Γράφει ο Στέφανος Καραπέτης
Η ύδρευση είναι υποχρέωση του κράτους και των φορέων που την διαχειρίζονται. Ακόμα είναι δημόσια και παρά το μεγάλο πρόβλημα λειψυδρίας που εμφανίζεται, ακόμα οι φορείς μπορούν και βρίσκουν λύσεις. Η κυβέρνηση στα πλαίσια της εκδήλωσης για τα 100 χρόνια της ΕΥΔΑΠ, παρουσίασε τους 7 άξονες για το μέλλον της ύδρευσης γενικότερα και έργα ύψους 2,5 δις Ευρώ. Οι 7 άξονες είναι οι εξής:
- Σχεδιασμός & Υλοποίηση Μεγάλων Έργων Αντιμετώπισης Λειψυδρίας Αττικής (φαίνεται ότι υπάρχει πρόβλημα στον Μόρνο, όπου σιγά-σιγά αδειάζει)
- Γεωγραφική επέκταση της ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ
- Θεσμική ενίσχυση της ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ
- Εφαρμογή ρυθμιστικού πλαισίου
- Αναδιάθρωση ΔΕΥΑ
- Αντιμετώπιση προβλημάτων στα νησιά
- Εξασφάλιση τεχνικής βοήθειας
Η ΕΥΔΑΠ παλαιότερα λεγόταν Ούλεν, αλλά επί της ουσίας επρόκειτο για την ΥΥΠ (Υπηρεσία υδρεύσεως πρωτευούσης), που ξεκίνησε την πορεία της το 1925 και το 1980 συγχωνεύθηκε με τον ΟΑΠ (Οργανισμός Αποχέτευσης Πρωτευούσης) για να φτιαχτεί εντέλει η ΕΥΔΑΠ. Είχε μείνει στην κοινή συνείδηση ως ΟΥΛΕΝ, γιατί η εταιρεία αυτή άρχισε να κατασκευάζει τα πρώτα έργα για την ύδρευση στην Αθήνα. Η ΟΥΛΕΝ ήταν αμερικάνικη εταιρεία κατασκευών όπου κατασκεύασε τις τεχνητές λίμνες του Μαραθώνα, που συνεχίζει να υδρεύει μαζί με τον Μόρνο την Αθήνα και της Κερκίνης στις Σέρρες. και άλλα πολλά έργα, που ήταν και τα πρώτα έργα ύδρευσης στην Ελλάδα. Ο Μόρνος κατασκευάστηκε το 1979 και εκεί που βρίσκεται τώρα η λίμνη βρισκόταν το χωριό Κάλλιο το οποίο μεταφέρθηκε σε άλλη θέση πάνω από τις όχθες της λίμνης. Το παλαιό χωριό βρίσκεται μέσα στην λίμνη και φαίνεται ότι τα σπίτια του παλαιού οικισμού λόγω της χαμηλής στάθμης της λίμνης αρχίσαν και φαίνονται. Αυτό είχε γίνει και στις αρχές της δεκαετίας του 90 όπου υπήρχε πάλι πρόβλημα λειψυδρίας λόγω των λίγων βροχοπτώσεων.
Στην Θεσσαλονίκη υπάρχει η ΕΥΑΘ που ιδρύθηκε το 1998 στην θέση της παλαιότερης ΟΥΑΘ που ιδρύθηκε το 1978. Πριν το 1978 η ύδρευση ήταν ευθύνη των δήμων όπως γίνεται σε όλη την υπόλοιπη Ελλάδα από τις λεγόμενες ΔΕΥΑ, όπου η κυβέρνηση είπε ότι είναι περίπου 750 σε όλη την χώρα. Υπάρχει εμφανές πρόβλημα σε πολλές περιοχές και πάνω σε αυτό σχεδιάζονται 40 έργα αφαλάτωσης σε διάφορα νησιά.
Από όσα λέγονται από επιστημονικούς φορείς η στάθμη της λίμνης του Μόρνου είναι η χαμηλότερη της τελευταίας 15ετίας και αυτό οφείλεται προφανώς στην μείωση των βροχών. Έτσι η κυβέρνηση ψάχνει εναλλακτικούς τρόπους ύδρευσης τόσο της πρωτεύουσας όσο και της υπόλοιπης Ελλάδα και δε θα μπορούσε κανείς με αυτή την πρόταση να διαφωνήσει. Έχουμε λοιπόν στον χώρο της ύδρευσης 750 ΔΕΥΑ και δυο μεγάλες εταιρείες. Το σχέδιο της κυβέρνησης είναι το νοικοκύρεμα όπως λένε των 750 παρόχων. Θα εξυγιανθούν περίπου 110 ΔΕΥΑ στην Ελλάδα που αντιμετωπίζουν προβλήματα και όπως αναφέρεται οι 750 ΔΕΥΑ θα γίνουν 45 νέες ανώνυμες εταιρείες και βέβαια οι δυο μεγάλες εταιρείες στον χώρο θα πάρουν μεγαλύτερη περιοχή από αυτή που έχουν σήμερα. Όλο αυτό το σχέδιο θα μπει σε ένα νομοσχέδιο το οποίο έρχεται το επόμενο διάστημα. Ο Μητσοτάκης διαβεβαίωσε ότι το 51% της ΕΥΔΑΠ θα παραμείνει στο δημόσιο, κάτι που σημαίνει ότι το υπόλοιπο 49% θα δοθεί στους ιδιώτες. Όταν ιδιωτικοποίηθηκαν τόσο ο ΟΤΕ όσο και η ΔΕΗ, και τότε δε δόθηκε όλη η εταιρεία σε ιδιώτες, και τότε η κυβέρνηση του πατέρα του άφησε το 51% στο κράτος, αλλά σήμερα το κράτος δεν έχει καμία συμμετοχή στις εταιρείες αυτές. Και αν για την τηλεφωνία και για το ίντερνετ μπορούμε να μιλήσουμε για πολυτέλειες, το ρεύμα και το νερό αποτελεί δημόσιο αγαθό. Το ρεύμα δόθηκε και διαχωρίστηκε με τον τρόπο που γνωρίζουμε. Το νερό όχι ακόμα πρέπει να εξυγιανθεί πρώτα.
