Γράφει η Τασσώ Γαΐλα
Με αφορμή του γεγονότος της επεισοδιακής κηδείας του μεγάλου μας λογοτέχνη Νίκου Καζαντζάκη στην γενέθλια πόλη του το Ηράκλειο στις 4 Νοεμβρίου 1957 μια μικρή αναφορά στην πόλη Αντίμπ της Γαλλίας και το σπίτι όπου ο συγγραφέας μας έζησε τα τελευταία εννέα χρόνια της ζωής του.
Νίκος Καζαντζάκης: γεννήθηκε στο Ηράκλειο της Κρήτης 18 Φεβρουαρίου/3 Μαρτίου 1883 και απεβίωσε στη πόλη Φράιμπουργκ, Γερμανία, 26 Οκτωβρίου 1957. Συγγραφέας και δημοσιογράφος.
Γαλλία και η μικρή παραθαλάσσια πόλη Αντίμπ που το όνομα της είναι παραφθορά του αρχαίου Ελληνικού ‘Αντίπολις’ εφόσον η πόλη στην αρχαιότητα υπήρξε αποικία των Μασσαλιωτών αποίκων που είχαν έρθει από την Φώκαια της Μικράς Ασίας.
Η Αντίμπ είναι πράγματι μια πανέμορφη παραθαλάσσια πόλη της μαγικής Γαλλικής Ριβιέρας που όπως έλεγε ο Καζαντζάκης την επέλεξε γιατί του θύμιζε την Ελλάδα.
Εδώ, ο στοχαστής μας και στο σπίτι που αγόρασε πέρασε τα τελευταία και ίσως πλέον παραγωγικά χρόνια της ζωής του. Στο σπίτι που ο ίδιος αποκαλούσε ‘κουκούλι’ είχε εγκατασταθεί από το 1948 με την δεύτερη σύζυγο του Ελένη και εδώ εμπνεύστηκε και συνέγραψε τα έργα του:
<Σόδομα και Γόμορα>/θεατρικό, 1948 και την ίδια χρονιά το <Ο Χριστός Ξανασταυρώνεται>/μυθιστόρημα.
<Ο καπετάν Μιχάλης> και <Ο Τελευταίος πειρασμός>/μυθιστορήματα ακολούθησαν τα έτη 1949/1950.
Χρόνια δημιουργικά για τον συγγραφέα μας που έχει ήδη αποκτήσει διεθνή αναγνώριση και που το 1956 θα συγγράψει το έργο του <Αναφορά στο Γκρέκο>. Την επόμενη χρονιά, το 1957, θα παρακολουθήσει στις Κάννες την κινηματογραφική μεταφορά του έργου του <Ο Χριστός Ξανασταυρώνεται> σε σκηνοθεσία Ζυλ Ντασσέν.
Λίγο μετά ξεκινάει το ταξίδι του στην Ανατολή και την Κίνα από όπου θα γυρίσει ασθενής θα μεταβεί στην Γερμανία και στην πόλη Φράιμπουργκ για θεραπεία όπου και απεβίωσε στις 26 Οκτωβρίου 1957.
Εδώ στο σπίτι της Αντίμπ τον είχαν επισκεφτεί πριν τα γυρίσματα της ταινίας <Ο Χριστός Ξανασταυρώνεται>, η Μελίνα Μερκούρη με τον Ζυλ Ντασσέν και σε συνέντευξη της η μεγάλη μας σταρ μεταξύ άλλων είχε περιγράψει κι έναν περίπατο που είχαν κάνει οι τρείς τους στα τείχη του κάστρου της Αντίμπ ενώ ο Καζαντζάκης εκείνη την περίοδο ήταν ήδη σοβαρά άρρωστος από την λευχαιμία που τον ταλαιπωρούσε καιρό.
Η πόλη της Αντίμπ τίμησε τον συγγραφέα μας δίνοντας το όνομα του στην μικροσκοπική πλατεία που βρίσκεται ακριβώς μπροστά από το σπίτι που έζησε ο συγγραφέας ενώ φτάνοντας εκεί θα παρατηρήσετε σε έναν βράχο μια ταμπέλα που γράφει:
ΕΔΩ Ο ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ (1883-1957) ΣΤΑΜΑΤΗΣΕ ΓΙΑ ΝΑ ΤΕΛΕΙΩΣΕΙ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ.- Η ΑΝΤΙΜΠ ΠΟΥ ΕΠΕΛΕΞΕ ΗΤΑΝ ΕΠΙΣΗΣ ΕΛΛΑΔΑ.
Κληρονόμος του σπιτιού της Αντίμπ υπήρξε η σύζυγος του συγγραφέα η Ελένη η οποία το πούλησε κι έκτοτε το σπίτι άλλαξε πολλούς ιδιοκτήτες έως ότου το 2014 τυχαία ευρισκόμενος εκεί Κρητικός θαυμαστής του συγγραφέα είδε πωλητήριο στην πόρτα του σπιτιού κι ενημέρωσε τον Δήμο Ηρακλείου μήπως υπάρξει ενδιαφέρον αγοράς του και περάσει σε Ελληνικά χέρια για δημιουργία π. χ. Μουσείου. Δυστυχώς , όπως μας πληροφορεί το cretalive.gr τελικά η υπόθεση δεν προχώρησε, η ευκαιρία χάθηκε και το σπίτι καταφύγιο κι αγαπημένο σπίτι του μεγάλου Κρητικού συγγραφέα απέκτησε Γάλλο ιδιοκτήτη.
Μία αναφορά-όπως ήδη ανέφερα στο σπίτι του Νίκου Καζαντζάκη στην Αντίμπ και στα τελευταία χρόνια της ζωής του γεγονότα όχι και τόσο ευρέως γνωστά.
Βασική πηγή: Βιογραφίες Ελλήνων συγγραφέων/Μαλλιάρης.
Φωτογραφίες -σε πρώτη δημοσίευση-, από το αρχείο του φίλου Κώστα Κατέβα που πρόσφατα επισκέφτηκε την Αντίμπ.
