Γράφει ο Κοσμάς Κέφαλος
Η θεατρική ομάδα «Πτωχαλαζόνες» ταξίδεψε μέχρι την Ικαρία για να παρουσιάσει τη θεατρική παράσταση «Οι Κάλπηδες», του Στρατή Μυριβήλη, σε σκηνοθεσία Κώστα Παπακωνσταντίνου. Μιλήσαμε με τους τρεις ηθοποιούς της παράστασης, την Αγγελική Μαρίνου, τον Δημοσθένη Ξυλαρδιστό και τον Ελισσαίο Βλάχο και τους αρχίσαμε στα «Γιατί;»!
Γιατί Πτωχαλαζόνες;
Την εποχή που ξεκινήσαμε την πρώτη μας δουλειά, τους Χαλασοχώρηδες του Παπαδιαμάντη, πριν 14 χρόνια, ήταν σύνηθες στο θεατρικό χώρο, να εμφανίζονται ονόματα ομάδων και να εξαφανίζονται μετά από λίγο, είτε γιατί δεν κατάφερναν να λειτουργήσουν ως ομάδα είτε γιατί εξαρχής επρόκειτο για προσωποπαγή σχήματα. Αντιστεκόμενοι λοιπόν τότε σε αυτόν τον εσμό, είπαμε να καθυστερήσουμε λίγο την ονοματαδοσία, προκειμένου να δείξει πρώτα ο χρόνος, αν θα είχαμε τις αντοχές και τις ιδιότητες μιας ομάδας. Το παρακάναμε όμως στην αναμονή και έτσι, μόλις πρόπερσι επιλέξαμε το όνομά μας με μια λέξη μέσα από τους Χαλασοχώρηδες. Πτωχαλαζόνα χαρακτήριζε αυτοσαρκαστικά ο Παπαδιαμάντης τη λογοτεχνική περσόνα που είχε δημιουργήσει μέσα στο διήγημα για να εκφράσει τη θέση του. Ψωροπερήφανος, θα το λέγαμε πιο λαϊκά. Θεωρούμε πως μας εκφράζει αυτός ο αυτοσαρκαστικός χαρακτηρισμός, που μάλλον χαρακτηρίζει όλο το Νέο Ελληνικό Κράτος.
Γιατί Κάλπηδες;
Μας αρέσει η ενασχόληση με την ελληνική λογοτεχνία και ιδιαιτέρως με κείμενα που έχουν μιαν απόσταση από το σήμερα. Όπου κι η γλώσσα του συγγραφέα απέχει από τα σημερινά νέα ελληνικά. Αυτή η απόσταση θεωρούμε πως μας βοηθάει να δούμε με μεγαλύτερη καθαρότητα την ιστορική μας διαδρομή. Σε αυτή την κατεύθυνση έχουμε επιλέξει στη διαδρομή μας κείμενα των Παπαδιαμάντη, Εφταλιώτη, Βιζυηνού και Μητσάκη. Όσον αφορά στον Μυριβήλη δουλέψαμε πάνω σε ένα από τα λιγότερο γνωστά του διηγήματα, τους «Κάλπηδες», με έντονο κωμικό χαρακτήρα, και δημιουργήσαμε μια παράσταση που απευθύνεται σε όλες τις ηλικίες. Η γλώσσα του κειμένου έχει πολύ ενδιαφέρον. Είναι πολύ κοντινή στα νέα ελληνική αλλά με πολλούς ιδιωματισμούς και υφολογικά στοιχεία μιας άλλης εποχής. Σε συνδυασμό με τη σκηνική δράση, τα ευτράπελα, με τον κωμικό χαρακτήρα του κειμένου και της σκηνοθεσίας, δημιουργείται ένας κόσμος φάρσας. Πρόκειται για ένα έργο που καταδεικνύει τη διαχρονικότητα της λαμογιάς, της καπατσοσύνης και της ανταγωνιστικότητας. Και ακριβώς για αυτό το λόγο μπορεί να επικοινωνηθεί σε όλες τις ηλικίες. Βλέπουμε οικίες, γνώριμες συμπεριφορές. Και στην οικογένεια και στην ίδια την κοινωνία. Έτσι, αυτό το διήγημα με τους ανεκδοτολογικούς χαρακτήρες αποκτά και πολιτική υπόσταση.
Γιατί Ικαρία;
Οι παραστάσεις εκτός Αθηνών και η επαφή με ένα κοινό που δεν έχει την ευκαιρία να βλέπει συχνά θέατρο, είναι κάτι που μας ενδιαφέρει πολύ με την ομάδα. Κάθε φορά που το έργο που έχουμε επιλέξει (κι αναφερόμαστε κυρίως στη δυσκολία της παραγωγής και της μετακίνησης εκτός έδρας) καθώς και τα προγράμματα μας το επιτρέπουν, προσπαθούμε να ταξιδεύουμε! Είναι πολύ ωραίο να παίζεις θέατρο σε μέρη που το κοινό δεν έχει αλλοιωθεί από την υπερπροσφορά κι έχει πραγματική επιθυμία να δει κάτι καινούργιο που επισκέπτεται τον τόπο του. Συγκεκριμένα οι «Κάλπηδες» είναι ιδανικό κείμενο, γιατί είναι στην ουσία ένα λαϊκό παραμύθι που, όπως είπαμε, μπορούν να το παρακολουθήσουν μεγάλοι και μικροί κι άρα να συμπεριλάβει όλη την τοπική κοινωνία. Επίσης διαδραματίζεται σε ένα νησί, του Βορειοδυτικού Αιγαίου μάλιστα, οπότε σε μέρη όπως τώρα η Ικαρία, βρισκόμαστε πολύ πιο κοντά στο φυσικό περιβάλλον της ιστορίας, με αναφορές πολύ πιο οικείες στους κατοίκους του νησιού. Να αναφέρουμε, τέλος, πως ερχόμαστε σκοπίμως εκτός υψηλής τουριστικής περιόδου, όπου οι ρυθμοί έχουν ηρεμήσει. Αυτό μας αρέσει, γιατί και οι ντόπιοι μπορούν ευκολότερα να αφιερώσουν χρόνο για να δουν μια θεατρική παράσταση αλλά δίνει και σε μας τη δυνατότητα να έρθουμε σε επαφή με την πραγματικότητα και τη καθημερινότητα των ανθρώπων του τόπου.
Κι ένα πότε και που;
Σήμερα Παρασκευή 12 Σεπτεμβρίου, στις 20:30, στον Άγιο Κήρυκο, στον Δημοτικό Θερινό Κινηματογράφο και αύριο Σάββατο 13 Σεπτεμβρίου, στις 20:30, στην Πηγή, στο Υπαίθριο Θέατρο Πηγής.
