Γράφει ο Στέφανος Καραπέτης
Είναι από τις λίγες φορές που τουλάχιστον εγώ θυμάμαι όπου μια κυβέρνηση αρνείται στην αντιπολίτευση την εκλογή αντιπροέδρου. Ναι ο ΣΥΡΙΖΑ δεν είναι στην καλύτερη του εποχή, και μέσα σε αυτούς που έχουν αρνηθεί την συμμετοχή στο συγκεκριμένο κόμμα είναι και ο γράφων το άρθρο, όπου από τα φοιτητικά του χρόνια υπηρετούσε αυτό το κόμμα, μέχρι το τραγικό περιστατικό στο μπουζουκτζίδικο, τότε που η εσωκομματική δημοκρατία μπήκε στο απόσπασμα. Ωστόσο αυτό δεν με εμποδίζει να γράψω για αντιθεσμικό φάουλ της κυβέρνησης. Αυτή την φορά οι αιτιάσεις του τέως κόμματος μου θα με βρουν σύμφωνο.
Ας πάρουμε όμως τα πράγματα λίγο από την αρχή, η ανεξαρτητοποίηση της Όλγας Γεροβασίλη άφησε κενό στην θέση της 5ης αντιπροέδρου της βουλής. Στο προεδρείο της βουλής προεξέχει μεν το κυβερνών κόμμα, που στην περίοδο αυτή έχει ως προεδρεύων τον Νικήτα Κακλαμάνη, αλλά υπάρχει αντιπροσωπεία από όλα σχεδόν τα κόμματα. Τον ρόλο των αντιπροέδρων έχουν:
Α’ αντιπρόεδρος της βουλής είναι ο Γιάννης Πλακιωτάκης, βουλευτής της ΝΔ
Β’ αντιπρόεδρος της βουλής είναι ο Γεώργιος Γεωργαντάς, βουλευτής της ΝΔ
Γ’ αντιπρόεδρος της βουλής είναι ο Θανάσης Μπούρας, βουλευτής της ΝΔ
Δ’ αντιπρόεδρος της βουλής είναι ο Παρασκευάς Κουκουλόπουλος, βουλευτής του ΠΑΣΟΚ
Ε’ αντιπρόεδρος της βουλής ήταν η Όλγα Γεροβασίλη και τώρα προτάθηκε η Έλενα Ακρίτα
Στ’αντιπρόεδρος της βουλής είναι ο Γεώργιος Λαμπρούλης, βουλευτής του ΚΚΕ
Ζ’ αντιπρόεδρος της βουλής είναι ο Βασίλειος Βιλιάρδος, βουλευτής της Ελληνικής λύσης
Υπάρχουν επίσης 3 κοσμήτορες που επικουρούν τον πρόεδρο της βουλής σε οργανωτικά και λειτουργικά ζητήματα, δηλαδή στην παρούσα βουλή δυο βουλευτές της ΝΔ, Βασίλης Υψηλάντης και Ξενοφών Μπαραλιάκος και η Αικατερίνη Καζάνη εκ μέρους του ΠΑΣΟΚ, και 6 Γραμματείς όπου εκλέγονται για να επικουρούν τον Πρόεδρο στις συνεδριάσεις και στο κοινοβουλευτικό έργο. Εδώ έχουμε τον Γεώργιο Βρεττάκο, Κωνσταντίνο Κεφαλογιάννη, Σπυρίδων Κουλκουδίνα, Μαρία-Νεφέλη Χατζηιωαννίδου εκ μέρους της ΝΔ, τον Εμμανουήλ Χριστοδουλάκη εκ μέρους του ΠΑΣΟΚ και τον Μιλτιάδη Ζαμπάρα εκ μέρους του ΣΥΡΙΖΑ.
Η Έλενα Ακρίτα προτάθηκε εκ μέρους του ΣΥΡΙΖΑ, μετά την απομάκρυνση της Όλγας Γεροβασίλη, και απορρίφθηκε από το σώμα, αφού πήρε 119 ψήφους υπέρ ( ΣΥΡΙΖΑ, ΠΑΣΟΚ, ΚΚΕ, Πλεύση Ελευθερίας, Ελληνική λύση) και 169 παρών (ΝΔ, Νίκη). Η θέση λοιπόν παραμένει προσωρινά κενή. Αυτό είναι κάτι πρωτόγνωρο για την ιστορία του κοινοβουλίου, έχει συμβεί μόνο στην περίπτωση της Χρυσής Αυγής, όταν απορρίφθηκαν όλες οι υποψηφιότητές της, στην περίπτωση των Σπαρτιατών, που ακόμα και σήμερα είναι κενή η θέση του Θ’ αντιπροέδρου και παλαιότερα στο Μέρα25, όπου η αρχική του υποψηφιότητα είχε καταψηφιστεί.
