Η κωμωδία και η σάτιρα στην σύγχρονη εποχή

Γράφει ο Στέφανος Καραπέτης

Η κωμωδία και η σάτιρα στην σύγχρονη εποχή

Ζούμε στη χώρα που γέννησε τα βασικά στοιχεία του πολιτισμού της Ευρώπης. Η Ελλάδα είναι η γεννήτορα χώρα του βασικού πολιτικού θεσμου που ακολουθούν όλα τα κράτη της Ευρώπης και τα περισσότερα του κόσμου. Είναι η χώρα της δημοκρατίας, μιας έννοιας που δίνει την ελευθερία λόγου στους πολίτες και στους πολιτικούς είτε είναι στο κόμμα που κυβερνά είτε στην αντιπολίτευση.

Η δημοκρατία που προέρχεται από τις λέξεις δήμος, με την έννοια του λαού, και κράτος σύμφωνα με τους πιο σύγχρονους ορισμους είναι το πολίτευμα όπου η εξουσία πηγάζει από τον λαό, ασκείται από τον λαό και υπηρετεί τα συμφέροντα του λαού. Στην χώρα μας συμβαίνει αυτό? Ενδεχομένως ναι, αλλά υπάρχει ένα σημαντικό στοιχείο για το πολίτευμα αυτό που εφηύραν οι αρχαίοι Έλληνες. Είναι τα τρια Δ, το ένα είναι η Διαφάνεια στα δημόσια δεδομένα. Το δεύτερο Δ είναι η Δημοσιότητα όλων των δημόσιων λειτουργιών και το τρίτο Δ είναι η Διαβούλευση πρίν από τη λήψη αποφάσεων. Για την διαφάνεια και τη δημοσιότητα έχουν γίνει βήματα στην χώρα μας, σε αυτό παίζει μεγάλο ρόλο η καλή λειτουργία των ΜΜΕ, αλλά και η σάτιρα, κάτι που θα εξηγήσω στη συνέχεια. Διαβούλευση και ψηφοφορία πριν την λήψη αποφάσεων γίνεται, αλλά όχι από τον λαό, αυτό υπάρχει μόνο στην Ελβετία, που κάθε μέρα έχουν δημοψηφίσματα. Στην χώρα μας αυτό γίνεται αντιπροσωπευτικά, όπως και στις περισσότερες χώρες του κόσμου.

Τα πιο βασικά όμως γνωρίσματα της δημοκρατίας είναι τα 3 Ι, δηλαδή της Ισηγορίας, δυνατότητα ίσου χρόνου λόγου σε όλους τους πολίτες, που αυτό είναι πολύ συζητήσιμο, της Ισονομίας, δηλαδή της ισότητας όλων των πολιτών απέναντι στον νόμο, ανεξαρτήτως του αξιώματος που κατέχουν (εαν κρίνω την ελληνική δικαιοσύνη σε ορισμένες περιπτώσεις, δε θα έλεγα ότι το έχουμε αυτό) και της Ισοκρατίας, δηλαδή το ισο βάρος των πολιτών στις αποφάσεις της πολιτείας, δηλ. ίσα πολιτικά δικαιώματα. Ο καθένας ας κρίνει εαν και κατά πόσο τα έχουμε αυτά.

Τι είναι ομως η Σάτιρα?

Συχνά μπλέκουμε την Σάτιρα με την κωμωδία. Η σάτιρα στην πραγματικότητα δεν έχει σκοπό να σε διασκεδάσει μέσω ενός χιουμοριστικού θέματος ή μιας μίμησης κάποιου, αυτό το κάνει η κωμωδία. Η σάτιρα στη πραγματικότητα εστιάζει σε γεγονότα και στιγμές προσώπων χωρίς να έχει προσβλητική διάθεση απέναντι στη προσωπικότητα και στα χαρακτηριστικά των σατιριζόμενων. Ο σκοπός της Σάτιρας είναι η βελτίωση του σατιριζόμενου προσώπου και ο προβληματισμός για τον θεατή. Στην πραγματικότητα ο Σατιρικός καλλιτέχνης δεν βγάζει γέλοιο αλλά έντονο προβληματισμό, που μπορεί στο τέλος μιας παράστασης να προκαλέσει και οργή. Αυτό λίγοι καλλιτέχνες το κάνουν σήμερα και αν το κάνουν, το κάνουν εν μέσω της σατιρικής κωμωδίας, δηλαδή σατιρίζουν προκαλώντας και γέλοιο, που όμως το κάνουν για να μην προκαλέσουν την οργή του θεατή. Στις μέρες μας αυτοί οι άνθρωποι είναι ελάχιστοι, ένας από αυτούς είναι ο Ζαραλίκος, που πραγματικά μέσα από το Zaraleaks tv στο youtube δίνει την πραγματική διάσταση στα γεγονότα που σατιρίζει. Προκαλεί προβληματισμό με όλα όσα λέει και για αυτό πραγματικά τον θαυμάζω και αξίζει τον κόπο να τον παρακολουθεί κάποιος.

