Ο πρωθυπουργός της Σλοβακίας, Ρόμπερτ Φίτσο, έγινε θύμα επίθεσης δια πυροβολισμού στην πόλη Χάντλοβα της χώρας. Το περιστατικό έγινε μετά από συνεδρίαση της κυβέρνησης, όπου κατά την έξοδό του ο πρωθυπουργός δέχτηκε 5 πυροβολισμούς και τραυματίστηκε βαριά.
Σύμφωνα με σχετικές ανακοινώσεις ο πρωθυπουργός είναι σε κρίσιμη κατάσταση, ενώ τα κίνητρα του δράστη παραμένουν άγνωστα. Ο Ρόμπερτ Φίτσο μετά την επίθεση μεταφέρθηκε με ελικόπτερο στο νοσοκομείο στη Μπάνσκα Μπίστριτσα, καθώς θα έπαιρνε πολύ ώρα για να μεταφερθεί στη Μπρατισλάβα. Ο 59χρονος πολιτικός βρίσκεται σε κρίσιμη κατάσταση ύστερα από την απόπειρα της εις βάρος του δολοφονίας. Στην χώρα επικρατεί σοκ, αφού πρόκειται για μια χώρα με χαμηλή εγκληματικότητα, ενώ ο δράστης συνελήφθη. Πρόκειται για έναν 71χρονο συγγραφέα, τον Γιουράι Τσιντούλα, μέλος της αντιπολίτευσης της χώρας. Σοκαρισμένη είναι προφανώς και η παγκόσμια κοινότητα, ενώ οι αρχές της χώρας βλέπουν πολιτικά κίνητρα πίσω από την απόπειρα δολοφονίας.
Ο Τσιντούλα όπως είπε στις αρχές διαφωνούσε με τις πολιτικές της κυβέρνησης και για αυτό τον λόγο προέβη σε αυτή την ενέργεια.
Η πρόεδρος της Σλοβακίας Ζουζάνα Καπούτοβα σε ανάρτησή της στο X δήλωσε «συγκλονισμένη από τη σημερινή βάναυση επίθεση στον πρωθυπουργό της Σλοβακίας Ρόμπερτ Φίκο, την οποία καταδικάζω με τον πιο έντονο τρόπο». Η ίδια ευχήθηκε να αναρρώσει άμεσα.
Μετά το περιστατικό, το μεγαλύτερο κόμμα της αντιπολίτευσης της Σλοβακίας ακύρωσε μια προγραμματισμένη διαμαρτυρία ενάντια στις μεταρρυθμίσεις του κυβερνητικού δημόσιου ραδιοτηλεοπτικού οργανισμού που είχε προγραμματιστεί για το βράδυ της Τετάρτης.
Δείτε το ρεπορτάζ της ΕΡΤ, όπου δείχνει την στιγμή της επίθεσής του
Σοκ και αποτροπιασμός στον κόσμο
Σοκαρισμένοι είναι οι ξένοι ηγέτες από την επίθεση στον πρωθυπουργό που δίνει μάχη για την ζωή του. Αρκετοί ξένοι ηγέτες εξέφρασαν απερίφραστα τον αποτροπιασμό τους και έδειξαν την αλληλεγγύη τους στον πρωθυπουργό της χώρας αυτής.
Ο Γερμανός καγκελάριος Όλαφ Σολτς έκανε λόγο για μια «άνανδρη απόπειρα δολοφονίας» που τον «συγκλόνισε βαθιά», προσθέτοντας ότι η «βία δεν πρέπει να έχει θέση στην ευρωπαϊκή πολιτική».
Ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμμανουέλ Μακρόν δήλωσε από την πλευρά του «σοκαρισμένος από τα πυρά που έπληξαν τον Σλοβάκο πρωθυπουργό» και σημείωσε σε σχετική του ανάρτηση στην πλατφόρμα X τα εξής:
«Καταδικάζω απερίφραστα την επίθεση αυτή. Οι σκέψεις μου και η αλληλεγγύη μου είναι κοντά του, στην οικογένειά του και στον σλοβακικό λαό»
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν καταδίκασε τη «βδελυρή επίθεση» κατά του πρωθυπουργού της Σλοβακίας γράφοντας στο Χ: «Καταδικάζω σθεναρά αυτήν τη βδελυρή επίθεση κατά του πρωθυπουργού Ρόμπερτ Φίτσο. Τέτοιες πράξεις βίας δεν έχουν καμία θέση στην κοινωνία μας και υπονομεύουν τη δημοκρατία, το πιο πολύτιμο κοινό μας αγαθό. Οι σκέψεις μου είναι με τον πρωθυπουργό Φίτσο και την οικογένειά του»
Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι κατήγγειλε την «αποτρόπαια» επίθεση κατά του πρωθυπουργού της Σλοβακίας Ρόμπερτ Φίτσο, ενός λαϊκιστή που είχε κάνει δηλώσεις οι οποίες θεωρήθηκαν ότι ευνοούν τη Ρωσία προτού υιοθετήσει έναν πιο συμφιλιωτικό τόνο τους τελευταίους μήνες.