Ωστόσο θα πρέπει να τονίσουμε κάποια πράγματα. Καταρχήν όσο και να μην αρέσει ο ΣΥΡΙΖΑ εκλέχθηκε το 2023 ως αξιωματική αντιπολίτευση. Σήμερα καταλαμβάνει την 5η θέση με 10 βουλευτές. Αυτό έγινε ύστερα από μια σειρά κοινοβουλευτικών πραξικοπημάτων, αρχικά με τον σχηματισμό της ΚΟ της Νέας Αριστεράς και έπειτα με την ανεξαρτητοποίηση διαφόρων βουλευτών, αρκετοί ανεξαρτητοποιήθηκαν μετά το πραξικόπημα του Μπουζουκτζίδικου και άλλοι μετά το πρόσφατο πραξικόπημα του Αλέξη Τσίπρα και την δημιουργία του κόμματος Ελλάς. Με όλα αυτά τα γεγονότα, μαζί και με άλλα γεγονότα, όπως την διάλυση των Σπαρτιατών και τις απομακρύνσεις βουλευτών ακόμα και από το κυβερνών κόμμα (Σαλμάς, Σαμαράς) φτάσαμε στο μαγικό νούμερο των 53 ανεξάρτητων βουλευτών, επίσης πρωτόγνωρο για τα κοινοβουλευτικά δεδομένα. Είχαμε βέβαια σε όλη αυτή την πορεία από το 2023 μέχρι σήμερα και μεταγραφές βουλευτών σε άλλα κόμματα, όπως της Ράνιας Θρασκιά, που μετά την αναεξαρτητοποίηση της από τον ΣΥΡΙΖΑ μεταγράφτηκε στο ΠΑΣΟΚ και του Πέτρου Παππά που ακολούθησε την ίδια πορεία. Πρόσφατα στο ΠΑΣΟΚ βρέθηκε και ο Κωνσταντίνος Χουρδάκης, όπου από την πλεύση Ελευθερίας, αφού πρώτα ανεξαρτητοποιήθηκε βρέθηκε στους Δημοκράτες και έπειτα στο ΠΑΣΟΚ.
Το έρωτημα όμως παραμένει, θα πρέπει οι βουλευτές να έχουν το δικαίωμα να μεταφέρουν την έδρα τους όπου θέλουν; Είναι δυνατόν κάθε φορά που εκλέγεται μια συγκεκριμένη σύνθεση στο κοινοβούλιο, να αλλάζει κατά το δοκούν μέχρι το τέλος της κοινοβουλευτικής πορείας; Ας δούμε λίγο το εκλογικό σύστημα και από κει και πέρα ας βγάλει ο καθένας τα δικά του συμπεράσματα. Στις εκλογές με τον τρόπο που αποφασίζεται να λειτουργήσει το εκλογικό σύστημα κάθε φορά, εκλέγεται η κυβέρνηση, που αν δεν τηρει την δεδηλωμένη αναγκάζεται να συνεργαστεί με άλλα κόμματα για να αποκτήσει την κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Εκλέγεται και η αξιωματική αντιπολίτευση όπου είναι το βασικό αντιπολιτευόμενο κόμμα και βέβαια εκλέγονται και το ποια κόμματα θα μπουν στην βουλή και ανάλογα με το ποσοστό τους αποκτούν και τους αντίστοιχους βουλευτές.
Οι βουλευτές δεν εκλέγονται, αλλά σταυρώνονται, δηλαδή σε μια περιφέρεια που πχ βάσει ποσοστών (παράδειγμα η Α’ Αθήνας στις τελευταίες εκλογές) εκλέγονται 7 βουλευτές από την ΝΔ, 3 από τον ΣΥΡΙΖΑ, 1 από το ΚΚΕ, 1 από το ΠΑΣΟΚ και 1 από την Ελληνική λύση, βγαίνουν βουλευτές αυτοί που έχουν τους περισσότερους σταυρούς. Τι σημαίνει αυτό; Αν πχ ο τάδε βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ που έχει τους περισσότερους σταυρούς έπαιρνε τους ίδιους σταυρούς σε άλλο κόμμα, πχ την πλεύση Ελευθερίας, δεν θα εκλεγόταν. Αυτό σημαίνει πρακτικά ότι ρόλο δεν παίζει μόνο το πόσους σταυρούς έχεις άλλα και με ποιό κόμμα τους πήρες. Πρακτικά οι βουλευτές λοιπόν εξαρτώνται από τα κόμματα, γιατί αν το κόμμα τους δεν συγκέντρωνε το 3% πανελλαδικά ή και παραπάνω όσους σταυρούς και να είχαν δεν θα γινόντουσαν βουλευτές. Χρωστάνε δηλαδή την εκλογή στο κόμμα τους, και για αυτό μοιάζει αδιανόητο, και ειδικά