Στις 16 Ιανουαρίου του 2022 έφυγε ο Αλέκος Φασιανός από την ζωή σε ηλικία 87 ετών. Πρόκειται για έναν από τους σπουδαιότερους Έλληνες ζωγράφους κια αξίζει η αναφορά σε αυτόν, όταν μάλιστα πρόσφατα Αμερικανός ο οποίος προσπαθούσε να διαφύγει από το σπίτι του στο Λος Άντζελες μέσα στα αντικείμενα που προσπάθησε να διασώσει ήταν ένας από τους πίνακες του Αλέκου Φασιανού.
Η ζωή του
Ο Φασιανός γεννήθηκε στην Αθήνα στις 13 Δεκεμβρίου του 1935. Τα παιδικά του χρόνια τα έζησε στην Πλάκα, στο Παγκράτι και στην πλατεία βάθης. Στην κατοχή βρέθηκε στον τόπο καταγωγής του την Ζήλιστα Ναυπακτίας, ενώ μεταπολεμικά βρέθηκε στην Λιβαδειά όπου δίδασκε η μητέρα του. Στα μαθητικά του χρόνια στην Αθήνα γνώρισε τον Λευτέρη Παπαδόπουλο, τον Θόδωρο Αγγελόπουλο και τον Χρήστο Γιανναρά, τρεις επίσης σημαντικούς ανθρώπους του πολιτισμού.
Ο Φασιανός σπούδασε βιόλι στο ωδείο Αθηνών και αργότερα ζωγραφική στην Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας το διάστημα 1956-1960 στο εργαστήριο του Γιάννη Μόραλη παρακολουθώντας και μαθήματα του Γιάννη Τσαρούχη, ο οποίος είχε καθοριστική επιρροή στο έργο του.
Το διάστημα των σπουδών του πραγματοποιεί την παρθενική του συμμετοχή σε εκθέσεις, όπου συνεργάζεται με τον Τσαρούχη, τον Μίνω Αργυράκη και τον αρχιτέκτονα Άρη Κωνσταντινίδη και διευρύνει τον κύκλο των γνωριμιών του που περιλαμβάνει και τον νομπελίστα Οδυσσέα Ελύτη, τον Τάκη Σινόπουλο, τον ποιητή Ανδρέα Εµπειρίκο, τον Κώστα Ταχτσή, την Ελένη Βακαλό και άλλες διασημότητες της εποχής στον χώρος της τέχνης.
Μετά το τέλος των σπουδών του παρακολούθησε μαθήματα λιθογραφίας και χαρακτικές τέχνες στην École des beaux-arts του Παρισιού, με υποτροφία της γαλλικής κυβέρνησης (1960-1963) στα εργαστήρια των Pierre-Eugène Clairin και Georges Dayez. Το 1966 πραγματοποίησε μάλιστα την πρώτη του έκθεση στο Παρίσι. Η επιτυχία της οδήγησε στη μακρά παρουσία του ζωγράφου στα καλλιτεχνικά δρώμενα της Γαλλίας που κράτησε για πέντε δεκαετίες. Στη Γαλλία o Φασιανός συνεργάστηκε ποικιλοτρόπως με τους λογοτέχνες Ζαν-Μαρί Ντρο, Πιερ Σέγκερς και Μπερνάρ Χάερμπραντ, τον φωτογράφο και γκαλερίστα Πωλ Φακέτι και με τις εκδόσεις «Fata Morgana» μετά από εισήγηση του Λουί Αραγκόν.
Τη δεκαετία του ’70 συμμετείχε στις Μπιενάλε της Βενετίας και του Σάο Πάολο, όπου επεκτείνει τις συνεργασίες του και εκθέτει έργα του στη Νέα Υόρκη, στο Μιλάνο, στη Γενεύη, στο Τόκυο και σε άλλες πόλεις του κόσμου. Την επόμενη δεκαετία συμμετέχει επίσης σε σημαντικές εκθέσεις όπως της FIAC του 1984 και στη Μπιενάλε Γραφιστικής του Μπάντεν – Μπάντεν (1985) όπου αρχίζουν να διοργανώνονται αναδρομικές εκθέσεις αφιερωμένες στο έργο του.
Ο Φασιανός συνέχισε και τα επόμενα χρόνια την καλλιτεχνική του παραγωγή παράλληλα με τις συνεχείς βραβεύσεις και τη διεξαγωγή αναδρομικών εκθέσεων. Το 2000 φιλοτέχνησε έργα για το Σταθμό Μεταξουργείου του Μετρό της Αθήνας. Μετά το 2002 είχε ως βάση του την Αθήνα και παρέμεινε ενεργός στα καλλιτεχνικά δρώμενα μέχρι τα τελευταία χρόνια της ζωής του.