«Η επίθεση κατά του Σλοβάκου πρωθυπουργού Ρόμπερτ Φίτσο είναι αποτρόπαια», δήλωσε ο Ζελένσκι σε μήνυμά του στην πλατφόρμα Χ. «Καταδικάζουμε απερίφραστα αυτή την πράξη βίας σε βάρος του αρχηγού της κυβέρνησης ενός γειτονικού κράτους και εταίρου», πρόσθεσε.
Σοκαρισμένοι από την αποτρόπαια και βίαιη επίθεση κατά του πρωθυπουργού της Σλοβακίας, δηλώνουν ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Σαρλ Μισέλ και η Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Ρομπέρτα Μέτσολα.
«Είμαι σοκαρισμένος από την είδηση της επίθεσης κατά του πρωθυπουργού της Σλοβακίας, Φίτσο, μετά από την κυβερνητική συνεδρίαση στη Χάντλοβα. Τίποτα δεν μπορεί να δικαιολογήσει τη βία ή τέτοιες επιθέσεις. Οι σκέψεις μου είναι με τον πρωθυπουργό και την οικογένειά του», έγραψε στο «Χ», ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Σαρλ Μισέλ.
Από την πλευρά της, η Ρομπέρτα Μέτσολα δήλωσε: «Είμαι σοκαρισμένη από την αποτρόπαια επίθεση κατά του πρωθυπουργού της Σλοβακίας, Φίτσο στην Χάντλοβα. Εκ μέρους του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, καταδικάζω αυτή τη βίαιη επίθεση. Οι σκέψεις μου είναι μαζί του και με την οικογένειά του αυτή τη δύσκολη στιγμή».
Μήνυμα καταδίκης έστειλε και ο Αμερικανός πρόεδρος Τζο Μπάιντεν. Σε δήλωση που εξέδωσε, ο Μπάιντεν δηλώνει ότι όσο εκείνος όσο και η σύζυγός του Τζιλ προσεύχονται για την ταχεία ανάρρωση του Φίτσο και οι σκέψεις τους είναι με τον Σλοβάκο πρωθυπουργό, την οικογένειά του και τον λαό της χώρας.
«Καταδικάζουμε αυτήν τη φρικιαστική πράξη βίας. Η πρεσβεία μας είναι σε στενή επαφή με την κυβέρνηση της Σλοβακίας κι έτοιμη για παροχή βοήθειας».
Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν χαρακτήρισε «τερατώδες» έγκλημα την απόπειρα δολοφονίας κατά του Σλοβάκου πρωθυπουργού Ρόμπερτ Φίτσο, το μεσημέρι της Τετάρτης.
«Δεν υπάρχει καμία δικαιολογία για αυτό το τερατώδες έγκλημα. Γνωρίζω τον Ρόμπερτ Φίτσο ως έναν θαρραλέο και ισχυρό άνδρα. Ελπίζω πολύ ότι αυτές οι ιδιότητες θα τον βοηθήσουν να επιβιώσει από αυτή τη δύσκολη κατάσταση», είπε ο Βλαντίμιρ Πούτιν σε τηλεγράφημα προς την πρόεδρο της Σλοβακίας Ζουζάνα Καπούτοβα.
Ο Πούτιν ευχήθηκε επίσης στον Φίτσο «ταχεία και πλήρη ανάρρωση».
Οι Αντιδράσεις των Ελλήνων πολιτικών
Τον αποτροπιασμό της για την επίθεση κατά του Πρωθυπουργού της Σλοβακίας εκφράζει με ανάρτησή της στο Τwitter, η Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κατερίνα Σακελλαροπούλου.
Τονίζει ότι «αυτή η πράξη βίας δεν μπορεί να γίνει ανεκτή» και εκφράζει τις ευχές της για ταχεία ανάρρωση του Ρόμπερτ Φίτσο. Καταλήγοντας ότι «Οι σκέψεις μου είναι με την οικογένειά του και τον λαό της Σλοβακίας».