αν γίνεται και μαζικά, όπως έγινε στην παρούσα κοινοβουλευτική περίοδο, το γεγονός πως μπορούν και παίρνουν την έδρα και την μεταφέρουν σε άλλο κόμμα ή γίνονται ανεξάρτητοι. Η γνώμη μου είναι ότι όταν διαφωνούν με το κόμμα τους θα πρέπει να απομακρύνονται από την βουλή και να έρχεται ο επόμενος, να μην έχουν το δικαίωμα της ανεξαρτητοποίησης, δεν έχουν εκλεγεί, έχουν σταυρωθεί. Θα μπορούσα να δεχτώ την ανεξαρτητοποίηση τους βέβαια αν είχαμε δυο ξεχωριστά ψηφοδέλτια (νομίζω λειτουργεί στην Γερμανία έτσι), δηλαδή είχαμε μια κάλπη που ψηφίζαμε το κόμμα που προτιμάμε και μια κάλπη που σταυρώναμε τους βουλευτές που προτιμάμε, άρα αν πχ σε μια περιφέρεια είχαμε δικαίωμα να βάλουμε 7 σταυρούς να είχαμε το δικαίωμα να βάλουμε σταυρούς και σε βουλευτές άλλων κομμάτων. Εκεί έχει νόημα η ανεξαρτητοποίηση, και γράφω βέβαια σε ουδέτερο τόνο γιατί δεν εκπροσωπώ κάποιο κόμμα στο παρόν άρθρο, δεν με ενδιαφέρει άλλωστε αυτό. Αυτή είναι η αποψή μου.
Πάμε ωστόσο στα γεγονότα, η Έλενα Ακρίτα είναι επικριτής της πλειοψηφίας του κοινοβουλίου, δηλαδή της κυβέρνησης. Κάποιες φορές ο λόγος της θεωρείται ακραίος, τώρα που το κόμμα που εκλέχθηκε ως βουλευτής επικρατείας την προτείνει στην θέση της αντιπροέδρου το κυβερνών κόμμα τις αρνείται την θέση. Έτσι η θέση μένει κενή και προς το παρόν ο ΣΥΡΙΖΑ δεν έχει εκπρόσωπο στο προεδρείο της βουλής. Είναι αντιθεσμικό ατόπημα αν σκεφτεί κανείς ότι ο ΣΥΡΙΖΑ εκλέχθηκε αξιωματική αντιπολίτευση. Ο ΣΥΡΙΖΑ καταγγέλει ότι η κυβέρνηση εκδικείται όσες και όσους δίνουν τη μάχη απέναντι στην αλαζονεία της Δεξιάς. Όπως ήρθαν τα γεγονότα δεν μπορώ να πω ότι πιστεύω το αντίθετο. Υποστηρίζει ότι ο Έλληνας πρωθυπουργό βλέπει την βουλή και τους θεσμούς ως κομματικό και οικογενειακό φέουδο, και πάλι δεν μπορώ να υποστηρίξω το αντίθετο. Τα κόμματα της αντιπολίτευσης στηρίζουν σε αυτό τον ΣΥΡΙΖΑ, πλην βέβαια της Νίκης, γιατί καταλαβαίνουν ότι αυτή η στάση είναι αντιθεσμική και αποτελεί στίγμα για το κοινοβούλιο. Παραβιάζεται το σύνταγμα, όταν η αντιπολίτευση και ειδικά η εκλεγμένη αξιωματική αντιπολίτευση δεν έχει εκπρόσωπο στο προεδρείο της βουλής. Σήμερα έσπασε μία κοινοβουλευτική παράδοση που τηρείται σχεδόν απαρέγκλιτα στα μεταπολιτευτικά χρονικά. Δεν υπήρχε ποτέ πιστοποιητικό φρονημάτων για την εκλογή σε αυτή την θέση, οι μόνοι που απορρίφθηκαν για αυτήν την θέση είναι οι βουλευτές της Ακροδεξιάς και των νεοναζιστικών μορφωμάτων και κάποιοι βουλευτές της αριστεράς, όπως ο Μιχάλης Χουρδάκης το 2023 και ένας εκ των προτεινόμενων από το ΜΕΡΑ25 παλαιότερα.
Η δημοκρατία λοιπόν είναι στο απόσπασμα και θα πρέπει κάποια στιγμή να αρχίσουμε την συζήτηση για το πως πρέπει να λειτουργεί για να γίνει πιο αποτελεσματική. Δεν σημαίνει ότι οι προτάσεις μου είναι οι σωστές, αλλά θα πρέπει να συζητηθεί κατά πόσο είναι δικαίωμα να μεταφέρονται οι έδρες και κατά πόσο ορθό είναι να μπλοκάρονται βουλευτές από τις θέσεις που δικαιούνται τα κόμματα βάσει των ποσοστών τους λόγω φρονημάτων. Αναμένω πάντως με ενδιαφέρον τις εξελίξεις.
