Γράφει ο Στέφανος Καραπέτης
Η Ελλάδα έχει ασκήσει Βέτο στην ενταξιακή πορεία της Αλβανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση ωστόσο η Γερμανική κυβέρνηση και ο σοσιαλδημοκράτης Σόλτς ζητάει να γίνει η διαδικασία για την ένταξη της γείτονος χώρας με ειδική πλειοψηφία. Παράλληλα η Ευρωπαϊκή ένωση συζητάει την ένταξη της Ουκρανίας στην ΕΕ αλλά και της Μολδαβίας όπως έχουμε δείξει σε άλλο ρεπορτάζ.
Εκεί ως προς την ένταξη της Ουκρανίας υπάρχει το Βέτο από πλευράς της Ουγγαρίας η οποία αντιδρά στο νέο πακέτο βοήθειας που θέλει να δώσει η ΕΕ στην εμπόλεμη αυτή χώρα. Η ΕΕ θέλει να δώσει 50 δις Ευρώ στην χώρα αυτή με 33 δις να είναι δε μορφή δανείου και 17 δις σε μορφή δωρεάς. Η συγκεκριμένη χρηματοδότηση είναι κρίσιμη για την Ουκρανία από την στιγμή που υπάρχει εμπλοκή της Αμερικάνικης χρηματοδότησης ύψους 60 δις δολλαρίων. Όσο αφορά βέβαια την Ουκρανία θεωρούμε ότι τα χρήματα αυτά είναι χαμένα, αλλιώς εαν δίνονται για την αποκατάσταση των ζημιών που έχουν γίνει από τον πόλεμο, αλλά και σε αυτή την περίπτωση μιλάμε πλέον για την μισή χώρα. Η Ρωσία είναι δύσκολο να φύγει από την χώρα και δεν πρόκειται να αφήσει τις Ρωσόφωνες περιοχές βορά στις ορέξεις της κυβέρνησης του Κιέβου.
Ας πάμε όμως στο ζήτημα της Αλβανίας. Καταρχήν πριν μιλήσουμε για το θέμα της ένταξης πρέπει να μιλήσουμε για την υπόθεση Μπέλερη. Ο Μπέλερη γεννήθηκε το 1972 στην Χειμάρρα της Αλβανίας από οικογένεια Βορειοηπειρωτών. Από νεαρή ηλικία εμπλάκηκε στην αυτοδιοίκηση της περιοχής του υπερασπιζόμενος τα δικαιώματα των Ελλήνων της Βορείου Ηπείρου στην τότε Κομμουνιστική Αλβανία. Μετά την πτώση του Κομμουνισμού εγκαταστάθηκε στην Αθήνα όπου σπούδασε στο τμήμα διεθνών και ευρωπαϊκών σπουδών του Παντείου Πανεπιστημίου. Στην Ελλάδα δημιούργησε δική του επιχείρηση ενώ είχε εργαστεί και ως υδραυλικός.
Το 2015 εξελέγη αντιπρόεδρος του Γενικού συμβουλίου της Δ.Ε.Ε.Μ. Ομόνοια και την ίδια χρονιά διεκδίκησε για πρώτη φορά τον δήμο Χειμάρρας χωρίς όμως να επικρατήσει. Στις αυτοδιοικητικές εκλογές του 2023 για τον Δήμο Χειμάρρας ο Φρέντι Μπέλερης κέρδισε τις εκλογές αλλά δυο μέρες πριν τις αυτοδιοικητικές εκλογές συνελήφθη με την κατηγορία της εξαγοράς των ψήφων. Το δικαστήριο του Αυλώνα που παραπέμφθηκε από τον περιφερειακό εισαγγελέα δήλωσε αναρμόδιο για την υπόθεση και παρέπεμψε τον Μπέλερη στην ειδική εισαγγελία κατά της διαφθοράς. Ο Μπέλερη παρέμεινε προφυλακισμένος και δεν ορκίστηκε μέχρι σήμερα ποτέ ως δήμαρχος της Χειμάρρας.
