Το σοκ που έχει προκαλέσει η απόπειρα δολοφονίας του πρωθυπουργού της Σλοβακίας δεν έχει κοπάσει. Τα μηνύματα συμπαράστασης τόσο στο εσωτερικό της χώρας όσο και στο εξωτερικό συνεχίζονται.
Οι γιατροί συζητούν το ενδεχόμενο της μεταφοράς του πρωθυπουργού σε νοσοκομείο της Μπρατισλάβας, ενώ ο Ορμπάν όπου είχαν φιλικές σχέσεις τόσο ως προς την πολιτική τους όσο και σε προσωπικό επίπεδο δήλωσε σήμερα ότι ο Φίτσο βρίσκεται μεταξύ ζωής και θανάτου. Η Ουγγαρία που είναι γειτονική χώρα της Σλοβακίας είναι και αυτή σοκαρισμένη, ενώ ο πρωθυπουργός της χώρας είπε χαρακτηριστικά ότι προσεύχεται για τον πρωθυπουργό και στηρίζει ηθικά την Σλοβακία και ευχήθηκε ταχεία ανάρρωση και επιστροφή στη δουλειά.
Ωστόσο η πραγματικότητα είναι ότι ακόμα και αν αναρρώσει από το χτύπημα, θα μείνει εκτός εργασίας για μήνες, σε μια κρίσιμη στιγμή για την χώρα ενόψει των Ευρωεκλογών που θα διεξαχθούν στις αρχές του επόμενου μήνα, όπως σχεδόν σε όλες τις χώρες της ΕΕ. Ο Ορμπάν επίσης στις δηλώσεις του υπογράμμισε ότι οι χώρες της ΕΕ βρίσκονται μπροστά σε μια κρίσιμη εκλογική διαδικασία που οι λαοί της ΕΕ όχι μόνο θα αποφασίσουν τα πρόσωπα που θα είναι μέλη του Ευρωπαϊκού κοινοβουλίου, αλλά θα κριθεί μαζί με τα αποτελέσματα των εκλογών στις ΗΠΑ, που όλα δείχνουν ότι θα επικρατήσει ο Ντόναλντ Τραμπ, και η πορεία του πολέμου και της Ειρήνης. Χαρακτήρισε τον Φίτσο ως Φιλοειρηνιστή, όπου θα ήταν χρήσιμος για τις αποφάσεις που θα παρθούν σε μια Ευρώπη που στα σύνορά της βρίσκεται εν εξελίξει ο πόλεμος στην Ουκρανία.
Η απόπειρα αυτή είναι η πρώτη εναντίον ενός Ευρωπαίου ηγέτη μετά από τουλάχιστον 20 χρόνια και βέβαια καταδικάστηκε από όλη την διεθνή κοινότητα. Πολιτικοί αναλυτές και βουλευτές δηλώνουν ότι εξέθεσε ένα όλο και πιο έντονο και πολωτικό πολιτικό κλίμα τόσο στην Σλοβακία όσο και σε όλη την Ευρώπη.
Η κατάσταση του Ρόμπερτ Φίτσο παραμένει σοβαρή, αλλά είναι σταθερή και φαίνεται πως μπορεί να μιλήσει σύμφωνα πάντα με τις δηλώσεις που έκανε ο νεοεκλεγείς πρόεδρος της χώρας Πέτερ Πελεγκρίνι. Εντωμεταξύ εντύπωση έχει προκαλέσει η δήλωση του πολωνού πρωθυπουργού, Ντόναλντ Τουσκ, ότι δέχθηκε και ο ίδιος απειλές κατά της ζωής του λίγες ώρες μετά την απόπειρα δολοφονίας του Φίτσο. Η πολωνία είναι επίσης μια γειτονική χώρα της Σλοβακίας. Μέσα ενημέρωσης στην Πολωνία αναφέρουν ότι τα μέτρα γύρω από την ασφάλεια του πρωθυπουργού της χώρας θα ενισχυθούν.
Ο Τουσκ μάλιστα για να εξηγήσει την κατάσταση έγραψε ένα σχόλιο στην πλατφόρμα Χ, όπου γράφει ότι «Συνέβησαν πολλά χθες» και δείχνει ένα screenshot όπου κάποιος σχολιάζει για τη δολοφονία του Φίτσο το εξής: «σήμερα, οι Σλοβάκοι μας έδωσαν ένα παράδειγμα για το τι πρέπει να γίνει με τον Ντόναλντ Τουσκ» αν αποφασίσει να μην συνεχίσει την επένδυση σε ένα μεγάλο αεροδρόμιο στην κεντρική Πολωνία.
