Στους David Baker, Ντέμη Χασάμπη και John Jumper για το έργο τους στις πρωτεΐνες, απονεμήθηκαν τα φετινά Νόμπελ Χημείας. Ο Ντέμης Χασάμπης είναι Κυπριακής καταγωγής γεννημένος στο Λονδίνο όπου εργάζεται στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης.
Η Βασιλική Σουηδική Ακαδημία Επιστημών απέδωσε το βραβείο για το 2024 κατά το ήμισυ στον David Baker «για τον υπολογιστικό σχεδιασμό πρωτεϊνών» και το άλλο μισό στους Demis Hassabis και John M. Jumper «για την πρόβλεψη της δομής των πρωτεϊνών».
Σύμφωνα με την Σουηδική Ακαδημία ο David Baker κατάφερε σχεδόν το αδύνατο, να κατασκευάσει εντελώς νέα είδη πρωτεϊνών.
Οι Demis Hassabis και John Jumper αναπτύσσοντας το μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης, AlphaFold2, έλυσαν ένα πρόβλημα 50 ετών που αφορούσε στην πρόβλεψη των πολύπλοκων δομών των πρωτεϊνών.
Αύριο Πέμπτη αναμένεται να ανακοινωθεί το βραβείων Νόμπελ Λογοτεχνίας και την Παρασκευή το Νόμπελ Ειρήνης. Την επόμενη εβδομάδα (14/10) αναμένεται να ανακοινωθεί το Νόμπελ Οικονομικών Επιστημών.
Λίγα λόγια για τον Κυπριακής καταγωγής Ντέμη Χασάμπη
Είναι γεννημένος το 1976 στο Λονδίνο από πατέρα Κυπριακής καταγωγής και μητέρα Κινέζικης καταγωγής. Μεγάλωσε στο Βόρειο Λονδίνο και είναι ένας εξαιρετικός σκακιστής όπου κατείχε τον βαθμό του μαιτρ από την ηλικία των 13 ετών. Ολοκλήρωσε το σχολείο στα 16 του, και σύντομα εργάστηκε ως προγραμματιστής παιχνιδιών. Κατόπιν απέκτησε πτυχίο στην επιστήμη των υπολογιστών στο Cambridge, ενώ παράλληλ συνέχισε να εργάζεται στον τομέα των ηλεκτρονικών παιχνιδιών. Έκανε διδακτορικό σχετικό με την νευροεπιστήμη και τεχνητή νοημοσύνη στο πανεπιστήμιο του Harvard και έκανε σημαντικές δημοσιεύσεις στον τομέα της νευροεπιστήμης κατασκευάζοντας και ένα νέο θεωρητικό μοντέλο της επεισοδιακής μνήμης ταυτοποιώντας την «κατασκευή σκηνικών» (παραγωγή και διατήρηση στη μνήμη μιας σύνθετης και συμπαγούς καταστάσεως) ως κεντρική διαδικασία η οποία βρίσκεται πίσω και από τη μνήμη και από τη φαντασία. Το έργο του αυτό έλαβε ευρεία κάλυψη από τα διεθνή ΜΜΕ και κατατάχθηκε ως μια από τις 10 πιο σημαντικές επιστημονικές ανακαλύψεις από το περιοδικό Science.
Το 2010 ο Χασάμπης μαζί με τους Σέιν Λεγκ και τον Μουσταφά Σουλεϊμάν συνίδρυσαν την εταιρεία DeepMind στο Λονδίνο. Το αντικείμενο της DeepMind ήταν η «επίλυση της νοημοσύνης» και κατόπιν η χρήση της νοημοσύνης για να «επιλύσει ότιδηποτε άλλο». Για τον σκοπό αυτό, η εταιρεία χρησιμοποιεί γνώσεις από τα πεδία της νευροεπιστήμης και της μηχανικής μαθήσεως μαζί με τις τελευταίες εξελίξεις στους υπολογιστές, για την κατασκευή εξαιρετικά ισχυρών αλγορίθμων γενικού σκοπού, οι οποίοι θα οδηγήσουν στη δημιουργία τεχνητής γενικής νοημοσύνης.
Ο Χασάμπης προβλέπει πως η τεχνητή νοημοσύνη θα είναι μια από τις πλέον ωφέλιμες τεχνολογίες που έχουν υπάρξει ποτέ για την ανθρωπότητα, ωστόσο παραμένουν σημαντικά ηθικά ζητήματα. Του έχουν απονεμηθεί διάφορα βραβεία. Το βραβείο νόμπελ το μοιράστηκε μαζί με τους δυο άλλους επιστήμονες λόγω του μοντέλου τεχνητής νοημοσύνης που ανέπτυξε μαζί με τον John Jumper, το οποίο βοήθησε τον David Baker να φτάξει εντελώς νέα είδη πρωτεϊνών.