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης σε μήνυμα του στην πλατφόρμα Χ δηλώνει εξίσου σοκαρισμένος για το περιστατικό αυτό και σημειώνει ότι με κατηγορηματικό τρόπο ότι τέτοιες πράξεις βίας δεν έχουν θέση στις κοινωνίες μας και ευχήθηκε ταχεία ανάρρωση στον Σλοβάκο πρωθυπουργό.
Συγκεκριμένα ο Κυριάκος Μητσοτάκης γράφει τα εξής:
«Σοκαρισμένος από την αποτρόπαια επίθεση εναντίον του πρωθυπουργού της Σλοβακίας Ρόμπερτ Φίτσο. Τέτοιες πράξεις βίας δεν έχουν θέση στις κοινωνίες μας. Του εύχομαι ταχεία ανάρρωση»
Θέση πήρε και ο Στέφανος Κασσελάκης όπου εξέφρασε τον αποτροπιασμό του για την φρικτή επίθεση σε βάρος του Φίτσο, τονίζοντας ότι η βία δεν έχει καμία θέση στην δημοκρατία. Συγκεκριμένα ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ γράφει στην πλατφόρμα Χ τα εξής:
«Αποτροπιασμός για την φρικτή επίθεση κατά του πρωθυπουργού της Σλοβακίας, Ρόμπερτ Φίτσο. Η βία δεν έχει καμία απολύτως θέση στις δημοκρατίες μας. Του εύχομαι ταχεία ανάρρωση»,
Για την επίθεση πήρε θέση και ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, Νίκος Ανδρουλάκης, που γράφει σχετικά στην πλατφόρμα X: «Είμαι σοκαρισμένος από την βίαιη επίθεση κατά του πρωθυπουργού της Σλοβακίας Ρόμπερτ Φίτσο. Η βία δεν έχει θέση στην πολιτική στις δημοκρατικές κοινωνίες και πρέπει πάντα να καταδικάζεται. Του εύχομαι ταχεία ανάρρωση».
Η χώρα βρίσκεται σε πολιτική αναταραχή εδώ και αρκετό διάστημα
Η επίθεση κατά του Σλοβάκου πρωθυπουργού ήρθε εν μέσω πολιτικής αναταραχής στην χώρα, λίγους μήνες μετά από την επιστροφή του στην εξουσία. Είχε φύγει από την εξουσία το 2018 ύστερα από την κρίση που προέκυψε από την δολοφονία του δημοσιογράφου Γιαν Κούτσιακ, που διερευνούσε σκάνδαλο διασύνδεσης πολιτικών με μεγάλα επιχειρηματικά συμφέροντα. Η δολοφονία του Κούτσιακ είχε προκαλέσει τότε σοκ στην χώρα, όπου είχε να γίνει τέτοια πράξη από την εποχή της πτώσης της ΕΣΣΔ και την ανεξαρτησία της μέσω της Βελούδινης επανάστασης το 1992. Η Σλοβακία ήταν μέρος της πάλαι ποτέ μεγάλης Τσεχοσλοβακίας. Οι δύο χώρες προέκυψαν μετά την διάσπαση του 1992 που έγινε στην πόλη Μπρνο της σημερινής Τσεχίας. Παρόλο που οι δυο χώρες διασπάστηκαν, όλα αυτά τα χρόνια κρατούν καλές σχέσεις, με πολλούς να διατυπώνουν ότι είναι καλύτερες σε σχέση με την εποχή που ήταν ενωμένες.
Ο Φίτσο επέστρεψε στην εξουσία ύστερα από τις εκλογές του Οκτωβρίου του 2023, διατυπώνοντας προεκλογικά πολλές Φιλορωσικές θέσεις. Πριν από δύο εβδομάδες, χιλιάδες άνθρωποι διαδήλωσαν κατά της αμφιλεγόμενης αναμόρφωσης των ραδιοφωνικών και τηλεοπτικών υπηρεσιών της χώρας με τους επικριτές του να τονίζουν ότι μία τέτοια εξέλιξη θα είχε ως αποτέλεσμα η κυβέρνηση να αποκτήσει τον πλήρη έλεγχο των μέσων ενημέρωσης.