Η πολιτική ατμόσφαιρα στην Πολωνία παραμένει τεταμένη τα τελευταία χρόνια, με αποτέλεσμα για παράδειγμα τη δολοφονία το 2019 ενός φιλελεύθερου δημάρχου της πόλης Γκντανσκ, ο οποίος ήταν επικριτής των αντιμεταναστευτικών πολιτικών του τότε κυβερνώντος κόμματος Νόμος και Δικαιοσύνη (PiS).
Σε ανάλυση της Politico όμως πάνω στην απόπειρα δολοφονίας του Φίτσο έχει και αυτή μεγάλη σημασία, καθώς όπως γράφει ο διχασμός στην χώρα αυτή ξεκίνησε από την δολοφονία του δημοσιογράφου Γιαν Κούτσιακ και της αρραβωνιαστικιάς του το 2018. Μια υπόθεση που οδήγησε τον Φίτσο στην παραίτηση.
Η Politico θεωρεί τον Φίτσο ως έναν αριστερό εθνολαϊστή πρωθυπουργό, όπου με τα γεγονότα του 2018, που είχαν προκαλέσει μεγαλειώδη συλλαλητήρια σε όλη την χώρα, και την παραίτηση κορυφώθηκε με την δολοφονική απόπειρα έναντι του Φίτσο με αποτέλεσμα η πρόεδρος της χώρας, Ζουζανα Τσαπουτόβα να απευθύνει έκκληση για τερματισμό της «ρητορικής μίσους».
Κάποιοι βουλευτές του κυβερνητικού συνασπισμού, όπως ο φιλορώσος Λούμπος Μπλάχα του κόμματος του Φίτσο, φώναζαν μέσα στη Βουλή προς την αντιπολίτευση ότι «ο πρωθυπουργός παλεύει για τη ζωή του λόγω του μίσους σας».
Την ίδια ώρα, ο αντιπρόεδρος της Βουλής και επικεφαλής του ακροδεξιού Σλοβακικού Εθνικού Κόμματος, Αντρέι Ντάνκο, δήλωνε απευθυνόμενος προς την αντιπολίτευση: «Είστε ικανοποιημένοι;». Αλλά ας πάμε από την αρχή της ιστορίας, πάλι μέσα από την ανάλυση της Politico.
Μετά την κατάρρευση του ανατολικού μπλοκ η πρώην κομμουνιστική χώρα, έλαβε απότομα μία δόση του καπιταλισμού, προτού πάρει «διαζύγιο» από τους Τσέχους, τους σταθερούς εθνικούς εταίρους της επί 75 χρόνια στην πρώην Τσεχοσλοβακία.
Οι επιπτώσεις από μία τέτοια κοινωνική κατάσταση ήταν τέτοια που οδήγησε τους αστούς να στραφούν κατά των κατοίκων της υπαίθρου, τους νέους κατά των ηλικιωμένων, τους Σλοβάκους πατριώτες κατά των Τσεχοσλοβάκων διεθνιστών, την ώρα που όλοι τους προσπαθούσαν να προσαρμοστούν στα νέα, άγνωστα δεδομένα που γεννιόντουσαν από τη διάσπαση της Τσεχοσλοβακίας.
Για τον 25χρονο τότε Ρόμπερτ Φίτσο, όταν έχασαν οι κομμουνιστές την εξουσία, η επανάσταση του 1989 ήταν ένα σοκ. Έχοντας μόλις ολοκληρώσει τις σπουδές του στη Νομική, εντάχθηκε στο Κομμουνιστικό Κόμμα όταν κατέρρευσε το Σύμφωνο της Βαρσοβίας συμπαρασύροντας στην πτώση του και την κοινωνική τάξη. Τότε ήταν που σχεδίαζε να κάνει καριέρα ο νυν πρωθυπουργός της Σλοβακίας, γράφει η politico. O νεαρός Φίτσο εντάχθηκε με ταχύτατες διαδικασίες στο διάδοχο κόμμα των Κομμουνιστών και εξελέγη βουλευτής το 1992. (Σημαντική σημείωση: Θεωρούν διάδοχο κόμμα του Κουμουνιστικού κόμματος, το σοσιαλδημοκρατικό κόμμα, όπου είναι πρόεδρος ο Φίτσο)
Και παρά το γεγονός ότι το περισσότερο διάστημα της δεκαετίας του 1990, βρισκόταν στο Στρασβούργο, καθώς εργαζόταν στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, κατάφερε να κρατήσει δυνατό το όνομά του στην εγχώρια πολιτική σκηνή.
Ο Φίτσο έδωσε πνοή το 1999 στο σοσιαλιστικό κόμμα του «τρίτου δρόμου» Smer («Κατεύθυνση»), το οποίο θα ήταν κυρίαρχο στην πολιτική σκηνή της χώρας για τα επόμενα 25 χρόνια.
