιο διαδεδομένα καλλιεργούμενα λαχανικά Ευρώπης και Αμερικής. Στη Ρωσία ο Μέγας Πέτρος το 1672 ανέλαβε ο ίδιος να παρουσιάσει την πατάτα στους υπηκόους του, στην Γερμανία το 1651 η πατατοκαλλιέργεια επιβλήθηκε διά νόμου, στη Γαλλία και την Ελλάδα …κοινό τέχνασμα.

Στο Ναύπλιο, λίγο μετά την ανεξαρτησία, ο Καποδίστριας έβαλε στρατιώτες να τις φυλάνε το βράδυ για να προκαλέσουν το λαό να τις …κλέψει και να τις δοκιμάσει! Λόγω της λιτότητας δεν είναι λίγοι αυτοί που αποφασίζουν να ασχοληθούν με την κηπευτική. Λαχανόκηπος ή ακάλυπτος πολυκατοικίας όπου κι αν φυτέψετε πατάτες διαβάστε τις πληροφορίες που παρεχώρησε στην εφημερίδα η γεωπόνος Μαρία Νιζάμη σχετικά με την πατάτα.

Πατάτα, κοινή ονομασία των δικοτυλήδονων ποωδών φυτών του είδους Solanum tuberosum. Περίπου 400 είναι τα είδη πατάτας σε όλο τον κόσμο στην δε Ελλάδα καλλιεργούνται κυρίως λευκόσαρκες ποικιλίες όπως η Sebago κ.λπ. και για εξαγωγή κιτρινόσαρκες όπως η Fina κ.λπ.

Τα ριζώματα εκφύονται στη βάση του υπέργειου βλαστού. Σε κάποια φάση σταματά η επιμήκυνση τωνριζωμάτων, με τον σχηματισμό ενός εφησυχάζοντος ακραίου οφθαλμού. Στη συνέχεια, η περιοχή πίσω από τον ακραίο οφθαλμό υφίσταται έντονη δευτερογενή πάχυνση, διογκώνεται και σχηματίζεται με βλαστοκόνδυλο (εδώδιμη π.), ο οποίος διατηρεί τον ακραίο και τους μασχαλιαίους οφθαλμούς του ριζώματος. Η πατάτα είναι κόνδυλος, δηλαδή προέκταση της ρίζας, όπου αποθηκεύεται το άμυλο για μελλοντική χρήση από το ίδιο το φυτό. Οι κόνδυλοι της πατάτας περιέχουν κατά μέσο όρο 72-78% νερό, 13-17% άμυλο, 1,5-2% πρωτεΐνες, νάτριο, σάκχαρα, βιταμίνες Α και C. Διάφορες ποικιλίες πατάτας καλλιεργούνται για παραγωγή κτηνοτροφών και πατατάλευρων.

Η πατάτα ανήκει στην οικογένεια των στρυχνωδών γιατί περιέχει το δηλητήριο σολανίνη γι’ αυτό η τυχόν πράσινες περιοχές των κονδύλων περιέχουν σολανίνη και πρέπει να αφαιρούνται για την αποφυγή δηλητηριάσεων. Φυτεύοντας Απρίλη ή Μάιο οφθαλμούς – κονδύλους θα κάνετε την συγκομιδή σας τον Αύγουστο. Απόσταση 60-70 εκ. η μία γραμμή απ’ την άλλη και πάνω στη γραμμή 25-30 εκ. απόσταση μεταξύ των οφθαλμών. Εάν φυτέψετε πατάτα τον Αύγουστο η συγκομιδή θα γίνει Νοέμβρη και Δεκέμβρη και τέλος για να έχετε σοδειά πατάτας Μάιο ή Ιούνιο πρέπει να την φυτέψετε Ιανουάριο ή Φεβρουάριο.

Πατάτα, Πατατούλα που πριν 5 αιώνες την επέβαλαν στους πεινασμένους Ευρωπαίους με τη βία και τώρα; Τα βίαια μέτρα λιτότητας ίσως «επιβάλουν» την πατάτα σαν καλό κυριακάτικο πιάτο σε πολλά Ελληνικά νοικοκυριά. Σας δίνω δύο συνταγές με πατάτα, οικονομικές, παραδοσιακές και στα πλαίσια της μεσογειακής υγιεινής διατροφής. Συνταγές από την Ικαρία με τους μακροβιότερους κατοίκους στην Ευρώπη.