Οι προτεινόμενες αλλαγές θα σήμαιναν ότι ο δημόσιος ραδιοτηλεοπτικός φορέας που είναι γνωστός ως RTVS θα έπαυε να υφίσταται και θα αντικαθίστατο από έναν νέο οργανισμό και οι επικριτές του σημείωναν ότι με αυτό τον τρόπο ο Φίτσο θα έπαιρνε τον έλεγχο του βασικού δημόσιου μέσου μαζικής ενημέρωσης της χώρας. Οι διαδηλωτές αλλά και η αντιπολίτευση σημείωναν ότι εαν ο Φίτσο έπαιρνε αυτό τον έλεγχο αυτό θα σήμαινε ότι η χώρα θα έκανε ένα αποφασιστικό βήμα προς την πρόσδεσή της στην Ουγγαρία του Όρμπαν και την Ρωσία. Συγκεκριμένα ο πρόεδρος του μεγαλύτερου κόμματος της αντιπολίτευσης Μιχάλ Τσιμέακ είχε δηλώσει ότι «Εάν ο Φίτσο αναλάβει τον έλεγχο του RTVS, αυτό θα σήμαινε ένα αποφασιστικό βήμα προς τον Όρμπαν και τον Πούτιν».
Τον Ιανουάριο ο Φίτσο σταμάτησε τη στρατιωτική βοήθεια προς την Ουκρανία κάτι βέβαια που είχε υποσχεθεί προεκλογικά, ενώ ο ίδιος είχε τονίσει ότι θα εμπόδιζε τις φιλοδοξίες της Ουκρανίας για ένταξη στο ΝΑΤΟ.
Τον Φεβρουάριο, οι βουλευτές ενέκριναν νομικές αλλαγές που καταργούσαν ένα ειδικό γραφείο εισαγγελέα που ασχολείται με τη διαφθορά υψηλού επιπέδου, ενώ μείωσαν τις ποινές για οικονομικά εγκλήματα και μείωσαν την παραγραφή των βιασμών.
Τον Απρίλιο, ο Πέτερ Πελεγκρίνι, στενός σύμμαχος του Φίτσο, κέρδισε τον επαναληπτικό γύρο των προεδρικών εκλογών έναντι του φιλελεύθερου, φιλοδυτικού υποψηφίου της αντιπολίτευσης, Ιβάν Κόρτσοκ.
Ο Πελεγκρίνι περιγράφοντας την επίθεση ως «άνευ προηγουμένου απειλή για τη δημοκρατία της Σλοβακίας», είπε ότι οι άνθρωποι δεν χρειάζεται να συμφωνούν σε όλα, αλλά υπάρχουν πολλοί τρόποι να εκφράσουν τη διαφωνία τους δημοκρατικά και νομικά. Ο Πελεγκρίνι είχε διατελέσει πρωθυπουργός μετά την παραίτηση του Φίτσο το 2018.
Ο Σλοβάκος πρωθυπουργός επίσης αρνήθηκε να υποστηρίξει την εφαρμογή του νέου μεταναστευτικού συστήματος της Ε.Ε. στη χώρα του. Το νέο σύμφωνο του μπλοκ όριζε συντομότερες διαδικασίες ασφάλειας και ασύλου και προέβλεπε μειώσεις στον αριθμό των μεταναστών από τη Μέση Ανατολή και την Αφρική.
Ουσιαστικά και αυτή του η θέση ήταν μέρος της προεκλογικής του δέσμευσης που βρήκε ευήκοο εκλογικό κοινό σε αγρότες, ηλικιωμένους, συντηρητικούς ψηφοφόρους, που τον βοήθησαν να φτάσει στην τρίτη του θητεία.
Το μεταναστευτικό δεν ήταν βέβαια το μόνο χαρτί που χρησιμοποίησε, αφού σημαντικό κομμάτι της προεκλογικής του εκστρατείας στηρίχθηκε στις επικρίσεις της δυτικής υποστήριξης προς την Ουκρανία.
Προεκλογικά δεν έκρυψε τη συμπάθειά του προς το Κρεμλίνο και κατηγόρησε τους Ουκρανούς ότι προκάλεσαν τον Βλαντιμίρ Πούτιν να ξεκινήσει την εισβολή, υιοθετώντας πλήρως τις θέσεις του ισχυρού άνδρα του Κρεμλίνου.
Την εποχή που ήταν στην αντιπολίτευση, ο Φίτσο έγινε στενός σύμμαχος του πρωθυπουργού της Ουγγαρίας Βίκτορ Όρμπαν, ιδίως όταν επρόκειτο για κριτική στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Σε αυτό το σημείο όμως θα πρέπει να σημειωθεί ότι ο Φίτσο έγινε πρωθυπουργός με μόλις 23%, που προφανώς δείχνει ότι δεν έχει την πλήρη στήριξη των πολιτών της χώρας του.
Το σημερινό περιστατικό πάντως συγκλόνισε τους πολίτες της χώρας του αφού τελευταία φορά που είχε σημειωθεί κάτι τέτοιο ήταν το 1923 όταν δολοφονήθηκε ο Αλόις Ρασίν υπουργός Οικονομικών της πρώην Τσεχοσλοβακίας.