Ο Φίτσο όμως ακολούθησε μία πολιτική στρατηγική απομακρύνοντας πολλούς πολίτες της χώρας, σύμφωνα με την ανάλυση του Politico. Το κόμμα του δημιουργήθηκε από τα απομεινάρια του Κινήματος για μια Δημοκρατική Σλοβακία (HZDS), που είχε κυριαρχήσει με ηγέτη τον «φασαριόζο» πρωθυπουργό Βλαντίμιρ Μέτσιαρ στην πολιτική αρένα τη δεκαετία του 1990.
Οι ολιγάρχες που το χρηματοδότησαν και είχαν τον έλεγχο του κινήματος (HZDS), έψαχναν για ένα άλλο πολιτικό σχέδιο από τη στιγμή που ο Μέτσιαρ άρχισε να γίνεται το «κόκκινο πανί» για τη Δύση κι έτσι βρήκαν τον άσπιλο Φίτσο.
Η προκλητική διαφημιστική προεκλογική εκστρατεία του με την αφίσα μιας γυμνής οικογένειας να κάθεται σε ένα παγκάκι και τη λεζάντα: «Στην ΕΕ – Αλλά όχι με γυμνά οπίσθια», το κόμμα Smer έλαβε μόλις 13,5% στις εκλογές του 2002.
Ωστόσο, τέσσερα χρόνια αργότερα, ο Φίτσο επικράτησε με ποσοστό 29% και σχημάτισε κυβέρνηση με ότι απέμεινε από το αυταρχικό κόμμα του HZDS και τους εθνικιστές του SNS. Προτού ακόμη ξεκινήσει την πρώτη πρωθυπουργική του θητεία, είχε ήδη δηλώσει νοσταλγός του σοσιαλισμού που του αρέσει να διεκδικεί την εξουσία, το ακριβώς αντίθετο δηλαδή αυτού που επιθυμούσε το αντικομμουνιστικό, φιλοδυτικό τμήμα του εκλογικού κόμματος της Σλοβακίας.
Ο Φίτσο υπηρετούσε την τρίτη πρωθυπουργική του θητεία το 2019, όταν δολοφονήθηκε ο δημοσιογράφος Κούτσιακ που έκανε αποκαλύψεις για τη διαφθορά στην πολιτική αρένα ης Σλοβακίας. Η δολοφονία του Κούτσιακ και της μέλλουσας γυναίκας του φαίνεται ότι αποσταθεροποίησαν την πολιτική του Φίτσο, που παραχώρησε συνέντευξη Τύπου με δεσμίδες χαρτονομισμάτων σε ένα τραπέζι, για όποιον έδινε πληροφορίες για τη δολοφονία του δημοσιογράφου.
Έδωσε τότε την υπόσχεση στους δημοσιογράφους να προσφέρει αμοιβή ένα εκατομμύριο ευρώ για πληροφορίες που θα οδηγούσαν στη σύλληψη του εκτελεστή, ενώ κατηγόρησε την αντιπολίτευση ότι επιχείρησε να εκμεταλλευτεί πολιτικά τις δολοφονίες. Δεκαπέντε ημέρες μετά, ο Φίτσο παραιτήθηκε και το κόμμα του ηττήθηκε στις εκλογές του 2020. Παρεπιπτόντως προσθέτουμε στην ανάλυση της Politico οτι η εγχώρια μαφία της χώρας έχει στενούς συγγενικούς δεσμούς με την Ιταλική μαφία του Βορρά, και για αυτό αν βρεθείτε στην Μπρατισλάβα, θα δείτε σωρεία επιχειρήσεων με Ιταλικά προϊόντα. Το λέω διότι περίπου 3 χρόνια της ζωής μου τα πέρασα σε αυτή την ήρεμη πόλη της ανατολής, με την μικρή εγκληματικότητα και την πολύ μεγάλη ανάπτυξη. Στην πόλη υπάρχουν πολλοί ουρανοξύστε που έχουν κτιστεί την τελευταία δεκαετία και φιλοξενούν χιλιάδες αντιπροσωπείες μεγάλων εταιρειών λόγω της χαμηλής φορολογίας. Στην Σλοβακία παράγεται περίπου το 55% των αυτοκινήτων της ΕΕ.
Η Politico επιπλέον σχολιάζει ότι ο Φίτστο βρέθηκε μαζί με συνεργάτες του στο στόχαστρο με τις αρχές να διεξάγουν έρευνα για διαφθορά, κατάχρηση εξουσίας και δολιοφθορά. Ο Φίτσο συνελήφθη μάλιστα τον Απρίλιο του 2022 κατηγορούμενος για αδικήματα οργανωμένου εγκλήματος, ωστόσο, οι κατηγορίες αυτές έχουν στο μεταξύ αποσυρθεί.
