Δηλώσεις έκανε ο Υπ. Εξωτερικών Γίωργος Γεραπετρίτης, λίγο πριν από την είσοδό του στη συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ «για την προστασία των αμάχων», στην οποία θα προεδρεύσει.
«Έχω την τιμή να εκφωνώ αυτή τη δήλωση εξ ονόματος 80 Αντιπροσωπειών που έχουν δεσμευθεί να τηρούν το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο και να προστατεύουν τους αμάχους σε ένοπλες συγκρούσεις», είπε στην αρχή της ομιλίας του.
Όπως είπε σύμφωνα με το Γραφείο Συντονισμού Ανθρωπιστικών Υποθέσεων (OCHA), «η Γάζα αντιμετωπίζει τη χειρότερη ανθρωπιστική κρίση από την έναρξη των εχθροπραξιών, μετά τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου 2023, με τους αμάχους να υποφέρουν από πείνα και να βρίσκονται σε κρίσιμο κίνδυνο λιμού, σύμφωνα με την IPC, και με εκατοντάδες εργαζόμενους στον τομέα της ανθρωπιστικής βοήθειας να έχουν σκοτωθεί από την έναρξη της σύγκρουσης. Στο Σουδάν, οι άμαχοι φέρουν το κύριο βάρος της βίας, με εκατομμύρια εσωτερικά εκτοπισμένους και πάνω από το ήμισυ του πληθυσμού να αντιμετωπίζει υψηλά επίπεδα οξείας επισιτιστικής ανασφάλειας. Εκτεταμένα δεινά υποφέρουν οι άμαχοι και στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, το Μάλι, τη Μοζαμβίκη, τη Μυανμάρ, τη Νιγηρία, τη Σομαλία, το Νότιο Σουδάν, τη Συρία, την Ουκρανία και αλλού».
Σε άλλο σημείο της ομιλίας του ανέφερε πως, «η λογοδοσία για τη βία είναι απαραίτητη. Η οποιαδήποτε παράδοση του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου και των ανθρωπιστικών δικαιώματων σε εμπόλεμες περιοχές πρέπει να λυθεί, να αντιμετωπιστεί συστηματικά, με σωστή και διαφανή πληροφόρηση» .
Αναλυτικά οι δηλώσεις του:
Έχω την τιμή να εκφωνώ αυτή τη δήλωση εξ ονόματος 80 Αντιπροσωπειών που έχουν δεσμευθεί να τηρούν το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο και να προστατεύουν τους αμάχους σε ένοπλες συγκρούσεις.
Φέτος, οι άμαχοι σε ένοπλες συγκρούσεις εξακολουθούν να ζουν κάτω από αδιανόητες συνθήκες συνεχούς κινδύνου, ανασφάλειας και πόνου. Τα Ηνωμένα Έθνη κατέγραψαν τουλάχιστον 36.000 θανάτους αμάχων σε 14 ένοπλες συγκρούσεις το 2024. Η χρήση εκρηκτικών όπλων σε κατοικημένες περιοχές προκάλεσε δεκάδες χιλιάδες θύματα σε πολλές συγκρούσεις, ενώ οι νάρκες και τα κατάλοιπα πολεμικών εκρηκτικών συνέχισαν να θέτουν σε κίνδυνο τους αμάχους.
Σύμφωνα με το Γραφείο Συντονισμού Ανθρωπιστικών Υποθέσεων (OCHA), η Γάζα αντιμετωπίζει τη «χειρότερη ανθρωπιστική κρίση» από την έναρξη των εχθροπραξιών, μετά τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου 2023, με τους αμάχους να υποφέρουν από πείνα και να βρίσκονται σε κρίσιμο κίνδυνο λιμού, σύμφωνα με την IPC, και με εκατοντάδες εργαζόμενους στον τομέα της ανθρωπιστικής βοήθειας να έχουν σκοτωθεί από την έναρξη της σύγκρουσης. Στο Σουδάν, οι άμαχοι φέρουν το κύριο βάρος της βίας, με εκατομμύρια εσωτερικά εκτοπισμένους και πάνω από το ήμισυ του πληθυσμού να αντιμετωπίζει υψηλά επίπεδα οξείας επισιτιστικής ανασφάλειας. Εκτεταμένα δεινά υποφέρουν οι άμαχοι και στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, το Μάλι, τη Μοζαμβίκη, τη Μυανμάρ, τη Νιγηρία, τη Σομαλία, το Νότιο Σουδάν, τη Συρία, την Ουκρανία και αλλού.
