Στις 7 Ιανουαρίου του 2015 μια ολιγομελής ομάδα ενόπλων επιτέθηκε στα γραφεία του σατιρικού περιοδικού Charlie Hebdo στο Παρίσι της Γαλλίας. Αποτέλεσμα της επίθεσης ήταν να πεθάνουν 12 άνθρωποι μεταξύ των οποίων και 2 αστυνομικοί.
Οι δράστες πραγματοποίησαν την επίθεση ανοίγοντας πυρ και κραυγάζοντας τη φράση “Αλλάχ Ακμπάρ”, δηλαδή ο Θεός είναι μεγάλος, στο όνομα του προφήτη του Ισλάμ.Μεταξύ των νεκρών ήταν οι σκιτσογράφοι Charb, Cabu, Tignous, και Wolinski, καθώς και ο οικονομολόγος Μπερνάρ Μαρίς. Η επίθεση θεωρείται ακόμα και σήμερα ως η πλέον πολύνεκρη στη Γαλλία μετά από αυτή στο τραίνο της γραμμής Στρασμπούρ-Παρίσι στις 18 Ιουνίου 1961 με 28 νεκρούς κατά τη διάρκεια του Πολέμου της Αλγερίας.
Ο τότε πρόεδρος της Γαλλίας Φρανσουά Ολάντ χαρακτήρισε την επίθεση τρομοκρατική και πράξη ακραίας βαρβαρότητας. Από την πλευρά του το Ισλαμικό Κράτος που βρισκόταν πίσω από την επίθεση χαρακτήρισε τους δύο τρομοκράτες ήρωες.
Ο βασικός λόγος που συνέβη η επίθεση ήταν η κυκλοφορία σατιρικών σκίτσων του Μωάμεθ από το περιοδικού το 2006 αλλά και αργότερα όταν ασκούσε κριτική στην εκλογική νίκη του ισλαμικού κόμματος Ενάντα στην Τυνησία. Η επίθεση δεν ήταν η πρώτη. Το περιοδικό αποτέλεσε αντικείμενο απειλών και επιθέσεων, ανάμεσα στους οποίους και ένας εμπρησμός που πραγματοποιήθηκε με ρίψη βόμβας Μολότοφ. Μετά από αυτές τις επιθέσεις το περιοδικό τέθηκε υπό τακτική αστυνομική περιφρούρηση. Τον Ιανουάριο του 2013, το περιοδικό δημοσίευσε ένα ειδικό τεύχος όπου ο Charb διηγούνταν με σκίτσα τη ζωή προφήτη του Ισλάμ, La Vie de Mahomet (Η Ζωή του Μωάμεθ) ήταν ο τίτλος του περιοδικού. Η Αλ Κάιντα στο διαδικτυακό της περιοδικό είχε εντάξει τον Charb στις 11 προσωπικότητες της Δύσης που καταζητούνταν για εγκλήματα κατά του Ισλάμ.
Η επίθεση
Πριν από την επίθεση, οι δύο ένοπλοι κουκουλοφόροι εισέβαλαν στον αριθμό 6, της οδού Νικολά Απέρ, τη διεύθυνση των αρχείων του Charlie Hebdo. Οι ένοπλοι φώναξαν, “Εδώ είναι το Charlie Hebdo;», και αφού κατάλαβαν το λάθος τους έφυγαν για τα κεντρικά γραφεία του περιοδικού στο νούμερο 10, της οδού Νικολά Απέρ.Εκεί, συνάντησαν την σκιτσογράφο Κορίν “Κοκό” Ρεΐ. Ανέφερε ότι οι άνδρες μιλούσαν άπταιστα γαλλικά και με απειλές την αναγκάσαν να πληκτρολογήσει τον κωδικό πρόσβασης για την πόρτα.
