Γράφει ο Στέφανος Καραπέτης
Η παιδεία, καθάπερ ευδαίμων χώρα, πάντα τ’ αγαθά φέρει.
Η μόρφωση, όπως ακριβώς μια εύφορη γη, φέρνει όλα τα καλά.
Σωκράτης
Φιλόσοφος (469-399 π.Χ.)
Η μόρφωση είναι το κτήμα του λαού μας, όπως συνηθίζω να λέω, σε έναν μορφωμένο άνθρωπο μπορούν να του πάρουν τα πάντα, οι πολιτικές της εκάστοτε κυβέρνησης. Ένα πράγμα δε μπορούν να αγγίξουν, την μόρφωση. Και όταν λέμε μόρφωση δεν εννοούμε μόνο το εκάστοτε πτυχίο, αλλά την γνώση, που ένας άνθρωπος πρέπει να κατακτήσει. Η παιδεία σώζει ζωές και ψυχές και βέβαια υψώνει τα τείχη της αντίστασης απέναντι σε αυτούς που κοροϊδεύουν τον κόσμο.
Για εμένα και μιλώντας μόνο με την ιδιότητα του εκπαιδευτικού αυτό που διαπιστώνω εδώ και πολλές δεκαετίες, είναι το εκάστοτε κυβερνητικό πείραμα πάνω σε πράγματα που αφορούν το πιο βασικό αγαθό που παρέχεται στους πολίτες. Ναι αυτό είναι η παιδεία, χωρίς αυτήν καμία κοινωνία δεν μπορεί να ελπίζει σε ένα καλύτερο μέλλον. Το πρώτο ελληνικό πανεπιστήμιο σε αυτή την χώρα φτιάχτηκε το 1839, ήταν το Οθώνειο πανεπιστήμιο της Αθήνας. Την ιδέα της ίδρυσης του πανεπιστημίου την είχε ο Καποδίστριας. Μια δωρεά του 1932 στο πανεπιστήμιο της Αθήνας έβαζε ως βασικό όρο να μετονομαστεί σε Καποδιστριακό, έκτοτε και μέχρι σήμερα αυτό το πανεπιστήμιο έχει βγάλει τις μεγαλύτερες μορφές του γένους μας. Ο Κολοκοτρώνης που συμμετείχε στην πρώτη επιτροπή σχεδιασμού αυτού του εντυπωσιακού πολιτιστικού αγαθού της χώρας μας. Ο ίδιος ο Κολοκοτρώνης έγραφε στα απομνημονεύματά του ότι το πανεπιστήμιο είναι το εθνικό σπίτι της Ελλάδος, ενώ σε ένα άλλο απόφθεγμά του έλεγε προς το βασιλιά ότι ετούτο εδώ το κτίριο δεν θα έπρεπε να βρίσκεται κοντά στο άλλο (εννοούσε το παλάτι, που ήταν το σημερινό κτίριο της βουλής), διότι φοβούμαι ότι τούτο θα φάει το άλλο. Και έτσι έγινε…οι μορφωμένοι πλέον Έλληνες του 1843, έκαναν την επανάσταση της 3ης Σεπτεμβρίου, όπου απαίτησαν να υπάρχει σύνταγμα. Το αίτημα έγινε δεκτό και έτσι φτιάχτηκε το πρώτο Σύνταγμα της χώρας μας, αυτό το πολύπαθο συμβόλαιο που πάντα επικαλούμαστε στις δύσκολες στιγμές, τότε που κάποιοι αποφασίζουν να το τσαλαπατήσουν.
Η Ελλάδα του πολιτισμού δυστυχώς ποτέ δεν απέκτησε τον υπουργό παιδείας που τις άξιζε. Ο τελευταίος μεγάλος υπουργός παιδείας ήταν ο Ευάγγελος Παπανούτσος, ο άνθρωπος που δημιούργησε αυτό που σήμερα θεωρούμε αυτονόητο και που βέβαια συνεχώς βάλλεται από διάφορους παράγοντες. Μιλάμε για την δωρεάν παιδεία που δημιουργήθηκε από την κυβέρνηση της Ένωσης κέντρου με υπουργό αυτόν τον σπουδαίο παιδαγωγό και φιλόσοφο του γένους μας. Η εκπαιδευτική μεταρρύθμιση Ράλλη του 1976 στηρίχθηκε στις δικές του ιδέες. Έκτοτε η έκαστη περίοδος ήταν μια περίοδος πειραματισμών και δοκιμών συστημάτων του εξωτερικού κατά κύριο λόγο. Η έννοια των πανελληνίων εξετάσεων θεσπίστηκε πάλι από τον Παπανούτσο το 1964. Μέχρι τότε οι μαθητές περνούσαν με εξετάσεις σε κάθε σχολή. Οι αδιάβλητες εξετάσεις του 1964 μάλιστα γίναν με την χρήση του πρώτου υπολογιστή που ήρθε στην Ελλάδα, ενός IBM 1401, τον οποίο προμηθεύτηκε η Εθνική Στατιστική Υπηρεσία. Εκείνος ο υπολογιστής καταλάμβανε μια έκταση 200τμ και λειτουργούσε με διάτρητες καρτέλες και μαγνητικές ταινίες. Το έργο τότε ανέλαβε ο Χρήστος Γκούβης, που πλαισιώθηκε από μια ομάδα 20 προγραμματιστών. Λόγω της τότε τεχνολογίας των υπολογιστών, έκαναν τρεις μήνες για να βγουν τα αποτελέσματα, αλλά αυτό από μόνο του συνετέλεσε σε μια επανάσταση που κρατεί μέχρι σήμερα.