Υπάρχουν μας λένε απώλειες νερού που πρέπει να αντιμετωπιστούν. Καταρχήν συμφωνούμε ως προς αυτό δεδομένου της καταστάσεως σε πολλές περιοχές της χώρας μας, όπου στην κυριολεξία το πόσιμο νερό χύνεται ανεκμετάλλευτο στην θάλασσα (όσο υπάρχει). Ωστόσο εδώ υπάρχει ένα σημαντικό πρόβλημα, μπορεί το νερό να αποτελεί πηγή κέρδους; Μπορεί το αγαθό που είναι απαραίτητο για την επιβίωσή μας να γίνει κέντρο επιχειρηματικής δραστηριότητας; Αυτό ας το αναλογιστεί ο καθένας μας. Παραδείγματα υπάρχουν χιλιάδες πάνω σε αυτό, από χώρες που ιδιωτικοποιήσαν το νερό και αυτό δεν πήγε και πάρα πολύ καλά για διάφορους λόγους. Στην Αγγλία, στην Ρουμανία και στην Γαλλία υπάρχουν επιχειρήσης ύδρευσης από ιδιώτες. Η πλειοψηφία των χωρών της ΕΕ δεν επιτρέπει την ύπαρξη ιδιωτικών εταιρειών ύδρευσης. Θα το κάνουμε εμείς; Μάλλον για πείραμα μοιάζει.
Πάνω σε αυτό το σχέδιο αντιδρά η αντιπολίτευση με το ΠΑΣΟΚ να μιλάει για την δημιουργία ενός κεντρικού Δημόσιου φορέα για την ύδρευση. Ο ΣΥΡΙΖΑ και το ΠΑΣΟΚ μιλάνε για αυξήσεις στην τιμή του νερού και τονίζουν το πόσο αντικοινωνικό σχέδιο είναι αυτό. Αντίθετο στην ιδιωτικοποίηση είναι και το ΚΚΕ και η Ελληνική λύση. Το ΚΚΕ μιλάει γι εμπορευματοποίηση που είναι κεντρική πολιτική της ΕΕ. Οι περισσότερες χώρες όμως «εμπορευματοποιούν» το νερό μέσω δημόσιων φορέων ή κάνουν κάποιες συμβάσεις με εταιρείες και όχι πώληση του αγαθού. Συμφωνούμε με το ΚΚΕ ότι το νερό δεν μπορεί να δίνεται στους πολίτες με κριτήριο την κερδοφορία των επενδύσεων και σε βάρος των εργαζομένων. Μπορεί να μην το λένε ευθέως αλλά μετά από 100 χρόνια το νερό γίνεται ένα αγαθό κερδοφορίας και παύει να είναι το δημόσιο αγαθό, θα έχει παρόμοια πορεία με αυτή του ρεύματος. Οι πολίτες θα πουν το νερό-νεράκι λίαν συντόμως, και όχι γιατί δεν θα υπάρχει, αλλά γιατί δεν θα έχουν να το πληρώσουν. Αν θέλουν αυτή την προοπτική δικαίωμά τους, δεχόμαστε τις αποφάσεις του λαού, αν όχι, έχουν την ευκαιρία στην επόμενη εκλογική αναμέτρηση να καταψηφίσουν τον Μητσοτάκη, που θεωρεί νοικοκύρεμα το υγιές κλείσιμο των δημόσιων εταιρειών και την συγχώνευσή τους για να έχουν μεγάλη κερδοφορία, και καλά κατανοούμε ότι στην ελεύθερη αγορά έτσι είναι η κατάσταση και το κατανοούμε για κάθε προϊόν, όχι όμως για το ρεύμα και ειδικά για το νερό. Εκεί εδράζεται και η διαφορά μας, και αν μπορούμε να πούμε για το ρεύμα ότι το παιχνίδι κρίθηκε, ας μην το πούμε για το νερό.