Την εν λόγω υπόθεση παρακολουθεί από κοντά αντιπροσωπεία της Ελληνικής κυβέρνησης και της Ευρωπαϊκής ένωσης. Ωστόσο υπάρχουν φωνές μέσα στην Αλβανία όπου μιλού για παρέμβαση της κυβέρνησης Ράμα στις ελεύθερες εκλογές και μάλιστα ο πρώην υπουργός δικαιοσύνης της Αλβανίας (περίοδο 2015-2017), Ιλί Μανιάνι κάνει λόγο για φιάσκο της κυβέρνησης Ράμα.
Ο Μπέλερη όμως έχει ιστορικό αφού το 1995 συνελήφθη από Έλληνες συνοριοφύλακες μαζί με άλλα 6 άτομα κοντά στα Ελληνοαλβανικά σύνορα με Καλάσνικοφ με την κατηγορία ότι σχεδίαζε επίθεση σε Αλβανικό στόχο. Την προηγούμενη χρονιά είχε γίνει παρόμοια επίθεση από την παραστριωτική οργάνωση ΜΑΒΗ, όπου είχε αρχίσει την δράση της το 1983 σε Αλβανικούς στόχους στην Ελλάδα και σε στρατόπεδα στην Αλβανία. Το 1997 συνελήφθησαν για την δράση τους υπό την συγκεκριμένη οργάνωση (Μέτωπο Απελευθέρωσης Βορείου Ηπείρου) 7 άτομα στην Ελλάδα και καταδικάστηκαν για λαθρεμπόριο όπλων. Η ΜΑΒΗ είχε ξεκινήσει την δράση της το 1983 με τοποθέτηση βόμβας στο Αυτοκίνητο του Πρέσβη της Αλβανίας στην Ελλάδα. Το 1994 έκανε επίθεση σε στρατόπεδο του Αλβανικού στρατού όπου σκοτώθηκε ένας στρατιώτης και ένας αξιωματικός και κλάπηκε και οπλισμός. Για αυτή τους την δράση είχαν στείλει προκήρυξη στην Ελευθεροτυπία.
Η δράση της ΜΑΒΗ είχε προκαλέσει εντάσεις μεταξύ των Ελληνικών και Αλβανικών κυβερνήσεων. Οι Ελληνικές κυβερνήσεις της εποχής είχαν αρνηθεί οποιαδήποτε σχέση με την συγκεκριμένη οργάνωση. Ο Σαλί Μπερίσα μάλιστα μετά το φονικό χτύπημα του 1995 ανακάλεσε τον πρέσβη της χώρς του στην Ελλάδα και προχώρησε σε έρευνες, κρατήσεις και συλλήψεις χωρίς ένταλμα σε σπίτια Ελλήνων στην Αλβανία.
Η υπόθεση Μπέλερη που προφανώς δεν έχει σχέση με την δράση της ΜΑΒΗ αποτελεί σήμερα το αγκάθι για την πορεία ένταξης της Αλβανίας στην ΕΕ. Ο πρθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης αναφερόμενος στο θέμα είπε «το θέμα Μπελέρη είναι θέμα κράτους Δικαίου, ζητάμε το προφανές και θα προσβλέπουμε μονίμως σε επίλυσή του».
Σημείωσε, μάλιστα, πως «η Ελλάδα ήταν ανέκαθεν πρωταγωνίστρια στην ευρωπαϊκή προοπτική των Δυτικών Βαλκανίων», υπενθυμίζοντας πως «εμείς βάλαμε την προσέγγιση στην ατζέντα», αλλά διαμηνύοντας ότι «η προσέγγιση έχει ορισμένους κανόνες» και «κάθε χώρα αξιολογείται ξεχωριστά».