Μετά την νίκη του στις εκλογές του περασμένου Σεπτεμβρίου, ο φιλορώσος Φίτσο κι οι έμπιστοί του επέστρεψαν στην εξουσία και αποφάσισαν να ξηλώσουν την ηγεσία της ειδικής μονάδας της αστυνομίας που τους είχε κατηγορήσει για εγκλήματα, απέρριψαν τα ανεξάρτητα ΜΜΕ, ξανάγραψαν τον ποινικό κώδικα για να ελαφρύνουν τις ποινές για διαφθορά κι απείλησαν να χαρακτηρίσουν βάσει ενός ρωσικής έμπνευσης νόμου «ξένους πράκτορες» τις ΜΚΟ με χρηματοδότηση από το εξωτερικό.
Την ώρα που ο Φίτσο δίνει μάχη για να κρατηθεί στη ζωή, σλοβακικά ΜΜΕ δημοσίευσαν χθες βίντεο με τον δράστη, έναν 71χρονο συγγραφέα, να δηλώνει: «Δεν συμφωνώ με την πολιτική αυτής της κυβέρνησης», επικαλούμενος την καταστολή σε βάρος των μέσων ενημέρωσης και της δικαιοσύνης, γράφει η politico.
Ένα άλλο σημείο που έχει ενδιαφέρον είναι ότι υπάρχουν καταγγελίες για ολιγωρία από πλευράς της ομάδας ασφάλειάς τους. Όπως αναφέρει η εφημερίδα «Pravda», πρώην αξιωματούχος της αστυνομίας επεσήμανε πως οι άνδρες ασφαλείας του δεν πήδηξαν μπροστά του για να τον προστατεύσουν όταν ακούστηκε ο πρώτος πυροβολισμός.
Όπως τονίζει η συγκεκριμένη εφημερίδα, ο ρόλος τους είναι να προστατεύσουν τον πρωθυπουργό με τα σώματά τους όταν βρίσκεται μέσα σε πλήθος. «Όταν δεν είναι μπροστά του, ο πρωθυπουργός γίνεται ανοιχτός στόχος», υποστήριξε ο πρώην επικεφαλής του Γραφείου για την Προστασία των Συνταγματικών Αξιωματούχων, Γιουράι Ζαμπόζνικ.
Αναφερόμενος στα λάθη των δυνάμεων ασφαλείας κατά την επίθεση εναντίον του Σλοβάκου πρωθυπουργού, εξήγησε τον συλλογισμό του: «Όταν πέφτουν τέσσερις ή πέντε πυροβολισμοί, κάποιος είναι ένοχος. Η ομάδα ασφάλειάς του μάλλον δεν κάνει σωστή δουλειά. Δεν είδα κανέναν να πηδάει μπροστά στον πρωθυπουργό».
Σύμφωνα με τον Ζαμπόζνικ, δεν υπήρχαν πολλά άτομα στο σημείο του συμβάντος, επομένως η κατάσταση δεν ήταν διαχειρίσιμη. Σχολιάζοντας το βίντεο της επίθεσης που δημοσιεύτηκε στην τηλεόραση TA3, συνεχίζει περιγράφοντας ότι μετά το περιστατικό επικράτησε χάος και οι ενέργειες των δυνάμεων ασφαλείας δεν ήταν συντονισμένες.
Πάντως η αστυνομία της χώρας ερευνά διάφορα μηνύματα μίσους προς διάφορους πολιτικούς της χώρας που δόθηκαν τα τελευταία 24ωρα σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Σε ανακοίνωσή της αναφέρει ότι υπάρχουν περίπου 40 περιπτώσεις διασποράς μηνυμάτων μίσους που τις διερευνά. Επίσης ο εισαγγελέας ζήτησε να παραταθεί η κράτηση του δράστη, αφού τον έκρινε ως ύποπτο φυγής και τέλεσης άλλων αδικημάτων, ενώ στην χώρα έχουν προγραμματιστεί και διάφορες πορείες στήριξης στον πρωθυπουργό Φίτσο. Ο αρχηγός της μείζονος αντιπολίτευσης της χώρας επίσης κατήγγειλε ότι δέχθηκε και ο ίδιος μηνύματα μίσους τόσο ο ίδιος όσο και μέλη της οικογένειάς τους κατηγορώντας την κυβέρνηση.
Η χώρα αυτή βρίσκεται σε κρίσιμη καμπή όπως και να έχει, ενώ προβληματισμός για τυχόν τέτοιο χτύπημα έναντι του εκάστοτε πολιτικού επικρατεί σε πολλές χώρες της ΕΕ και όλα αυτά λίγο χρονικό διάστημα πριν την έναρξη των Ευρωεκλογών.
