Στις 6 Μαρτίου του 1994 έφυγε από τη ζωή η Μελίνα Μερκούρη. Η υπουργός πολιτισμού των κυβερνήσεων του ΠΑΣΟΚ, που πρώτη έβαλε το ζήτημα της επιστροφής στην Ελλάδα των Ελγινείων μαρμάρων. Η Μελίνα ήταν μια θερμή αγωνίστρια της δημοκρατίας την περίοδο της δικτατορίας και μια εξαιρετική ηθοποιός με διεθνή καριέρα.
Η Μελίνα Μερκούρη γεννήθηκε στην Αθήνα στις 18 Οκτωβρίου του 1920. Η Μερκούρη ήταν εγγονή του Σπυρίδωνα Μερκούρη, που είχε διατελέσει δήμαρχος της Αθήνας μεταξύ 1899-1914. Ο πατέρας της, Σταμάτης Μερκούρης, ήταν αξιωματικός του Ιππικού και χρημάτισε βουλευτής και υπουργός, ενώ για πολλά χρόνια συμμετείχε στη διοίκηση της ομάδας του Παναθηναϊκού. την κατοχή, ο Σταμάτης Μερκούρης ίδρυσε την αντιστασιακή οργάνωση με την ονομασία «Ριζοσπαστική Οργάνωσις» τον Ιανουάριο του 1942. Ο θείος της, Γεώργιος Μερκούρης, είχε ακροδεξιές πολιτικές απόψεις και ήταν ιδρυτής του Ελληνικού Εθνικού Σοσιαλιστικού Κόμματος, καθώς και διοικητής της Εθνικής Τράπεζας την περίοδο της Κατοχής, γεγονός που προκάλεσε την οργή της υπόλοιπης οικογένειας, που αρνήθηκε να παραστεί στην κηδεία του, το 1943.
Η μητέρα της, Ειρήνη Λάππα, ήταν αδελφή του ναυάρχου Πύρρου Λάππα, ο οποίος διατέλεσε αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Ναυτικού, γενικός γραμματέας της Επιτροπής Ολυμπιακών Αγώνων και αρχηγός του Στρατιωτικού Οίκου του βασιλιά Παύλου.Έτσι η Μερκούρη ήταν γόνος μιας πολιτικής οικογένειας.
Η Μερκούρη το 1938 (ήταν τότε 18 ετών) γίνεται δεκτή στην δραματική σχολή του Εθνικού θεάτρου και το 1939 παντρεύτηκε τον πάμπλουτο κτηματία Παναγή Σπ. Χαροκόπο
Στην κατοχή η νεαρή Μελίνα, ούσα σπουδάστρια της δραματικής σχολής του Εθνικού Θεάτρου, συνδέθηκε ερωτικά με τον μαυραγορίτη επιχειρηματία Φειδία Γιαδικιάρογλου, ενώ τυπικά ήταν παντρεμένη με τον Χαροκόπο (η συζυγική τους σχέση ουσιαστικά είχε λήξει). Ο ίδιος ήταν γνωστός και πριν από τον πόλεμο. Φημιζόταν για την κυνικότητα του, ενώ ήταν γνωστός καιροσκόπος. Η Μελίνα εκείνη την περίοδο κατηγορήθηκε έντονα για το γεγονός ότι ζούσε μέσα στις ανέσεις σε διαμέρισμα 400 τ.μ. στην οδό Ακαδημίας 4 (μεγάλο μέρος του οποίου όμως είχαν επιτάξει οι Γερμανοί) τη στιγμή που ο Ελληνικός λαός λιμοκτονούσε.