Αυτό δεν μπορεί να συνεχιστεί. Σήμερα, προσερχόμαστε με ένα ξεκάθαρο μήνυμα: Η προστασία των αμάχων δεν είναι προαιρετική. Αποτελεί νομική υποχρέωση βάσει του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου και ηθική επιταγή που δεν μπορούμε να αγνοούμε.
Εν όψει της επιδείνωσης των ένοπλων συγκρούσεων και της περιφρόνησης της ζωής των αμάχων σε πολλές περιοχές, καλούμε όλα τα εμπόλεμα μέρη να σέβονται το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο σε κάθε περίσταση, καθώς και όλα τα κράτη μέλη να χρησιμοποιήσουν την επιρροή τους προκειμένου να διασφαλίσουν ότι αυτό γίνεται σεβαστό από όλα τα μέρη. Πρόκειται για το ελάχιστο – δεν είναι προσδοκία, αλλά δέσμευση – αποτελεί νομική υποχρέωση.
Άμαχοι, γυναίκες και άνδρες, παιδιά, ηλικιωμένοι και τα άτομα με αναπηρία, όλοι υποφέρουν. Υγειονομικό προσωπικό, αγρότες, δάσκαλοι σκοτώνονται, τραυματίζονται και αναγκάζονται σε φυγή. Οι άμαχοι γίνονται πολύ συχνά στόχος ή απλά εγκαταλείπονται ως παράπλευρες απώλειες του πολέμου. Η προστασία τους δεν πρέπει να αποτελεί δευτερεύον ζήτημα – πρέπει να βρίσκεται στο επίκεντρο όλων των στρατιωτικών σχεδιασμών και των πολιτικών αποφάσεων. Επαναλαμβάνουμε την έκκλησή μας προς τα εμπόλεμα μέρη να προστατεύουν τους αμάχους και τις μη στρατιωτικές υποδομές, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που είναι απαραίτητες για την επιβίωση των αμάχων, και να μεταχειρίζονται με ανθρωπιά όλα τα άτομα που βρίσκονται στη δικαιοδοσία τους.
Επικροτούμε τον ζωτικό ρόλο των δρώντων στον τομέα της ανθρωπιστικής βοήθειας και καταδικάζουμε όλες τις πράξεις βίας και τις απειλές εναντίον τους. Το περασμένο έτος ήταν η χρονιά με τους περισσότερους θανάτους που έχουν καταγραφεί για το προσωπικό των ανθρωπιστικών οργανώσεων, αφού περισσότεροι από 360 εργαζόμενοι σε αυτές σκοτώθηκαν σε 20 χώρες. Αυτό πρέπει να σταματήσει. Επιβεβαιώνουμε την αποφασιστικότητά μας να λάβουμε μέτρα και να χρησιμοποιήσουμε διπλωματικά μέσα για να εγγυηθούμε την ασφάλεια και την προστασία του προσωπικού των ανθρωπιστικών οργανώσεων και να του επιτρέψουμε να ασκεί τις δραστηριότητές του και να εκτελεί την εντολή του σύμφωνα με τις αρχές του ανθρωπισμού.
Καλούμε τα μέρη που εμπλέκονται σε συγκρούσεις να επιτρέψουν και να διευκολύνουν, όπως απαιτείται από το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο, την ασφαλή, ταχεία και απρόσκοπτη ανθρωπιστική πρόσβαση σε όλους τους πολίτες που έχουν ανάγκη. Η εργαλειοποίηση της βοήθειας για πολιτικούς, στρατιωτικούς ή στρατηγικούς στόχους ασφαλείας είναι απαράδεκτη.
Αναγνωρίζουμε το σημαντικό έργο των δημοσιογράφων, των επαγγελματιών των μέσων ενημέρωσης και των συνεργατών τους και καλούμε τα εμπλεκόμενα μέρη να σέβονται την επαγγελματική τους ανεξαρτησία και τα δικαιώματά τους. Σε μια εποχή που η παραπληροφόρηση και η λανθασμένη πληροφόρηση έχουν διευκολυνθεί και έχουν διαδοθεί ευρέως, τροφοδοτώντας συχνά τις συγκρούσεις, τα ανεξάρτητα μέσα ενημέρωσης και τα επιτόπια ρεπορτάζ έχουν ιδιαίτερη σημασία.