Λίγα λόγια για τον John Jumper
Eίναι Αμερικανικής καταγωγής γεννημένος το 1985. Είναι διευθυντής της Deepmind και ο άνθρωπος που δημιούργησε το AlphaFold. Σπούδασε Μαθηματικά στο Πανεπιστήμιο Βάντερμπιτ που εδρεύει στο Νάσβιλ του Τένεσι. Στη συνέχεια απέκτησε μεταπτυχιακό και διδακτορικό πάνω στην θεωρητική χημεία και ασχολήθηκε με το μοντέλο Alphaford που ανήκει όπως και η Deepmind στην Alphabet, δηλαδή την εταιρεία που διαχειρίζεται το Google, αλλά όχι μόνο. Η μητρική της Google ιδρύθηκε το 2015 και πέρα της google, που έχει ιδρυθεί το 1996 έχει και άλλες εταιρείες. Η μια εξ’αυτών είναι η Deepmind, όπου το μοντέλο της κατέκτησε την μέγιστη διάκριση, το Nobel.
Λίγα λόγια για τον David Baker
Είναι Αμερικανικής καταγωγής, γεννημένος το 1962. Έχει μεγαλώσει σε Εβραϊκή οικογένεια και σπούδασε βιοχημεία στο πανεπιστήμιο του Harvard ,όπου αποφοίτησε το 1984. Στη συνέχεια ολοκλήρωσε το διδακτορικό του στο Berkeley το 1989. Είναι καθηγητής στο πανεπιστήμιο της Washington στον τομέα της βιοχημείας και έχει φτιάξει το δικό του εργαστήριο όπου εργάζεται πάνω στις πρωτεΐνες. Εκεί χρησιμοποίησε το μοντέλο της Deepmind και κατάφερε να φτιάξει νέες πρωτεΐνες. Είναι συνιδρυτής 21 εταιρειών σχτικών με τον τομέα των πρωτεϊνών. Μια εξ’ αυτών των εταιρειών, η Icosavax αγοράστηκε από την Astrazeneca το 2024 και η PvP Biologics από την εταιρεία Takeda. Η Neoleukin Therapeutics συγχωνεύθηκε με την Neurogene και η Prospect Genomics αγοράστηκε το 2001 από την Eli Lilly/Structural GenomiX. Έχουν κλείσει τον κύκλο των εργασιών τους οι Bio Architecture Lab και η Virvio, ενώ παραμένουν ενεργές άλλες 15 εταιρείες που συμμετέχει στο μετοχικό σχήμα. Λειτουργεί ως σύμβουλος σε άλλες δυο εταιρείες.
Τελικό σχόλιο
Ίσως είναι η πρώτη φορά που αποδίδεται Nobel σε εταιρείες που ασχολούνται με την τεχνητή νοημοσύνη, όπου όμως έχουν κάνει μια σημαντική εργασία πάνω στον τομέα της Χημείας. Επίσης δυο από τους τρεις επιστήμονες που διακρίθηκαν πρακτικά δεν έχουν καμία σχέση με τον τομέα της χημείας, αλλά οι γνώσεις τους πάνω στα μοντέλα της τεχνητής νοημοσύνης βοήθησαν στο να δημιουργηθούν νέες οργανικές ενώσεις που είναι οι πρωτεϊνες. Αυτό δείχνει ότι το μέλλον όλων των επιστημών θα βασίζεται σε μοντέλα που δημιουργεί η τεχνητή νοημοσύνη και βέβαια αυτό έχει την σημασία του. Υπάρχουν πολλά ηθικά ζητήματα πάνω στα μοντέλα αυτά που μπαίνουν και από τους ίδιους τους δημιουργούς τους, όπως έχει διατυπώσει και ο Χασάμπης, αλλά πιστεύουμε ότι αν υπάρξουν οι κατάλληλοι φραγμοί τα μοντέλα αυτά θα μπορέσουν να λειτουργήσουν ευεργετικά για την ανθρωπότητα. Είναι σημαντικό πάντως πως πλέον τα Nobel δίνονται και σε ανθρώπους άλλων πεδίων που συνεργάζονται, όπως και το συγκεκριμένο.