Με τη ζωή που έκανε εκείνη την περίοδο δεν συνεισέφερε στην εθνική αντίσταση, κάτι που αργότερα θα το παραδεχόταν και η ίδια και μάλιστα δημόσια στον δημοσιογράφο Γιώργο Δουατζή, που θα έλεε το εξής:
« […]Εγώ δεν είμαι περήφανη για το τι έκανα μέσα στη Κατοχή. Αυτό είναι μια άλλη κουβέντα, που κάποτε θα εξηγηθεί. Θέλω να σου πω, ότι στην Κατοχή, αυτά τα παιδιά που ήμασταν εμείς, ήταν σκληρά και ευαίσθητα μαζί. Και αυτό έχει γίνει συνείδηση ζωής, για ό,τι συνέβη και παραπέρα. Η Ελλάδα που γνωρίσαμε εμείς, είναι τρομακτική, είναι κατοχές, είναι τρεις κατοχές. Έβλεπες τους ανθρώπους μέσα στα κάρα, τα πτώματα των ανθρώπων και περνούσες. Σου λέω, ότι ήμουνα τολμηρή, ήμουνα ιδιωτικά τολμηρή. Δεν ήμουνα για την Ελλάδα, δεν έκανα αντίσταση και ίσως είναι η μόνη τύψη που έχω στη ζωή μου[…]
Για την ειλικρίνειά της μάλιστα υπήρχε αναφορά και από τον ηθοποιό Βασίλη Διαμαντόπουλο «Ήταν στο χαρακτήρα της. Ήταν άνθρωπος ανοιχτός, δεν έκρυβε τίποτα.» Ωστόσο υπήρχε και μια άλλη άποψη, που κατέθεσε ο Λυκούργος Καλλέργης, έλληνας ηθοποιός και αυτός, εκλεγμένος βουλευτής στις εκλογές του 1977 με το ΚΚΕ, και γιος του Σταύρου Καλλέργη, που θεωρείται ένας από τους πρώτους Σοσιαλιστές στην Ελλάδα. Ο Καλλέργη εκείνη την περίοδο ήταν μέλος του ΕΑΜ και έλεγε χαρακτηριστικά για την Μελίνα «Παρότι ήμουν και είμαι αριστερός, το θέμα της χλιδής στην οποία ζούσε, δεν μ΄ενοχλούσε. Άλλωστε η Μελίνα φιλοξενούσε ανθρώπους, τάιζε ανθρώπους, βοηθούσε φίλους.[…] ».
Με την άποψη αυτή συμφωνεί και η σπουδαία Ελληνίδα συγγραφέας Άλκη Ζέη, η οποία ανέφερε πως την περίοδο της κατοχής, η Μελίνα έκρυβε αριστερούς και τους έδινε χρήματα. Σε αυτό το σημείο όμως θα πρέπει να αναφέρουμε ότι ο αδερφός της Σπύρος Μερκούρης υπήρξε μέλος της αντίστασης με την ΕΠΟΝ, την νεολαία δηλαδή του ΕΑΜ. Εκεί υπάρχουν μάλιστα μαρτυρίες ότι η Μερκούρη έπαιρνε κρυφά χρήματα από τον Γιαδικιάρογλου και τα έδινε στον αδερφό της για την Αντίσταση, ενώ έκρυβε τόσο τον ίδιο όσο και τους συντρόφους του στην οργάνωση και παράλληλα βοηθούσε τους εξαθλιωμένους συναδέλφους της.
Λίγο μετά την κατοχή η Μελίνα γνώρισε τον Πύρρο Σπυρομήλιο με τον οποίο υπήρξαν ζευγάρι για εφτά ολόκληρα χρόνια. Ο Σπυρομήλιος ήταν αξιωματικός του πολεμικού ναυτικού και ήρωας του αλβανικού μετώπου. Πέθανε τον Μάρτιο του 1961 από υπερτροφία της καρδιάς, γεγονός που συνέτριψε τη Μελίνα, παρόλο που είχαν μεσολαβήσει πέντε χρόνια από τον οριστικό χωρισμό τους.
Το 1955 υπήρξε πάντως η χρονιά – σταθμός της καριέρας και της ζωής της. Ήταν η χρονιά που πρωταγωνίστησε στην πρώτη κινηματογραφική της ταινία, τη Στέλλα. Η ταινία αυτή διαγωνίστηκε στο Φεστιβάλ των Καννών και κατά την προβολή της, γνώρισε και ερωτεύτηκε τον Ζυλ Ντασέν, με τον οποίο έμεινε μαζί του, έως το τέλος της ζωής της. Η πιο γνωστή σκηνή της ταινίας είναι η σκηνή που ο ηθοποιός Γιώργος Φούντας της λέει Στέλλα κρατάω μαχαίρι…φύγε, και την μαχαιρώνει.
