Ο πρόεδρος της Τουρκίας, Ταγίπ Ερντογάν, συναντήθηκε με τον πρόεδρο των ΗΠΑ,Ντόναλντ Τραμπ, και συζητήσαν τα θέματα που αφορούν τις σχέσεις των δυο χωρών. Το αποτέλεσμα της συνάντησης αφορά και την Ελλάδα και αυτό γιατί συζητήθηκε και το ζήτημα της Θεολογικής σχολής της Χάλκης, ενώ υπογράφτηκαν και συμφωνίες μεταξύ των δυο χωρών όπου ισχυροποιούν την οικονομία της γείτονος χώρας.
Ο Τούρκος πρόεδρος έθεσε στη συνάντηση αυτή το ενδεχόμενο επιστροφής της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35 για να λάβει την απάντηση ότι αυτό θα εξαρτηθεί από το αποτέλεσμα της συνάντησής τους. Στο τραπέζι έπεσε επίσης το θέμα της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης αλλά και άλλα ενεργειακά ζητήματα. Όταν οι δημοσιογράφοι ρώτησαν τον Τραμπ για το ενδεχόμενο να δώσει στην Τουρκία F-35, ο πρόεδρος των ΗΠΑ αρνήθηκε να απαντήσει.
Οι συμφωνίες που υπέγραψαν ΗΠΑ και Τουρκία, όπως έχουν γίνει μέχρι στιγμή γνωστές από τουρκικές πηγές είναι οι εξής:
• Η Τουρκία υπέγραψε με τις ΗΠΑ 20ετή συμφωνία ύψους 43 δισεκατομμυρίων δολαρίων για την ετήσια εισαγωγή 4 δισεκατομμυρίων κυβικών μέτρων υγροποιημένου φυσικού αερίου από τις ΗΠΑ έως το 2045.
• Η Τουρκία υπέγραψε συμφωνία με την Boeing αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων για την αγορά περισσότερων από 200 επιβατικών αεροσκαφών.
• Υπογράφηκε Μνημόνιο Στρατηγικής Συνεργασίας στον τομέα της Πολιτικής Πυρηνικής Ενέργειας.
Θυμίζουμε ως προς το τελευταίο, ότι η Τουρκία έχει αναπτύξει πυρηνικό πρόγραμμα και έχει σχεδιασμούς και για το Μέλλον. Από το 2023 λειτουργεί στην Μερσίνι πυρηνικό εργοστάσιο με 4 αντιδραστήρες VVER-1200 όπου συνολικά παράγουν 4,8 GW. Η γειτονική χώρα σχεδιάζει και 2ο εργοστάσιο στην Μαύρη Θάλασσα το οποί διαπραγματευόταν να το λειτουργήσει ένα Ιαπωνο-Γαλλικό σχήμα, αλλά η συμφωνία ακυρώθηκε. Τώρα διαπραγματεύεται με την Ρωσία και την Νότια Κορέα χωρίς όμως να έχει καταλήξει σε συμφωνία. Επίσης στα σχέδια υπάρχει και 3ο εργοστάσιο στην περιοχή Ιγνέαντα (Kırklareli) το οποίο βρίσκεται σε συζητήσεις με την κινεζική SPIC για 4 μονάδες, αλλά έχει παράλληλες συνομιλίες και με τις ΗΠΑ. Για αυτό το εργοστάσιο υπάρχει στόχος να φτάσει στα 20 GW. Η Τουρκία βέβαια είναι μια χώρα, όπως και η δική μας, που έχει συχνά σεισμικά φαινόμενα και για αυτό στον δημόσιο διάλογο υπάρχουν θέματα ασφαλείας των συγκεκριμένων εργοστασίων.
Η συνάντηση των δυο προέδρων κράτησε περίπου 2 ώρες και μέσα στα ζητήματα που συζητήθηκαν είναι και τα θέματα των σχέσεων Ελλάδας-Τουρκίας και το Κυπριακό. Αμέσως μετά την συνάντηση έκανε δηλώσεις ο πρέσβης των ΗΠΑ στην Τουρκία, Τομ Μπάρακ, όπου βρισκόταν και αυτός στο οβάλ γραφείο του προέδρου. Ο πρέσβης τόνισε ότι συζητήθηκαν τα ζητήματα που αφορούν τους S-400 που διαθέτει η Τουρκία και τα F-35, που θέλει να αγοράσει η Τουρκία, καθώς έκανε και αναφορές στο μνημόνιο για τα Πυρηνικά και την υπόθεση της Halkbank.
Η κρατική τουρκική Halkbank έχει κατηγορηθεί στις ΗΠΑ (SDNY) ότι βοήθησε το Ιράν να παρακάμψει αμερικανικές κυρώσεις μέσω πολύπλοκου σχήματος μεταφοράς και «ξεπλύματος» κεφαλαίων (IEEPA, απάτη τραπέζης, ξέπλυμα, συνωμοσία). Η δίωξη της τράπεζας ξεκίνησε με κατηγορητήριο τον Οκτώβριο 2019 με τους ιθύνοντες της τράπεζας να δηλώνουν μη ένοχοι.
Αναφερόμενος ο Μπάρακ στην πρέσβη Γκιλφόιλ, που έρχεται στην Αθήνα, τόνισε ότι θα εργαστεί μαζί της για να μπει ένα τέλος στα ζητήματα που έχει η Τουρκία με την Ελλάδα και την Κύπρο. Όταν δημοσιογράφοι ρώτησαν τον Πρέσβη για το εαν δοθούν τα F-35 στην Τουρκία απάντησε ότι «Είναι μια διαδικασία και ο Λευκός Οίκος θα σας πει περισσότερα». Ερωτώμενος για τα F-16 έδωσε μια παρόμοια απάντηση.
Πληροφορίες από την ΕΡΤ