Το 2980 καθιερώθηκαν οι δέσμες, ένα σύστημα που ίσχυε μέχρι το 1999, και πήρε την θέση του το περιβόητο σύστημα Αρσένη, όπου προέβλεπε εξετάσεις σε δυο τάξεις, Α’ και Β΄Λυκείου. Οι δέσμες ήταν ενωμένες με το απολυτήριο του Λυκείου, δηλαδή έπρεπε να δώσεις πανελλήνιες για να πάρεις απολυτήριο, ο Αρσένης αυτό το αποσύνδεσε, και μέχρι σήμερα παραμένει έτσι. Έκτοτε πέρασαν πολλοί, οι οποίοι έκαναν τα δικά τους πειράματα και σήμερα έρχεται η κυβέρνηση Μητσοτάκη να κάνει άλλο ένα. Το νέο σύστημα που έχει ανακοινωθεί, βάζει πλέον πανελλήνιες και στην Α΄ Λυκείου, ενώ υπάρχει και τράπεζα θεμάτων, όχι για τις πανελλήνιες, όπου αυτή θα επεκταθεί και θα φτάσει σχεδόν σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης. Η μία τραγωδία διαδέχεται την άλλη, και αυτό αφορά όλες τις κυβερνήσεις, όχι μόνο ετούτη. Ετούτη όμως πέρασε και τα μη κρατικά-ιδιωτικά πανεπιστήμια στο σύστημά μας, παραβιάζοντας το άρθρο 16, όπου ρητά λέει το εξής:
….H ανώτατη εκπαίδευση παρέχεται αποκλειστικά από ιδρύματα που αποτελούν νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου με πλήρη αυτοδιοίκηση. Tα ιδρύματα αυτά τελούν υπό την εποπτεία του Kράτους, έχουν δικαίωμα να ενισχύονται οικονομικά από αυτό και λειτουργούν σύμφωνα με τους νόμους που αφορούν τους οργανισμούς τους. Συγχώνευση ή κατάτμηση ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων μπορεί να γίνει και κατά παρέκκλιση από κάθε αντίθετη διάταξη, όπως νόμος ορίζει……H σύσταση ανώτατων σχολών από ιδιώτες απαγορεύεται.
Παραθέτω μερικά κομμάτια, και μάλλον τα πιο σημαντικά. Ντρέπομαι για ένα μόνο πράγμα, την ημέρα που ο πρωθυπουργός μπήκε στο προεδρικό μέγαρο, έναντι μιας προέδρου που έχει και την πείρα και την γνώση λογω της προηγούμενης δραστηριότητάς της, να γνωρίζει πολύ καλά το τί λέει το σύνταγμα. Ο πρωθυπουργός ανακοίνωνε στην πρώτη πολίτισα αυτού του κράτους ότι βρήκε τρόπο να παραβιάσει το σύνταγμα, και εκείνη δεν αντέδρασε καθόλου αρνητικά. Αυτό ας το κρίνει ο καθένας.
Και τα πειράματα βέβαια δεν έχουν τελειωμό….μαζί με όλα τα δεινά ήρθε και η αξιολόγηση, που όμως δεν είναι αυτό που σας πλασάραν. Η αξιολόγηση είναι ένα σύστημα όπου ένας σύμβουλος συνεργάζεται με τον καθηγητή προκειμένου να διδάξει ένα μάθημα κατά τα σωστά πρότυπα, και ο αξιολογητής σύμβουλος γράφει την έκθεσή του για τον διδάσκοντα. Αυτό όμως είναι κάτι στιγμιαίο, την επόμενη μέρα ο διδάσκοντας συνεχίζει πολύ απλά να είναι αυτός που είναι, δεν μαθαίνει από τα λάθη του, δεν τον συμβουλεύουν για τις όποιες παιδαγωγικές του ελλείψεις και βέβαια συνεχίζει να είναι αυτός που είναι. Εμάς τους εκπαιδευτικούς μας αξιολογούν οι μαθητές μας, αυτοί μας καθορίζουν και αυτοί μπορούν πολύ εύκολα να μας πετάξουν εκτός συστήματος. Το σύστημα που την τελευταία 25ετία περνάει τα δεινά του, το σύστημα που δεν επιμένει στις νέες τεχνολογίες, που χρησιμοποιεί τα παλαιά εργαλεία για να λύσει τα προβλήματα της σημερινής εποχής. Προσπάθειες θετικές και βέβαια έχουν γίνει, αλλά δεν είναι αρκετές, και δεν υπάρχει η πολιτική τόλμη να προχωρήσουν. Δεν είναι θετικό βέβαια πως φτιάχνονται αμφιβόλου ποιότητας ιδιωτικά πανεπιστήμια (κερδοσκοπικά είναι μην κοροϊδεύεστε από τους όρους), δεν είναι θετικό πως πολλά σχολεία εν έτει 2024 δεν έχουν τα απαραίτητα εργαλεία για να αντιμετωπίσουν τις προκλήσεις της νέας εποχής, και βέβαια δεν είναι θετικό ότι σχεδόν όλοι που θέλουν να μπουν στο δημόσιο πανεπιστήμιο χρησιμοποιούν παράλληλα συστήματα παραπαιδείας (φροντιστήρια τα λένε).
