Γράφει ο Στέφανος Καραπέτης
Μπορεί με την Τουρκία να έχουμε τις διαφορές μας σε πολλά ζητήματα. Οι Τούρκοι όμως όπως και να το κάνουμε είναι οι γείτονες. Είναι οι άνθρωποι που συγκατοικούσαμε στην ίδια περιοχή επι 400 έτη και βέβαια έχουμε αρκετά κοινά. Αυτό δε σημαίνει όμως ότι επειδή έχουμε τα κοινά στοιχεία που μας ενώνουν, θα πρέπει να ξεχάσουμε τις διαφορές μας. Μέσα λοιπόν σε όλα τα κοινά στοιχεία, ήρθε και το αναπάντεχο. Οι Τούρκοι στηρίζουν τον ελληνικό αρχαίο πολιτισμό, που είναι βέβαια μέρος της παγκόσμιας κληρονομιάς. Όταν μιλάς για τον Παρθενώνα δεν μιλάς μόνο για την Ελλάδα, αλλά για τον παγκόσμιο πολιτισμό, για την ίδια την ανθρωπότητα. Και σε αυτό το σημείο πολλές χώρες στηρίζουν το δίκαιο αίτημα της χώρας μας, που είναι η επιστροφή των γλυπτών του παρθενώνα στον τόπο που γεννήθηκαν, την Ελλάδα.
Μέσα σε αυτές προστέθηκε και η Τουρκία, όπου η εκπρόσωπός της Τουρκίας στην UNESCO, Ζεϊνέπ Μποζ, όχι μόνο υποστήριξε την χώρα μας αλλά απέδειξε γιατί αυτό που έκανε ο Έλγιν ήταν παράνομο και όχι νόμιμο. Η Μποζ όταν η Βρετανική πλευρά ισχυρίστηκε στη σύνοδο της UNESCO, ότι ο Λόρδος Έλγιν αγόρασε εκείνη την εποχή τα μάρμαρα του Παρθενώνα με νόμιμη άδεια από το Οθωμανικό κράτος, αντέτεινε ότι στα αρχεία που διαθέτει η Τουρκία από την Οθωμανική εποχή, δεν υπάρχει έγγραφο που να αποδεικνύει τον ισχυρισμό της νόμιμης άδειας από τον Σουλτάνο, και συμπλήρωσε δίνοντας ένα απλό παράδειγμα. Λέγοντας τα εξής:
Αν σήμερα πάρουμε ένα χαρτί και γράψουμε κάτι και δεν το υπογράψουμε με κάποιο τρόπο, αν δεν έχει κάποιο αριθμό, σφραγίδα ή κάτι ανάλογο και αυτό βρεθεί έπειτα από 200 χρόνια, μάλλον θα είναι απλώς ένα κείμενο γραμμένο πάνω σε ένα χαρτί. Το ίδιο ισχύει και για αυτό το έγγραφο. Δεν έχει τίποτα το επίσημο, ούτε σφραγίδα, ούτε υπογραφή ή τουγρά του σουλτάνου, δεν έχει τίποτα. Ένα έγγραφο που μεταφράστηκε στα ιταλικά.
Η Μποζ όπως διευκρίνησε βρίσκεται 18 χρόνια στην θέση αυτή, όπου στη διάρκεια αυτών είδε πολλά αποτελέσματα ερευνών πάνω στο θέμα των Ελγινείων, τόσο και εντός της Τουρκίας όσο και από ξένους ερευνητές. Σε καμία περίπτωση δεν αποδείχτηκε η νομιμότητα σύμφωνα με την Μποζ, διότι δεν βρέθηκε κανένα σχετικό φιρμάνι. Η Μποζ επίσης συμπλήρωσε ότι «πάντα στηρίζουμε την Ελλάδα, τόσο στο θέμα της επιστροφής των Μαρμάρων του Παρθενώνα, όσο και της αποτροπής της λαθρεμπορίας πολιτιστικών έργων», καθώς «οι δύο χώρες στηρίζουν πάντα η μία την άλλη και έτσι εκφράσαμε και την υποστήριξή μας και είπαμε ότι εμείς δεν έχουμε στα χέρια μας κάποιο επίσημο έγγραφο που να στοιχειοθετεί τον ισχυρισμό αυτό».
Εξάλλου, όπως επισημαίνει, «η Τουρκία στηρίζει την επιστροφή των Μαρμάρων του Παρθενώνα στην Ελλάδα πολλά χρόνια. Ναι, η καταπολέμηση της λαθρεμπορίας πολιτιστικών έργων είναι κοινός στόχος των δύο χωρών. Αυτό είναι αλήθεια. Αυτές οι δύο χώρες είχαν πάντα μεταξύ τους μία προσέγγιση πέραν της πολιτικής όσον αφορά στην καταπολέμηση της λαθρεμπορίας πολιτιστικών αγαθών. Εγώ μπορώ να επιβεβαιώσω το γεγονός αυτό. Κάνω εδώ και πολλά χρόνια αυτή τη δουλειά. Πάντα στηρίξαμε ο ένας τον άλλον σε αυτό το κοινό ιδανικό, ανεξαρτήτως των καταστάσεων, των συνθηκών που μας περιέβαλαν -στην αποτροπή της λαθρεμπορίας πολιτιστικών έργων και την επιστροφή των πολιτιστικών έργων που απομακρύνθηκαν από τη χώρα τους με παράνομο τρόπο».
Και κατέληξε ότι: «Εγώ ανυπομονώ να δω την ημέρα που τα Μάρμαρα του Παρθενώνα θα σμίξουν με τον ουρανό που τους αξίζουν σε εκείνο το καταπληκτικό Μουσείο της Ακρόπολης».
Η Μποζ για να διευκρινίσουμε ποιά ακριβώς είναι, δεν είναι μόνο η εκπρόσωπος της Τουρκίας στον συγκεκριμένο οργανισμό, αλλά είναι και η προϊστάμενη του Τμήματος Καταπολέμησης του Λαθρεμπορίου του τουρκικού υπουργείου Πολιτισμού, και βέβαια η θέση της είναι σημαντική για τις αξιώσεις της χώρας μας έναντι των ελγινείων Μαρμάρων.
Υπάρχει όμως και μια ευνοϊκή συγκυρία στην Αγγλία, που μπορεί όντως να αλλάξει το τοπίο πάνω στο συγκεκριμένο ζήτημα. Γίνονται εκλογές και φαίνεται πως νικητής θα είναι ο Κιρ Στάρμερ, προτεινόμενος πρωθυπουργός από την πλευρά των εργατικών. Ο Στάρμερ έχει πει ότι δεν θα σταθεί εμπόδιο σε πιθανή συμφωνία μεταξύ Βρετανικού Μουσείου και Ελλάδας. Πιθανόν αυτό να μην φτάνει αλλά είναι ευνοϊκό το ενδεχόμενο έστω και κάποια από τα γλυπτά αυτά να επιστρέψουν στην χώρα μας.
Πέρα όμως της συγκυρίας στην Αγγλία είναι σημαντικό πως το διάδοχο κράτος της Οθωμανικής αυτοκρατορίας δεν αναγνωρίζει το φιρμάνι που ισχυρίζονται πως έχουν οι Άγγλοι. Αυτό αποτελεί σημαντικό όπλο στην φαρέτρα μας για να παγιωθεί το αίτημα της επιστροφής και να γίνει πραγματικότητα σε ένα μουσείο της Ακρόπολης, που έχει φτιαχτεί για αυτόν ακριβώς το σκοπό, της επιστροφής των γλυπτών. Οι προθήκες είναι έτοιμες και αναμένουν την επιστροφή.