Συνταγή 1

Πατατοσαλάτα

ΥΛΙΚΑ

  • 1 κιλό πατάτες μικρές στρογγυλές
  • 1 αγγούρι κομμένο σε ροδέλες
  • 2 ντομάτες μέτριες κομμένες σε φέτες
  • 2 πιπεριές κόκκινες κομμένες σε μικρά κομμάτια
  • 3 φρέσκα κρεμμυδάκια κομμένα σε λεπτές ροδέλες
  • ½ φλιτζάνι άνηθο ψιλοκομμένο
  • ½ φλιτζάνι φρέσκο δυόσμο ψιλοκομμένο
  • ½ φλιτζανιού λάδι
  • ¼  φλιτζανιού ξύδι
  • Αλάτι
  • Πιπέρι

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ

1. Πλένουμε τις πατάτες να φύγουν τα χώματα και τις βράζουμε σε ελαφρά αλατισμένο νερό μέχρι να γίνουν.

2. Τις καθαρίζουμε από τις φλούδες και τις βάζουμε σε σαλατιέρα.

3. Πλένουμε τα υπόλοιπα λαχανικά, τα αφήνουμε να στραγγίσουν τα νερά, τα κόβουμε και τα προσθέτουμε στην σαλατιέρα.

4. Χτυπάμε το λάδι με το ξύδι, το αλάτι και περιχύνουμε τη σαλάτα.

5. Προσθέτουμε πιπέρι, ανακατεύουμε να ενωθούν τα υλικά και τα αφήνουμε  για 15 λεπτά σκεπασμένα πριν σερβίρουμε.

Συνταγή 2

Πατάτες με μάραθο, μυρώνια, ρέγκα

ΥΛΙΚΑ

  • 1 κιλό πατάτες κομμένες σε μικρά κομμάτια
  • ½ κιλό διάφορα άγρια χόρτα μυρωδάτα (μυρώνια, καυκαλήθρες, γαλατσίδες , μάραθο) ψιλοκομμένα
  • 1 ρέγκα κομμένη σε πολύ μικρά κομμάτια σχεδόν λιωμένη
  • 4-5 φρέσκα κρεμμυδάκια ψιλοκομμένα
  • 1 φλιτζάνι λάδι
  • 1 λεμόνι μεγάλο το χυμό
  • 1 κουταλιά ρίγανη
  • Πιπέρι

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ

1. Πλένουμε τις πατάτες καλά να φύγουν τα χώματα και τις βράζουμε σε νερό μέχρι να γίνουν.

2. Καθαρίζουμε τις πατάτες από τις φλούδες, τις κόβουμε σε μικρά κομμάτια  και τα βάζουμε σε σαλατιέρα.

3. Καθαρίζουμε, πλένουμε τα χόρτα, τα ψιλοκόβουμε και τα βάζουμε στην σαλατιέρα με τις πατάτες.

4. Προσθέτουμε τα κρεμμυδάκια ψιλοκομμένα και ανακατεύουμε να ενωθούν τα υλικά.

5. Αφαιρούμε το δέρμα και τα κόκαλα της ρέγκας, την ψιλοκόβουμε (σχεδόν τη λιώνουμε) και τη βάζουμε στη σαλατιέρα με τα υπόλοιπα υλικά.

6. Χτυπάμε το λάδι με το χυμό του λεμονιού, τη ρίγανη και το πιπέρι και περιχύνουμε τη σαλάτα.

7. Ανακατεύουμε τη σαλάτα, την αφήνουμε να μαριναριστεί για 30 λεπτά και σερβίρουμε.

Πηγές:

– Μαρία Νιζάμη, Γεωπόνος, Κ.Ε.Π.Π.Υ.Ε.Λ. Χίου, Msc  Περιβάλλοντος.

– Πάπυρος Britanica

– Μακροβιοτική Ικαριώτικη Κουζίνα», Χρ. Μπούρα – Στεφανάδη, Εκδόσεις Π. Πασχαλίδης Αθήνα.

Σχολιάστε Ελεύθερα

Ads Blocker Image Powered by Code Help Pro

Ads Blocker Detected!!!

We have detected that you are using extensions to block ads. Please support us by disabling these ads blocker.

Powered By
Best Wordpress Adblock Detecting Plugin | CHP Adblock