Η θεατρική της καριέρα ξεκίνησε το 1944 όπου εμφανίζεται στο θέατρο Βρετάνια, ενώ από το 1951 και μετά εργάζεται παράλληλα στην Ελλάδα και στη Γαλλία, ενώ το 1967 βρίσκεται στην Νέα Υόρκη, στο Μπροντγουέι. Στην Ελλάδα εκείνη την εποχή ξεκίνησε η δικτατορία των συνταγματαρχών. Εντωμεταξύ το 1966 παντρεύτηκε τον Ζυλ Ντασέν. Τον γάμο τον είχε αναγγείλει από το 1964, όταν γύριζε το Τοπ Καπί. Μεγάλη στιγμή πάντως για την κινηματογραφική της καριέρα υπήρξε το ποτέ την κυριακή, όπου προτάθηκε για όσκαρ, που έχασε από την Ελίζαμπεθ Τέιλορ, ενώ το 1965 βραβεύτηκε με το ιταλικό βραβείο Ντονατέλλο (Donatello) για την ερμηνεία της στο Τοπ Καπί. Υπήρξε τρεις φορές υποψήφια για Χρυσές Σφαίρες (Golden Globes) και δυο φορές υποψήφια στα βραβεία BAFTA. Γύρισε και άλλες ταινίες, με τελευταία να είναι η η κραυγή γυναικών το 1977, που ήταν βασισμένο σε πραγματικά γεγονότα. Η Μελίνα ήταν η μόνη ελληνίδα ηθοποιός που δεν πέρασε από την χρυσή εποχή της finos film. Αυτό είχε αιτία την στάση της κατά την διάρκεια της κατοχής, ο Φίνος δεν την εκτιμούσε καθόλου. Όλες οι εμφανίσεις της στον κινηματογράφο ήταν με ταινίες που γυρίστηκαν στο εξωτερικό, με εξαίρεση την Στέλλα που ήταν παραγωγή της μήλλας φιλμ, μια εταιρεί που πουλήθηκε αργότερα στην “Καραγιάννης-Καρατζόπουλος”, την ανταγωνίστρια εταιρεία της Φίνος.
Η αντιδικτατορική δράση της Μελίνας
Κατά τη διάρκεια της επταετίας (1967-1974) πολέμησε σφοδρά τη Χούντα, χρησιμοποιώντας τη φήμη και τη λάμψη που είχε αποκτήσει, με συνέπεια να της αφαιρεθεί η ελληνική υπηκοότητα. Έδωσε αρκετές συναυλίες και διοργάνωσε αρκετά μεγάλο αριθμό πορειών αντιδικτατορικού χαρακτήρα. Επεδίωξε και συναντήθηκε με πολιτικούς αλλά και με πνευματικές προσωπικότητες παγκοσμίου κύρους, με σκοπό να τους ευαισθητοποιήσει ενάντια στη χούντα. Κατά τη διάρκεια των αγώνων της έγιναν εναντίον της απόπειρες δολοφονίας.
Στην Ελλάδα το Δικτατορικό καθεστώς των συνταγματαρχών οργανώθηκε ώστε να την αντιμετωπίσει με κάθε τρόπο. Στον φάκελο της, ο οποίος δημοσιεύτηκε πρόσφατα, μεταξύ άλλων έγραφε: «Να συγκεντρωθεί ό,τι έχει λεχθεί περί Μερκούρη από τους κομμουνιστάς και ιδίως από το ΚΚΕ και το οποίον να καταδεικνύη ότι η δράσις της εξυπηρετεί τις επιδιώξεις του κομμουνισμού εν Ελλάδι. Το ανωτέρω υλικόν θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί εις πάσαν ευκαιρίαν διά να καλλιεργηθεί εις το εξωτερικόν η πεποίθησις ότι η εν λόγω ηθοποιός είναι κομμουνίστρια. Αλλά και ανεξαρτήτως της υπάρξεως ή μη του ανωτέρω υλικού επιβάλλεται να διοχετεύεται συνεχώς διά του ψιθύρου και διά δημοσιευμάτων ότι η Μερκούρη είναι κομμουνίστρια και εργάζεται όχι διά την Δημοκρατίαν αλλά διά τον κομμουνισμόν».