Επιβεβαιώνουμε ότι η λογοδοσία όσων προβαίνουν σε παραβιάσεις είναι απαραίτητη. Οι φερόμενες παραβιάσεις του Διεθνούς Ανθρωπιστικού Δικαίου και οι φερόμενες παραβιάσεις και καταπατήσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε ένοπλες συγκρούσεις πρέπει να αντιμετωπίζονται συστηματικά με αξιόπιστες έρευνες και οι δράστες πρέπει να λογοδοτούν. Η ατιμωρησία δεν μπορεί να είναι ο κανόνας. Η ατιμωρησία δεν είναι απλώς μια αποτυχία της δικαιοσύνης – συνιστά μια παραχώρηση άδειας για επανάληψη.
Με την «Εβδομάδα Προστασίας των Αμάχων» σε εξέλιξη και τη σημερινή ανοιχτή συζήτηση που επαναφέρει τα φώτα της δημοσιότητας εκεί που αρμόζουν – στους αμάχους που βρίσκονται σε περιοχές συγκρούσεων – τονίζουμε ότι η προστασία δεν αφορά μόνο την αντιμετώπιση κρίσεων – αφορά και την πρόληψή τους. Χρειαζόμαστε μια πιο ολοκληρωμένη προσέγγιση για την πλήρη προστασία των αμάχων.
Ας επαναλάβουμε τη συλλογική μας ευθύνη για την προστασία των πιο ευάλωτων, την τήρηση του διεθνούς δικαίου, την προτεραιότητα στην ασφάλεια, την αξιοπρέπεια και τα δικαιώματα των αμάχων και ας διασφαλίσουμε ότι τα πρόσωπα και οι φωνές τους – που συχνά μένουν αθέατα και σιωπηρά πίσω από τις στατιστικές – παραμένουν στο επίκεντρο των δράσεών μας.
Ας δεσμευτούμε εκ νέου όχι μόνο με λόγια, αλλά με συγκεκριμένα βήματα – προς την προστασία, προς τη λογοδοσία και, τελικά, προς την ειρήνη.
Σας ευχαριστώ.
Ο Υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης στη παρέμβαση του στο Συμβούλιο Ασφαλείας, επισήμανε τη ραγδαία επιδείνωση της κατάστασης των αμάχων σε ζώνες συγκρούσεων, με έμφαση στη Γάζα, όπου – όπως ανέφερε – «η ανθρωπιστική κρίση έχει φτάσει σε καταστροφικές διαστάσεις». Με πάνω από 50.000 νεκρούς Παλαιστινίους και πλήρη διακοπή της ανθρωπιστικής βοήθειας για περισσότερους από δύο μήνες, υπογράμμισε ότι «το επίπεδο ανθρώπινου πόνου είναι άνευ προηγουμένου» και τόνισε την ανάγκη για πλήρη σεβασμό του Διεθνούς Ανθρωπιστικού Δικαίου και των Τεσσάρων Συμβάσεων της Γενεύης.
Ανοίγοντας με αναφορά στον Θουκυδίδη – «ο πόλεμος είναι βίαιος δάσκαλος» – ο Υπουργός προειδοποίησε ότι 80 χρόνια μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, ο κόσμος εισέρχεται σε μία από τις πιο επικίνδυνες περιόδους της σύγχρονης Ιστορίας. Αναφέρθηκε σε 130 ενεργές συγκρούσεις παγκοσμίως, όπως ανέφερε η Πρόεδρος της Διεθνούς Επιτροπής Ερυθρού Σταυρού Μιρτζάνα Σπόλιαριτς, και υπογράμμισε τις κρίσεις σε Ουκρανία, Σουδάν, Κονγκό, Συρία, Υεμένη, Μυανμάρ και Αϊτή ως ενδεικτικές της αυξανόμενης βίας και εκτοπισμού.