Οι άνδρες γέμισαν το λόμπι με πυροβολισμούς κατά την είσοδό τους. Το πρώτο θύμα ήταν ο εργαζόμενος συντήρησης Frédéric Boisseau, ο οποίος σκοτώθηκε ενώ καθόταν στην υποδοχή. Οι ένοπλοι ανάγκασαν την Ρεΐ με την απειλή όπλου να τους οδηγήσει σε ένα γραφείο του δευτέρου ορόφου, όπου 15 μέλη του προσωπικού είχαν συντακτική συνέλευση, την πρώτη ετήσια συνέντευξη Τύπου του Charlie Hebdo. Η δημοσιογράφος Laurent Léger είπε ότι είχαν διακοπεί από ό, τι νόμιζαν ότι ήταν ο ήχος ενός πυροτεχνήματος από το λόμπι και ότι σκέφτηκαν πως ήταν ένα αστείο. Η ατμόσφαιρα ήταν ακόμα χαρούμενη.»
Οι ένοπλοι εισέβαλαν στην αίθουσα συσκέψεων και φώναξαν το όνομά του Σαρμπ για να τον σημαδεύψουν πριν ανοίξουν πυρ. Οι πυροβολισμοί διήρκεσαν πέντε έως δέκα λεπτά. Οι ένοπλοι σκόπευαν στα κεφάλια των δημοσιογράφων και τους σκότωσαν υπό μορφή εκτέλεσης. Κατά τη διάρκεια των πυροβολισμών, η Ρεΐ επέζησε χωρίς να τραυματισθεί κρυμμένη κάτω από ένα γραφείο, από όπου παρακολούθησε τις δολοφονίες των Wolinski και Cabu. Ο Léger επίσης επέζησε κρυβόμμενος κάτω από ένα γραφείο.Άλλοι μάρτυρες ανέφεραν ότι οι ένοπλοι αυτοπροσδιορίστηκαν λέγοντας ότι ανήκουν στην Αλ Κάιντα της Υεμένης.
Η ψυχαναλύτρια Έλσα Καγιάτ, η οποία έγραφε μια στήλη στην Charlie Hebdo, επίσης σκοτώθηκε. Η αστυνομική ρεπόρτερ Sigolène Vinson επέζησε, αλλά ένας από τους σκοπευτές την στόχευσε, αλλά την παράτησε λέγοντας, «δεν σε σκοτώνω, επειδή είσαι γυναίκα», και λέγοντάς της να διαβάσει το Κοράνι. Είπε ωστόσο στην μαρτυρία της ότι την άφησε φωνάζοντας, « Αλλάχ Ακμπάρ!»
To Charlie Hebdo σήμερα
Το γαλλικό σατιρικό περιοδικό Charlie Hebdo πρόκειται να δημοσιεύσει την επόμενη εβδομάδα μια ειδική έκδοση που θα κοροϊδεύει τον Θεό, με αφορμή τη συμπλήρωση 10 ετών από την επίθεση τζιχαντιστών ενόπλων στα γραφεία του. Το περιοδικό επέλεξε να χρησιμοποιήσει αυτή την έκδοση για να στείλει ένα προκλητικό μήνυμα προς τους εξτρεμιστές που εισέβαλαν στα γραφεία της στις 7 Ιανουαρίου 2015 και στη συνέχεια έφυγαν φωνάζοντας ότι “σκότωσαν το Charlie Hebdo”.
“Δεν σκότωσαν το Charlie Hebdo”, δήλωσε ο αρχισυντάκτης Ζεράρ Μπιάρ στο AFP σε πρόσφατη συνέντευξή του, προσθέτοντας ότι “θέλουμε να συνεχίσει για χίλια χρόνια”. Τα δύο αδέλφια που γεννήθηκαν στο Παρίσι ήθελαν να εκδικηθούν το Charlie Hebdo επειδή δημοσίευε επανειλημμένα γελοιογραφίες που διακωμωδούσαν τον Προφήτη Μωάμεθ.
Η δολοφονία μερικών από τους πιο διάσημους σκιτσογράφους της Γαλλίας σηματοδότησε την έναρξη μιας φρικιαστικής σειράς επιθέσεων της Αλ Κάιντα και του Ισλαμικού Κράτους που στοίχισαν εκατοντάδες ζωές στη Γαλλία και τη δυτική Ευρώπη τα επόμενα χρόνια.