Προφανώς και δεν θα τα βάλουμε με τους φροντιστηριάδες, αυτοί την δουλειά τους κάνουν, και εμείς την δουλειά μας κάνουμε, αλλά το όλο σύστημα και ειδικά τα νέα προγράμματα σπουδών εντείνουν την ύπαρξη αυτών των μέσων για την επίτευξη του στόχου. Υπάρχουν χιλιάδες προβλήματα και στα νυν και στα προηγούμενα και στα επόμενα προγράμματα σπουδών. Αν θέλουμε να αντιγράψουμε, γιατί οι τελευταίες γενιές δεν γεννούν ιδέες που δεν έχουν εφαρμοστεί αλλού, αλλά αντιγράφουν και μάλιστα σε κακιές κόπιες, υπάρχουν τα παραδείγματα των Σκανδιναβικών χωρών. Το εκπαιδευτικό σύστημα της Σουηδίας με τις εξαιρετικές υποδομές του προφανώς και είναι καλύτερο από τις αμερικάνικες κόπιες που εμφωλεύουν οι εκάστοτε κυβερνήσεις.
Έχω να γράψω πολλά ακόμα, αλλά τα αφήνω για μελλοντικά άρθρα. Η Ελλάδα πάντως είναι ντροπή να μην έχει το εκπαιδευτικό σύστημα που της αξίζει, και αν νομίζετε ότι με αυτό που γράφω έχω κάποια πολιτικά ωφέλη, σας λέω ότι ούτε κατά διάνοια. Συμφωνώ με τον Νίκο Καρβέλα, βόθρος η πολιτική, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν πρέπει να ασχολούμαστε με τα πολιτικά προβλήματα της χώρας μας. Από το να αποκτήσουμε τα άχρηστα για την χώρα μας F-35, προτιμώ να αποκτήσουμε τα αντίστοιχα πλήρη σχολεία με όλες τις απαραίτητες υποδομές, που κάνουν όσο κάνουν τα F-35. Τα F-35 δε συμβάλλουν στην άμυνα της χώρας μας, αλλά στην άμυνα του ΝΑΤΟ έναντι των εχθρών του. Το ΝΑΤΟ μπορεί να είναι σημαντικό για την παγκόσμια ισορροπία, αλλά δεν θα μας δώσει το αγαθό που όλοι χρειαζόμαστε για να μπορούμε να αποφασίζουμε το μέλλον της χώρας μας, δηλαδή σε ποιά χέρια θα δίνεται το κλειδί του πρωθυπουργικού μεγάρου σε κάθε εκλογική αναμέτρηση.
Οι γόνοι και οι Βαρωνείες έρπουν πάνω στο πτώμα του λαού μας, αυτού του χιλιοταλαιπωρημένου κόσμου, που η Γηραιά Ήπειρος, και όχι μόνο, χρωστάει την ύπαρξή της. Αλήθεια που θα ήμασταν τώρα, αν δεν είχε δημιουργηθεί η Αθηναϊκή δημοκρατία, αν οι Έλληνες έχαναν τον πόλεμο έναντι των Περσών, αν όλος αυτός ο πλούτος της αρχαιότητας δεν υπήρξε στο σήμερα.
Ήρθε η ώρα να αποφασίσουμε να στείλουμε άξιους ανθρώπους σε καίριες θέσεις, όπως αυτής του Ευρωβουλευτή, δε θα σας πω ποιο κόμμα να ψηφίσετε, αλλά θα σας πω από το κόμμα που θα ψηφίσετε να σταυρώσετε τους πιο άξιους ανθρώπους, είτε στις Ευρωεκλογές που έρχονται, είτε στις επόμενες εθνικές εκλογές.
Κλείνοντας, να ευχηθώ σε όλους τους αναγνώστες μας, καλό Πάσχα και είθε η Σταύρωση και η ανάσταση του κυρίου να σας δώσει το απαραίτητο φως για τους δύσκολους αγώνες που έρχονται, γιατί όπως έλεγε και ο Κολοκοτρώνης το πανεπιστήμιο είναι το σπίτι του λαού, η κινητήριος δύναμη για την αλλαγή και την ρήξη με τις πολιτικές του κεφαλαίου και της αντίδρασης.