Βασιζόμενος στην ετήσια έκθεση του Γενικού Γραμματέα για το 2024, ο κ. Γεραπετρίτης τόνισε:
16.000 νέες περιπτώσεις αγνοουμένων,
52 εκατομμύρια παιδιά εκτός σχολείου σε χώρες με ένοπλες συγκρούσεις,
Και αριθμό-ρεκόρ νεκρών ανθρωπιστών και δημοσιογράφων.
«Πίσω από αυτούς τους αριθμούς κρύβονται ανθρώπινες ζωές και τα δικαιώματα των μελλοντικών γενεών», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Έδωσε έμφαση στις ευάλωτες ομάδες – παιδιά, γυναίκες, ηλικιωμένους, άτομα με αναπηρία – και υπογράμμισε το «ηθικό χρέος» της διεθνούς κοινότητας για την προστασία των παιδιών:
«Τα παιδιά σε ένοπλες συγκρούσεις πεθαίνουν», τόνισε, προσθέτοντας ότι «οφείλουμε να τα τοποθετήσουμε στο επίκεντρο των προσπαθειών ειρήνης και ασφάλειας».
Συνεχάρη τη UNICEF και τους Ειδικούς Εκπροσώπους του Γεν. Γραμματέα για τα Παιδιά και για τη Βία κατά των Παιδιών, επισημαίνοντας πως, όπως ανέφερε και η Πρόεδρος της Save the Children, Ζάντι Σοερίπτο, «τα παιδιά δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως μικροί ενήλικες».
Αναφερόμενος στους ανθρωπιστικούς εργαζόμενους, σημείωσε ότι το 2024 ήταν «το πιο φονικό έτος που έχει καταγραφεί», κυρίως στη Γάζα, ενώ τόνισε την επίδραση παραπληροφόρησης και δυσφημιστικών εκστρατειών, οι οποίες υπονομεύουν τη δράση τους και τους εκθέτουν σε κίνδυνο.
Για τους δημοσιογράφους, επεσήμανε την 10η επέτειο του Ψηφίσματος 2222 και την επερχόμενη 20ή επέτειο του Ψηφίσματος 1738, που συγγράφηκε από τη Γαλλία και την Ελλάδα. Υπογράμμισε ότι οι δημοσιογράφοι σήμερα αποτελούν στόχο υβριδικών απειλών, όπως η βία, η παραπληροφόρηση και οι εκστρατείες μίσους, που αποσκοπούν στην απονομιμοποίηση τους:
«Αυτές οι πρακτικές συνιστούν αντίστροφη προπαγάνδα».
Καταδίκασε έντονα τη δολοφονία δύο υπαλλήλων πρεσβείας στην Ουάσινγκτον και τους πυροβολισμούς στην Ιεριχώ κοντά σε ξένο διπλωμάτη, καλώντας σε λογοδοσία και υπενθυμίζοντας τη σημασία του Σεβασμού της Σύμβασης της Βιέννης για τις διπλωματικές σχέσεις.
Ο Υπουργός υποστήριξε επίσης:
Την πλήρη εφαρμογή του Ψηφίσματος 2474 για τους Αγνοούμενους,
Τη στήριξη επιτροπής για τους Αγνοουμένους,
Τη χρήση τεχνολογίας για την πρόληψη βλάβης στους αμάχους.
Κλείνοντας ο κ. Γεραπετρίτης επανήλθε στα παιδιά:
«Ο πόλεμος, η βία και η προπαγάνδα δεν πρέπει ποτέ να στερούν από ένα παιδί το δικαίωμα να μεγαλώσει, να μεγαλώσει με υγεία και ελπίδα».
Κλείνοντας, ζήτησε τρία συγκεκριμένα μέτρα για τη Γάζα:
1. «’Αμεση, πλήρη, απρόσκοπτη και μαζική ροή ανθρωπιστικής βοήθειας» σε όλα τα σημεία της Λωρίδας της Γάζας,
2. «Βιώσιμη εκεχειρία»,
3. «Απελευθέρωση όλων των ομήρων».
Η Ελλάδα, όπως είπε, θα τοποθετήσει το ζήτημα της Γάζας στο επίκεντρο της συνεδρίασης του ΣΑΗΕ για τη Μέση Ανατολή στις 28 Μαΐου, αξιοποιώντας την Προεδρία της.
Πληροφορίες από την ΕΡΤ