Η έκδοση της επόμενης εβδομάδας πρόκειται να παρουσιάσει τα αποτελέσματα ενός διαγωνισμού που ξεκίνησε τον Νοέμβριο, για τις “πιο αστείες και κακές” απεικονίσεις του Θεού. Η έκδοση θα κυκλοφορήσει το βράδυ της Κυριακής. Απευθύνεται σε “όλους όσοι έχουν βαρεθεί να ζουν σε μια κοινωνία που κατευθύνεται από τον Θεό και τη θρησκεία. Όλοι όσοι έχουν βαρεθεί το λεγόμενο καλό και το κακό. Όλοι όσοι έχουν βαρεθεί να υπαγορεύουν τη ζωή μας οι θρησκευτικοί ηγέτες”.
Ο πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν και η δήμαρχος του Παρισιού Αν Ινταλγκό θα παραστούν την Τρίτη σε εκδηλώσεις μνήμης στον τόπο της επίθεσης, καθώς και σε εκείνη μιας ξεχωριστής αλλά συνδεδεμένης επίθεσης σε εβραϊκό σούπερ μάρκετ.
Η Ειρωνεία της τύχης”
Η επίθεση κατά του Charlie Hebdo έφερε ένα ως επί το πλείστον περιθωριακό έντυπο στο επίκεντρο του παγκόσμιου ενδιαφέροντος, παρόλο που πολλοί άνθρωποι συχνά δυσκολεύονταν να κατανοήσουν το περιεχόμενό του. Περισσότεροι από τρία εκατομμύρια άνθρωποι διαδήλωσαν σε ένδειξη αλληλεγγύης στους δρόμους της Γαλλίας στη συνέχεια, και περίπου 40 παγκόσμιοι ηγέτες συγκεντρώθηκαν στο Παρίσι για να διαδηλώσουν υπέρ της ελευθερίας του Τύπου. Μια ειδική έκδοση της εφημερίδας μετά την επίθεση πούλησε περισσότερα από οκτώ εκατομμύρια αντίτυπα και οι δωρεές έπεσαν βροχή, προσφέροντας στο περιοδικό μια οικονομική απροσδόκητη επιτυχία. Οι συνδρομές εκτοξεύτηκαν σε περισσότερες από 200.000, αλλά τώρα έχουν μειωθεί σε περίπου 30.000, ενώ άλλα 20.000 αντίτυπα πωλούνται στα περίπτερα και στα καταστήματα κάθε εβδομάδα – περισσότερα από τις πωλήσεις τους την εποχή της επίθεσης.
Χάρη στις νέες προσλήψεις, περίπου 12 σκιτσογράφοι εργάζονται σήμερα για το περιοδικό σε ένα μυστικό, αυστηρά προστατευμένο γραφείο. Η αντιπαράθεση δεν είναι ποτέ μακριά. Μια πρωτοσέλιδη απεικόνιση της Παρθένου Μαρίας τον Αύγουστο που έπασχε από τον ιό της ευλογιάς, οδήγησε σε δύο νομικές καταγγελίες από καθολικές οργανώσεις στη Γαλλία. Μια γελοιογραφία του Riss το 2016 που συνέδεε συνδέει τον μικρό Αϊλάν, το τρίχρονο προσφυγόπουλο από τη Συρία που βρέθηκε νεκρό στα παράλια της Τουρκίας, με τις επιθέσεις σε βάρος γυναικών στην Κολονία, προκάλεσε οργή, όπως και μια άλλη, ένα χρόνο, μετά που διακωμωδούσε την ηλικία της Μπριζίτ Μακρόν δείχνοντάς την έγκυο.
Κατά την πρώτη επέτειο της επίθεσης το 2015, το Charlie Hebdo δημοσίευσε στο πρωτοσέλιδό του ένα σκίτσο με μια φιγούρα που έμοιαζε με τον Θεό και κρατούσε ένα καλάσνικοφ. “Ένα χρόνο μετά, ο δολοφόνος εξακολουθεί να διαφεύγει”, έγραφε ο τίτλος.
Πληροφορίες από σχετικό ρεπορτάζ της ΕΡΤ