Για να ενταχθεί μια χώρα στην ΕΕ πρέπει να υπάρχειι συμφωνία όλων των κρατών-μελών. Η περίπτωση της Ουκρανίας αν και είναι πάρα πολύ δύσκολη έχει την συμφωνία όλων των μερών πλην της Ουγγαρίας του Ορμπάν. Η περίπτωση της Αλβανίας έχει το Βέτο της Ελληνικής κυβέρνησης και για τις δυο περιπτώσεις η Γερμανική κυβέρνηση θέλει να άρει τον βασικό κανόνα που έχει η Ευρωπαϊκή ένωση και να δημιουργήσει τον κανόνα της ειδικής πλειοψηφίας. Επίσης για την Βόρεια Μακεδονία έχει βάλει Βέτο η Βουλγαρία, έτσι η ένταξη των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων μοιάζει μια πολύ δύσκολη υπόθεση.
Τι είπε ο Σοσιαλδημοκράτης Σολτς: «Οταν μια χώρα έχει προχωρήσει σε εκτεταμένες μεταρρυθμίσεις, όπως π.χ. στην περίπτωση της Αλβανίας, πρέπει αυτό να αναγνωρίζεται, διαφορετικά υπάρχει ο κίνδυνος για εκτεταμένες συνέπειες συνολικά στη διαδικασία διεύρυνσης, κάτι που δεν μπορούμε να επιτρέψουμε», ήταν η σχετική αποστροφή του κ. Σολτς στην ομιλία του στην Μπούντεσταγκ για τον προϋπολογισμό. Ο κ. Σολτς απέφυγε να κάνει οποιαδήποτε αναφορά στην υπόθεση Μπελέρη, αλλά άφησε αιχμές για την Ελλάδα λέγοντας ότι «είναι ο καιρός να δούμε όλοι τη μεγάλη εικόνα και αυτό ισχύει τόσο για τις υποψήφιες χώρες όσο και για τα κράτη-μέλη της Ε.Ε.».
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης πάντως τόνισε ότι το θέμα Μπέλερη δεν είναι ένα θέμα που αφορά τις διμερείς σχέσεις Ελλάδας και Αλβανίας αλλά ένα σοβαρό θέμα που αφορά ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση και ότι είναι θέμα σεβασμού του κράτους δικαίου. Ο Μπέλερη ενώ κοντεύει περίπου 6 μήνες που είναι εκλεγμένος δεν του έχει δοθεί η δυνατότητα μέσα από την φυλακή που είναι προφυλακισμένος και όχι καταδικασμένος να ορκιστεί ως δήμαρχος.
Για την υπόθεση αυτή πάντως έχουν πάρει θέση όλα τα Ελληνικά κόμματα. Οι θέσεις του ΣΥΡΙΖΑ πάνω στο θέμα δεν διαφέρουν και πολύ από αυτές της κυβέρνησης. Το ΚΚΕ έχει ζητήσει την άμεση απελευθέρωσή του ενώ πριν λίγες ημέρες ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του κόμματος Θανάσης Παφίλης συναντήθηκε με τον γιό του Μπέλερη και τον πρόεδρο της ένωσης Χειμαριωτών Αθήνας όπου κάλεσε την Αλβανική κυβέρνηση να απελευθερώσει τον κατηγορούμενο δήμαρχο ενώ το ΠΑΣΟΚ βλέπει την προσπάθεια εκφοβισμού της Ελληνικής μειονότητας της Αλβανίας.
Για την Ελληνική μειονότητα της Αλβανίας πάντως έχουμε να πούμε ότι είναι μια εθνότητα που αριθμεί περίπου 500.000 ανθρώπους και αποτελεί το 12% του συνολικού πληθυσμού της χώρας. Η Αλβανία έχει περίπου 2.800.000 κατοίκους. Η μειονοτική ζώνη περιέχει περίπου 99 χωριά και έχει αναγνωριστεί από το Αλβανικό κράτος.