Η δικτατορία με αιτιολογικό το παραπάνω απαγόρευσε τους δίσκους και τις ταινίες της, ενώ της δήμευσαν όλη της την περιουσία στην Ελλάδα. Κατά τη διάρκεια των παραστάσεων του «Illya Darling» στις Η.Π.Α, η Μελίνα Μερκούρη ξεκίνησε να κάνει τις πρώτες δηλώσεις εναντίον της Χούντας, στην αμερικανική τηλεόραση. Από εκείνη την περίοδο άρχισαν και οι απειλές κατά της ζωής της. Η αρχή έγινε με ένα τηλεφώνημα αγνώστου, ο οποίος ουρλιάζοντας την προειδοποίησε «Σκάσε σκύλα, για να μην σε κάνουμε εμείς να σκάσεις!». Ακολούθησαν και άλλα απειλητικά τηλεφωνήματα «Πόρνη! Κομμουνίστρια πόρνη! Οι συνταγματάρχες αναχαίτισαν την εισβολή πενήντα χιλιάδων κομμουνιστών στρατιωτών από τη Γιουγκοσλαβία και τη Βουλγαρία. Νομίζεις πως θα δυσκολευτούν να σταματήσουν εσένα;» Παράλληλα μάλιστα δεχόταν εκατοντάδες γράμματα, μερικά από τα οποία ήταν γεμάτα μίσος και απειλές. Της έστελναν εικόνες σεξουαλικών βασανιστηρίων και διαστροφής.
Το FBI έχοντας μάλιστα πληροφορίες ότι επίκειται δολοφονική επίθεση εναντίον της, την ενημέρωσε λέγοντας της ότι, πρέπει να λάβει τα μέτρα της ώστε να προστατευτεί. Πράγματι, οι αστυνομικοί της Νέας Υόρκης άρχισαν να τη συνοδεύουν ακόμα και στο αυτοκίνητο. Μια μέρα, η Μελίνα ξεκίνησε με το αυτοκίνητο από το σπίτι της, για να πάει στο θέατρο. Ένα αυτοκίνητο φάνηκε να ακολουθεί το αυτοκίνητο στο οποίο βρισκόταν η Μελίνα, ώσπου άρχισε να το πλευρίζει. Μέσα στο αυτοκίνητο διακρίνονταν κάμποσοι άντρες. Όλοι μαζί άρχισαν να βρίζουν τη Μελίνα με χυδαίες εκφράσεις από το ανοιχτό παράθυρό τους. Η Μελίνα θέλησε εξαγριωμένη να τους απαντήσει με τον ίδιο τρόπο ανοίγοντας το παράθυρο της. Τότε αντίκρισε την κάννη ενός όπλου που τη σημάδευε. Ο οδηγός τους όταν είδε ότι η Μελίνα συνοδευόταν από αστυνομικό, ο οποίος ήταν έτοιμος να αντιδράσει εναντίον τους, ανέπτυξε ταχύτητα και έφυγε.
Ήταν 7 Μαρτίου του 1969, όταν έγινε βομβιστική επίθεση στο θέατρο της Γένοβας, με σκοπό τη δολοφονία της. Η βόμβα ανακαλύφθηκε τυχαία, μετά από έλεγχο της σκηνής. Είχε τοποθετηθεί ακριβώς στο σημείο που θα μιλούσε η Μελίνα. Αμέσως κλήθηκε η πυροσβεστική και η αστυνομία της πόλης. Αφού την τοποθέτησαν στο προαύλιο του θεάτρου, η βόμβα εξερράγη ευτυχώς χωρίς θύματα. Μια άλλη απόπειρα επίθεσης εναντίον της έγινε και στο Τορίνο. Η Μελίνα είχε ξεκινήσει την ομιλία της καταγγέλλοντας τη Χούντα. Μια φάλαγγα από εξαγριωμένους φασίστες ήταν έτοιμοι να της επιτεθούν. Εκείνη τη στιγμή μπήκαν μπροστά μέλη του Κ.Κ. Ιταλίας, την περικύκλωσαν δημιουργώντας έτσι μια ανθρώπινη “ασπίδα” με σκοπό να την προστατέψουν, τραγουδώντας προς το μέρος τους, το γνωστό ιταλικό αντιστασιακό τραγούδι του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, Bella Ciao. Οι φασίστες όταν είδαν την αντίδραση τους, τράπηκαν σε φυγή.
