Η Άλωση της Τριπολιτσάς, στις 23 Σεπτεμβρίου 1821, ήταν μια από τις πιο καθοριστικές στιγμές της Ελληνικής Επανάστασης. Δεν ήταν απλώς μια στρατιωτική νίκη. Ήταν ψυχολογικό χτύπημα στους Οθωμανούς, πολιτικό χαρτί για τους Έλληνες και ένα γεγονός που άλλαξε τις ισορροπίες στην Πελοπόννησο.
Η Τριπολιτσά ήταν η διοικητική και στρατιωτική καρδιά των Οθωμανών στην Πελοπόννησο. Εκεί είχαν συγκεντρωθεί στρατιωτικοί, διοικητικοί άρχοντες και μουσουλμανικός πληθυσμός από όλη την περιοχή, φοβούμενοι την εξάπλωση της επανάστασης.
Η πολιορκία της πόλης ξεκίνησε την άνοιξη του 1821. Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, με στρατηγικό νου και αποφασιστικότητα, ηγήθηκε των επιχειρήσεων. Οι Έλληνες απέκλεισαν την πόλη, έκοψαν ανεφοδιασμούς, και χτύπησαν σταδιακά τα σημεία άμυνας. Παρά τις εσωτερικές διχόνοιες και την έλλειψη πόρων, δεν σταμάτησαν.Η πόλη έπεσε μετά από έξι μήνες πολιορκίας μια μέρα σαν σήμερα, δηλαδή στις 23 Σεπτεμβρίου του 1821.
Πως έγινε η πολιορκία
Τέσσερα μεγάλα σώματα πολιορκητών σχημάτιζαν ημικύκλιο γύρω από την Τριπολιτσά. Το αριστερό κατείχε ο Κολοκοτρώνης με 2.500 άντρες, το δεξιό ο Γιατράκος με 1.500, το κέντρο με 1.000 ο Αναγνωσταράς και πίσω από το δεξιό και το κέντρο βρισκόταν ο Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης με 1.500 άντρες.
Η Τριπολιτσά πριν την Άλωση
Η Τριπολιτσά την εποχή εκείνη το σημαντικότερο διοικητικό, στρατιωτικό και οικονομικό κέντρο της Πελοποννήσου με ιδιαίτερη στρατηγική σημασία, καθώς ήλεγχε τις οδούς προς τις άλλες μεγάλες πόλεις της Πελοποννήσου. Η σημερινή πρωτεύουσα της Αρκαδίας ιδρύθηκε ως Τρίπολις περίπου τον 14ο αιώνα στη θέση τριών ερειπωμένων οικισμών: της Μαντίνειας, της Τεγέας και των Αμυκλών ή του Παλλαντίου και ήδη από το 1786 ήταν έδρα του βιλαετιού του Μοριά με διοικητή τον Πασά του Μορέως.
Οι Έλληνες είχαν δοκιμάσει να την πολιορκήσουν για πρώτη φορά το 1770 κατά τα Ορλωφικά, που όμως έληξαν άδοξα και οδήγησαν στη σφαγή του ελληνικού πληθυσμού.
Η σφαγή του πληθυσμού
Όταν οι Έλληνες μπήκαν στην Τριπολιτσά, ξεκίνησε η σφαγή του πληθυσμού. Χιλιάδες μουσουλμάνοι και Εβραίοι σφαγιάστηκαν. Οι αριθμοί ποικίλλουν, άλλοι κάνουν λόγο για 8.000, άλλοι για 30.000 νεκρούς. Η σφαγή ωστόσο έχει μείνει στην ιστορία ως ένα από τα πιο αιματηρά επεισόδια του Αγώνα. Θα πρέπει να τονιστεί ωστόσο ότι οι μόνοι που δεν σφαγιάστηκαν ήταν οι Αλβανοί υπερασπιστές της πόλης, διότι στο μεσοδιάστημα μέχρι την έναρξη της σφαγής είχαν συνθηκολογήσει με τους Έλληνες.
Ορισμένοι την σφαγή την είδαν ως πράξη αντεκδίκησης, μετά από αιώνες καταπίεσης και τις φρικαλεότητες που είχαν προηγηθεί σε άλλες περιοχές. Άλλοι, κυρίως μεταγενέστεροι ιστορικοί, την χαρακτηρίζουν ως έγκλημα πολέμου. Ωστόσο αν δεν συνέβαινε αυτό το έγκλημα πολέμου πολύ πιθανόν να μην είχε δημιουργηθεί το σύγχρονο Ελληνικό κράτος
Ο ίδιος ο Κολοκοτρώνης παραδέχτηκε χρόνια αργότερα: «Όταν εμπήκαμε εις την Τριπολιτσά, έγινε μία φρίκη. Τρεις ημέρες εσκοτώναμεν…»
Οι συνέπειες
Η Άλωση της Τριπολιτσάς ενίσχυσε το ηθικό των Ελλήνων. Έδειξε πως η Επανάσταση δεν ήταν απλώς εξέγερση, αλλά σοβαρή απειλή για την Οθωμανική κυριαρχία. Παράλληλα, δημιούργησε αντιδράσεις στην Ευρώπη, τόσο θετικές όσο και αρνητικές.
Στρατιωτικά, η Πελοπόννησος πέρασε σχεδόν ολόκληρη στα χέρια των Ελλήνων. Πολιτικά, όμως, άρχισαν να φαίνονται οι πρώτες ρωγμές: προσωπικές φιλοδοξίες, ανταγωνισμοί και τοπικισμοί, αργότερα θα οδηγήσουν σε εμφύλιες συγκρούσεις.
Η Άλωση της Τριπολιτσάς ήταν μια τεράστια νίκη για τους επαναστάτες. Ήταν η στρατηγική επιτυχία που έδωσε στην Επανάσταση σάρκα και οστά που αργότερα οδηγηθήκαμε στην δημιουργία του Ελληνικού κράτους. Αν θέλουμε να κατανοήσουμε τα γεγονότα του 1821 δεν μπορούμε να αγνοήσουμε τα γεγονότα εκείνης της ημέρας. Είναι μια από τις πιο καθοριστικές μάχες της περιόδου.