Για την υπόθεση του Κολωνού για παράδειγμα έδωσε μια διάσταση που δεν έδωσε κανένα ΜΜΕ. Είπε επι λέξει «…Υπάρχει ένα κομμάτι που στα μέσα ενημέρωσης δεν το πιάνουν ποτέ, αυτό το κορίτσι που βιάστηκε και μετά το έκαναν πάσα με αμοιβή σε άλλα καθάρματα, που το βίασαν επίσης….στο μαγαζί αυτού του τύπου το παιδί ήταν εργαζόμενο. Αυτό το κορίτσι 11 ετών, 11 ήταν όταν έγιναν οι βιασμοί, πήγαινε στο μαγαζί αυτού του τύπου για να εργαστεί, γιατί είναι από μια φτωχή οικογένεια με άλλα 7 αδέρφια και δεν έχουν λεφτά να την περάσουν, και διαβάζεις σχόλια μα η μητέρα του δεν πρέπει να ελεγχθεί από το κράτος, που έστελνε ένα παιδί 11 ετών για δουλειά, εσείς τι λέτε το κράτος θα έπρεπε να επιτρέπει σε ένα παιδί 11 ετών να πηγαίνει σε δουλειά, ένα παιδί 11 ετών που δουλεύει έχει βιαστεί ήδη, μπορεί να μην έχει βιαστεί σεξουαλικά, έχει βιαστεί όμως η ψυχή του, ένα παιδί 11 ετών πρέπει να είναι στον λόφο του στρέφι και να παίζει μπάσκετ με τους φίλους του χωρίς να έχει μπάτσους γύρω του, δεν πρέπει να είναι σε καμία δουλειά ένα παιδί 11 ετών, αλλά το γ@μημένο το κράτος σας επιτρέπει σε παιδιά 11 ετών να πηγαίνουν να δουλέψουν, ξέρετε γιατί βιάστηκε αυτό το παιδί, γιατί είναι φτωχό. Κάθε φτωχός βιάζεται, γιατί σε αυτό το σύστημα που ζούμε όλες οι ζωές μετράνε, όλες…»

Αυτό ακριβώς που φαίνεται στο παραπάνω βίντεο είναι η σάτιρα. Το παραπάνω σχόλιο δεν είναι αστείο, είναι η πραγματικότητα, είναι η αλήθεια που δεν έγραψαν οι δημοσιογράφοι και εκεί ακριβώς είναι ο ρόλος της σάτιρας. Σε μια δημοκρατία η σάτιρα είναι ιερός θεσμός και θα μπορούσα να την χαρακτηρίσω και 5η εξουσία, μιας που τα ΜΜΕ είναι η 4η εξουσία. Τα ΜΜΕ όμως της χώρας μας αντί να πουν αυτή την πικρή αλήθεια που είπε ένας καλλιτέχνης, κάθονται και ασχολούνται με πράγματα που κανονικά δεν θα έπρεπε να τους ενδιαφέρουν, υπάρχουν δικαστές και θα απονείμουν την δικαιοσύνη, ελπίζουμε βέβαια όχι όπως σε άλλες περιπτώσεις.

Το ζήτημα είναι ότι στην φτώχεια που έρχεται, πολλές οικογένειες θα αναγκαστούν να στείλουν τα ανήλικα παιδιά τους για εργασία, πολλές οικογένειες θα υποστούν αυτόν τον βιασμό και τα επιδόματα της κακιάς ώρας δε θα σώσουν κανέναν. Οι κρίσεις είτε στην οικονομία είτε οι υγειονομικές γεννούν ευκαιρίες για κάποιους ώστε να πλουτίσουν, οι περισσότεροι όμως θα υποστούν τον βιασμό του συστήματος, την παιδική εργασία, τον θάνατο αναμένοντας να ανοίξει κρεββάτι στην εντατική, το περιγέλαστο καλάθι της νοικοκυράς και τον θάνατο από το κρύο στον χειμώνα του 1942, που είπε και ο Άδωνης Γεωργιάδης. Πολυκατοικίες δεν έχουν να πληρώσουν το κοινόχρηστο ρεύμα και κλείνουν τα ασανσέρ και τα κοινόχρηστα καλοριφέρ, άνθρωποι δεν έχουν να πληρώσουν το ρεύμα και η ΔΕΔΔΗΕ πάει και το κόβει και άλλα τέτοια πολλά θα συμβούν στο χειμώνα που έρχεται. Ελπίζουμε βέβαια εντέλει να μην τα δούμε αυτά, αλλά με ευχές και προσευχές δεν λύνονται τα προβλήματα.

