Τη νύχτα της 2ας Μαΐου 2011, ο Οσάμα μπιν Λάντεν, ο εγκέφαλος πίσω από τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001, σκοτώθηκε από ομάδα των ειδικών δυνάμεων των ΗΠΑ (SEAL Team 6) σε έφοδο στο κρησφύγετό του στο Αμποταμπάντ του Πακιστάν. Ήταν η στιγμή που περίμεναν για σχεδόν μια δεκαετία εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο. Ήταν όμως και η στιγμή που άνοιξε νέες πολιτικές και στρατηγικές συζητήσεις.
Ποιος ήταν ο Οσάμα μπιν Λάντεν;
Ο Οσάμα μπιν Λάντεν ήταν ιδρυτής της Αλ Κάιντα, μιας ισλαμιστικής τρομοκρατικής οργάνωσης με παγκόσμια δράση. Με καταγωγή από πλούσια οικογένεια στη Σαουδική Αραβία, στράφηκε στον εξτρεμισμό τη δεκαετία του ’80 και απέκτησε φήμη πολεμώντας κατά της σοβιετικής εισβολής στο Αφγανιστάν. Η ριζοσπαστική του ιδεολογία, όμως, εξελίχθηκε σε ένα δίκτυο παγκόσμιας τρομοκρατίας, με αποκορύφωμα τις επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους την 11η Σεπτεμβρίου του 2001, όπου εγκαινίασε τον πόλεμο κατά της τρομοκρατίας από τις ΗΠΑ και τις δυτικές χώρες.
Η Επιχείρηση “Neptune Spear”
Η επιχείρηση για την εξόντωση του μπιν Λάντεν σχεδιάστηκε με απόλυτη μυστικότητα από τη CIA και το Πεντάγωνο. Η πληροφορία-κλειδί ήρθε το 2010, όταν εντοπίστηκε ο έμπιστος αγγελιαφόρος του μπιν Λάντεν. Η παρακολούθηση οδήγησε στο συγκρότημα στο Αμποταμπάντ, μόλις 1,5 χιλιόμετρο από μια πακιστανική στρατιωτική ακαδημία, γεγονός που προκάλεσε σοβαρά ερωτήματα για την πιθανή συνενοχή ή αμέλεια των πακιστανικών αρχών.
Τα ξημερώματα της 2ας Μαΐου, δύο ελικόπτερα με άνδρες της Team 6 προσγειώθηκαν στο συγκρότημα. Η επιχείρηση διήρκεσε περίπου 40 λεπτά. Ο μπιν Λάντεν σκοτώθηκε με πυροβολισμό στο κεφάλι και το σώμα του μεταφέρθηκε στο αεροπλανοφόρο USS Carl Vinson, όπου και ρίχτηκε στη θάλασσα, σύμφωνα με την αμερικανική εκδοχή, “τηρώντας τις ισλαμικές παραδόσεις”.
Οι Αντιδράσεις και τα Ερωτήματα
Η είδηση της εξόντωσης προκάλεσε πανηγυρισμούς σε ΗΠΑ και Ευρώπη. Πολλοί το είδαν ως πράξη δικαιοσύνης. Άλλοι όμως εξέφρασαν σκεπτικισμό για τη νομιμότητα και την ηθική της επιχείρησης, ιδιαίτερα λόγω της εκτέλεσης χωρίς δίκη και της ταφής στη θάλασσα, που στέρησε οποιοδήποτε απτό αποδεικτικό στοιχείο στο κοινό.
Η κυβέρνηση Ομπάμα υποστήριξε ότι ήταν μια δύσκολη αλλά αναγκαία απόφαση. Η επιχείρηση ενίσχυσε τη δημοτικότητά του, αλλά άφησε ανοιχτά ζητήματα για τις σχέσεις ΗΠΑ-Πακιστάν και το μέλλον του «πολέμου κατά της τρομοκρατίας».
Η Κληρονομιά της Επιχείρησης
Η δολοφονία του μπιν Λάντεν δεν σηματοδότησε προφανώς το τέλος της παγκόσμιας τρομοκρατίας. Η Αλ Κάιντα συνέχισε να υπάρχει, ενώ αναδύθηκαν νέες τρομοκρατικές οργανώσεις, όπως το Ισλαμικό Κράτος. Ωστόσο, το πλήγμα ήταν σημαντικό, όχι μόνο στρατηγικά αλλά και ψυχολογικά.
Ήταν το τέλος ενός κυνηγιού που είχε ξεκινήσει το 2001, ένα σύμβολο “δικαιοσύνης” για τα θύματα της 11ης Σεπτεμβρίου, και μια υπενθύμιση της δύναμης, αλλά και των ορίων, της αμερικανικής ισχύος που έτσι και αλλιώς έχει πληγεί μετά την ενδυνάμωση της Ρωσίας και της Κίνας.