Η δράση της μετά την δικτατορία
Με την πτώση της χούντας η Μελίνα επέστρεψε στην Ελλάδα όπου και εγκαταστάθηκε μόνιμα πλέον. Αρχικά δέχτηκε πρόταση από το ΚΚΕ, όμως τελικά συνεργαζόμενη με στελέχη της αντιστασιακής οργάνωσης Π.Α.Κ. και τον Ανδρέα Παπανδρέου ιδρύει το Πανελλήνιο Σοσιαλιστικό Κίνημα (ΠΑΣΟΚ). Με πρόταση του Ανδρέα Παπανδρέου, που έχει αναλάβει την προεδρία του Κινήματος, θέτει υποψηφιότητα στην Β΄ Πειραιώς το 1974 αλλά δεν καταφέρνει να εκλεγεί βουλευτής για λίγες ψήφους, πράγμα το οποίο επιτυγχάνει το 1977. Έκτοτε υπηρετεί, ανελλιπώς τη Βουλή των Ελλήνων μέχρι το θάνατό της. Εκλέχθηκε, επίσης αρκετές φορές και στα ανώτατα καθοδηγητικά όργανα του ΠΑΣΟΚ, όπως την Κεντρική Επιτροπή και το Εκτελεστικό Γραφείο.
Η Μερκούρη μεταξύ 1981-1989 και 1993-1994 διετέλεσε υπουργός πολιτισμού, θέση η οποία της έδωσε το έναυσμα για να ξεκινήσει εκστρατεία για την επιστροφή των κλεμμένων μαρμάρων της Ακρόπολης από τον Λόρδο Έλγιν, τα οποία βρίσκονται ακόμα στις προθήκες του Βρετανικού Μουσείου. Επίσης δημιούργησε τον θεσμό των δημοτικών περιφερειακών θεάτρων (γνωστά ως ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ.) με σκοπό την πολιτιστική ανάπτυξη της ελληνικής περιφέρειας. Επίσης δημιούργησετον θεσμό των πολιτιστικών πρωτευουσών της Ευρώπης, με πρώτη την Αθήνα το 1985. Άλλες ενέργειές της ήταν η αναστήλωση των μνημείων της Ακρόπολης, καθώς και η ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς της χώρας μας.
Επίσης ανέθεσε τη μελέτη για την ενοποίηση των αρχαιολογικών χώρων της Αθήνας (ιστορικό κέντρο της Αθήνας) ώστε να δημιουργηθεί ένα αρχαιολογικό πάρκο. Ενώ ως υπουργός πολιτισμού, υποστήριξε θερμά το πρόγραμμα «Αιγαίο Αρχιπέλαγος» με σκοπό να προστατέψει το περιβάλλον και τον πολιτισμό του Αιγαίου αρχιπελάγους.
Το 1990 διεκδίκησε τη δημαρχία της Αθήνας, χωρίς όμως επιτυχία. Αντίπαλος της στις Δημοτικές εκλογές με την υποστήριξη της Νέας Δημοκρατίας, ήταν ο Αντώνης Τρίτσης, ο οποίος εκλέχθηκε Δήμαρχος της Αθήνας.
Στη δεύτερη θητεία της στο Υπουργείο Πολιτισμού έδωσε μεγάλη σημασία στην εισαγωγή του Πολιτισμού και της Θεατρικής Αγωγής στα σχολεία από την πρώτη του δημοτικού, γνωστό ως το Πρόγραμμα «ΜΕΛΙΝΑ – Εκπαίδευση και Πολιτισμός». Ήταν ίσως το τελευταίο μεγάλο όραμα της που ήθελε να πραγματοποιήσει, με σκοπό να γαλουχήσει τα παιδιά με τον πολιτισμό και τις τέχνες. Πίστευε ακράδαντα πως με αυτό τον τρόπο θα δημιουργηθούν μελλοντικοί πολίτες με ουσιαστική παιδεία. «Αν επιτευχθεί η ευαισθητοποίηση του παιδιού στον πολιτισμό, θα δημιουργηθεί μια άλλη κοινωνία, μια άλλη νοοτροπία, μια άλλη πολιτική». Το πρόγραμμα αυτό, η Μελίνα το παρουσίασε λίγο πριν ταξιδέψει στις ΗΠΑ για λόγους υγείας και αποτέλεσε μια από τις μεγάλες της παρακαταθήκες στον πολιτισμό.
Μετά από πολύχρονη αντιμετώπιση του καρκίνου, εξέπνευσε στο νοσοκομείο Memorial της Νέας Υόρκης, την Κυριακή 6 Μαρτίου του 1994, μια μέρα σαν σήμερα, πριν 30 χρόνια. Η σορός της, έφτασε στην Ελλάδα στις 8 Μαρτίου του 1994 και τέθηκε σε διήμερο λαϊκό προσκύνημα στο παρεκκλήσι της Μητρόπολης Αθηνών, ενώ ταυτόχρονα κηρύχθηκε τριήμερο εθνικό πένθος.