Για το σύνολο της δουλειάς του έχουν γυριστεί τέσσερις ταινίες για την ελληνική και τη γαλλική τηλεόραση, ενώ κυκλοφορούν μονογραφίες που αναφέρονται στην εικαστική παραγωγή του. Απεβιώσε στις 16 Ιανουαρίου του 2022 και ετάφη στο κοιμητήριο του Παπάγου.
Το έργο του
Από το 1959, χρονιά της πρώτης ατομικής του παρουσίασης στην Αθήνα, πραγματοποίησε περισσότερες από εβδομήντα ατομικές εκθέσεις εντός και εκτός Ελλάδας. Συμμετείχε επανειλημμένα σε ομαδικές εκθέσεις και γνωστές διεθνείς διοργανώσεις ανά την υφήλιο. Ο Φασιανός όμως πέρα από την ζωγραφική ασχολήθηκε και με τη χαρακτική, το σχεδιασμό αφισών και κοσμημάτων καθώς και την αρχιτεκτονική, τον σχεδιασμό επίπλων, την κεραμική, ενώ έχει συμβάλλει και σε εικονογραφήσεις βιβλίων.
Συμμετείχε με τις ιδιότητες του σκηνογράφου και του ενδυματολόγου σε παραστάσεις του Εθνικού Θεάτρου (Αμερική του Κάφκα, 1975, Ελένη του Ευριπίδη, 1976, Όρνιθες του Αριστοφάνη, 1978 κ.ά.), του ΚΘΒΕ, της ΕΛΣ κ.ά. Συνεργάστηκε με σκηνοθέτες όπως ο Κάρολος Κουν, ο Αλέξης Σολομός και ο Γιώργος Μεσσάλας.
Ανέλαβε την εικονογράφηση αρκετών βιβλίων, στην Ελλάδα και το εξωτερικό, γνωστών ποιητών και συγγραφέων καθώς και εξώφυλλα μουσικών δίσκων. Έχει επίσης εκδώσει και δικά του άρθρα και βιβλία (πεζά και ποιητικά): π.χ. Αχ! Βαχ!(1974), Ιστορίες μιας πόλεως (1975), Ψάρια Κέας (1989), Περιπλανώμενα (1997), Ο μύθος της γειτονιάς μου (2002).
Τα ζωγραφικά έργα του Φασιανού χαρακτηρίζονται από την αμεσότητα και την αποφυγή της τυποποίησης. Το χαρακτηριστικό ύφος του διαμορφώνεται στις αρχές της δεκαετίας του ’60. Τρία βασικά θέματα έμειναν σίγουρα αναλλοίωτα στη διάρκεια της πορείας του: ο άνθρωπος (κυρίως με τις μορφές του ποδηλάτη ή του καπνιστή),η φύση και το περιβάλλον. Η σπουδή του ελληνικού πολιτισμού και η ενασχόληση του με τις γραφικές τέχνες και τη χαρακτική επηρέασαν σε μεγάλο βαθμό και το ζωγραφικό του έργο.
Έργα του βρίσκονται σε πινακοθήκες, μουσεία και ιδιωτικές συλλογές ανά την υφήλιο (Εθνική Πινακοθήκη, Πινακοθήκη Αβέρωφ, Πινακοθήκη Δήμου Αθηναίων, Mobilier National, Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης του Παρισιού, Centre Pompidou, Fondation Maeght κλπ).
Για την προσφορά του στις Τέχνες τιμήθηκε από το ελληνικό και το γαλλικό κράτος, την Ακαδημία Αθηνών και άλλους φορείς. Έλαβε τον Ταξιάρχη του Τάγµατος του Φοίνικος της Ελληνικής Δημοκρατίας, τα αξιώματα του Ιππότη, Αξιωματικού και Διοικητή της τάξης των Γραμμάτων και Τεχνών, όπως και παράσημο της Λεγεώνας της Τιμής της Γαλλικής Δημοκρατίας. Τιμήθηκε ακόμα από την Ακαδημία Αθηνών και την Kρατική Aκαδημία Kαλών Tεχνών της Pωσίας.
Δείτε από το Αρχείο της ΕΡΤ τη συνέντευξη του σημαντικού ζωγράφου στον Άρη Σκιαδόπουλο και στην εκπομπή «Νυχτερινός Επισκέπτης», το 1994.
Δείτε έργα του Αλέκου Φασιανού στην σελίδα του μουσείου του Αλέκου Φασιανού.