Την Πέμπτη 10 Μαρτίου του 1994, ψάλλεται η νεκρώσιμος ακολουθία στον Καθεδρικό Ναό Αθηνών και αμέσως μετά, εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι τη συνοδεύσαν ως το Πρώτο Νεκροταφείο Αθηνών. Στην κηδεία της συγκεντρώθηκε ίσως ο περισσότερος κόσμος, μετά από την πάνδημη κηδεία του Γεωργίου Παπανδρέου κατά τη διάρκεια της δικτατορίας (Νοέμβρης του 1968). Ήταν η πρώτη Ελληνίδα μάλιστα που κηδεύτηκε με τιμές εν ενεργεία πρωθυπουργού και ενταφιάστηκε σε οικογενειακό τάφο. Ο θάνατός της προκάλεσε πρωτόγνωρες εκδηλώσεις συγκίνησης σε όλο τον κόσμο. Πολλοί πολιτικοί ηγέτες έστειλα συλλυπητήρια μηνύματα στην οικογένειά της και στην Ελλάδα.
Την ώρα της κηδείας της επίσης, τα θέατρα και τα μαγαζιά στο Μπρόντγουεϊ παραμείναν κλειστά, ενώ έσβησαν τα φώτα για ένα λεπτό σε ένδειξη πένθους. Σύμφωνα με τους New York Times, αποτελεί πρακτική που συνηθίζεται για τους Αμερικανούς ηθοποιούς που πρωταγωνίστησαν στις θεατρικές σκηνές της Νέας Υόρκης η παραπάνω. Η Μελίνα υπήρξε η μοναδική ξένη ηθοποιός που τιμήθηκε με αυτό τον τρόπο από το Μπρόντγουεϊ και αυτό βέβαια δείχνει το πόσο σημαντική ήταν.
Μετά τον θάνατό της με τη συμμετοχή του Ντασέν και άλλων προσωπικοτήτων όπως ο Οδυσσέας Ελύτης, ιδρύθηκε το ίδρυμα Μελίνα Μερκούρη, το οποίο έχει στόχο την επιστροφή των κλαπέντων γλυπτών του Παρθενώνα.
Δήλωση του Νίκου Ανδρουλάκη για τα 30 χρόνια από τον θάνατο της Μερκούρη
«Τριάντα χρόνια χωρίς τη Μελίνα Μερκούρη, την οικουμενική Ελληνίδα, τη Μελίνα όλων των Ελλήνων. Μια γυναίκα θαρραλέα και ασυμβίβαστη που άφησε ανεξίτηλο το αποτύπωμά της στην παγκόσμια πολιτιστική και πολιτική σκηνή ανέφερε σε δήλωσή του, στην οποία υπογραμμίζει: «Η Μελίνα του αντιδικτατορικού αγώνα, του “Ποτέ την Κυριακή” και των διεθνών καλλιτεχνικών διακρίσεων, υπήρξε η μακροβιότερη υπουργός Πολιτισμού στην Ελλάδα, υπηρετώντας σε όλες τις κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ έως το 1994.
Από τη θέση αυτή δημιούργησε τον θεσμό των Δημοτικών Περιφερειακών Θεάτρων με σκοπό την πολιτιστική ανάπτυξη της ελληνικής περιφέρειας αλλά και τον θεσμό της πολιτιστικής πρωτεύουσας της Ευρώπης, με πρώτη την Αθήνα το 1985.
Έδωσε έμφαση στην αναστήλωση των μνημείων της Ακρόπολης, την ανάδειξη της πολιτιστικής μας κληρονομιάς και την εισαγωγή του Πολιτισμού και της Θεατρικής Αγωγής στα σχολεία.
Πάνω από όλα, η Μελίνα έδωσε νέα πνοή στην εκστρατεία για την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα. Με την παγκόσμια ακτινοβολία της, κατάφερε να διεθνοποιήσει το ζήτημα και η Ελλάδα κέρδισε τεράστια διεθνή υποστήριξη. Τα Γλυπτά του Παρθενώνα, έλεγε, “είναι το ευγενέστερο σύμβολο τελειότητας. Είναι φόρος τιμής στη δημοκρατική φιλοσοφία… Είναι η ουσία της ελληνικότητας”.
Τον δρόμο που χάραξε η Μελίνα, έχουμε χρέος να τον ακολουθήσουμε έως την οριστική επιστροφή των Γλυπτών στην πατρίδα μας».