Δεν θέλω να φανταστώ τι θα έλεγε ένας από τους μεγαλύτερους σατιρικούς καλλιτέχνες όλων των εποχών, ο Αριστοφάνης, αν ζούσε σήμερα. Δε θέλω να φανταστώ τι θα έλεγε ο Κλεισθένης, ο άνθρωπος που γέννησε την δημοκρατία ή ο Περικλής που στον περίφημο επιτάφιο έθεσε τις βάσεις για την πραγματική δημοκρατία, προστατεύοντας τις τέχνες, την λογοτεχνία. Ο Περικλής που έκανε την Αθήνα το μεγάλο πνευματικό κέντρο της αρχαιότητας. Οι πολιτικοί δεν πρέπει να είναι μόνο καλή ρήτορες για να μπορούν να ψαρεύουν ψήφους από το κοινό, αλλά πρέπει να είναι οι άνθρωποι που να είναι υποδείγματα στην κοινωνία, να δίνουν το καλό παράδειγμα προς τους πολίτες και το κυριότερο έμπνευση. Ο Ανδρέας Παπανδρέου ή ο Κωνσταντίνος Καραμανλής (ο χαρακτηριζόμενος ως εθνάρχης) έδωσαν έμπνευση στον λαό μας σε μια άλλη εποχή, που θα αργήσει να ξαναέρθει. Έκαναν λάθη και αυτοί, αλλά την εποχή τους ο κόσμος δούλευε και εμπνεόταν από την ρητορεία των πολιτικών τους. Η Ελλάδα και τότε δεν ήταν παράδεισος, αλλά ως προς το οικονομικό ζήτημα, ήταν σαφώς καλύτερη και όσο για την ανεργία, εκείνη την εποχή μόνο αν δεν ήθελες να δουλέψεις δε δούλευες.

Έχω βαρεθεί τα κατευθυνόμενα κείμενα που δεν έχουν κανένα βάθος. Έχω βαρεθεί τους δημοσιογράφους που λιβανίζουν, αντί να ασκούν πραγματική κριτική στους πολιτικούς, δηλαδή να επιτελούν το έργο της 4ης εξουσίας. Λίγοι από αυτούς έχουν μείνει και ακόμη λιγότεροι από αυτούς είναι στα κανάλια της διαπλοκής, το λιβανιστίρι της έκαστης εξουσίας. Ο δημοσιογράφος μπορεί να ανήκει όπου θέλει πολιτικά, όλοι έχουν πολιτική άποψη και όλοι ψηφίζουν, ανεξαρτησία δεν υπάρχει, αλλά έχουν ένα χρέος, να αναδεικνύουν τα προβλήματα, να τους δίνουν την σωστή διάσταση και όχι λεπτομέρειες δικογραφίας που δεν απασχολούν κανέναν πέρα από την δικαιοσύνη. Στην υπόθεση του Κολωνού πήγαν έξω από το σπίτι του θύματος οι κάμερες, ο θύτης μάλλον δεν απασχολεί κανέναν. Στην περίπτωση Πάτση προσπάθησαν να εμφανίσουν το προφίλ του καλού ανθρώπου, που έκανε νόμιμες δουλειές, αλλά δεν ήξερε το άρθρο 8 παρ. 1 του Ν. 3213/2003 (όπως ισχύει μετά την αντικατάστασή του με το άρθρο τέταρτο παρ. 5 του Ν. 4396/2016, ΦΕΚ Α΄ 111/8.6.2016), όπου λέει ότι «….στους βουλευτές … απαγορεύεται η συμμετοχή στη διοίκηση ή στο κεφάλαιο εταιρειών, που έχουν έδρα πραγματική ή καταστατική στην αλλοδαπή είτε αυτοπροσώπως είτε με παρένθετα πρόσωπα». Τον νόμο δεν τον ήξερε ούτε και ο πρωθυπουργός μάλλον. Και προσέξτε ο Ανδρέας Πάτσης είναι δικηγόρος και δεν ήξερε το συγκεκριμένο κανονισμό.

Για τον πάτση βέβαια υπήρχαν δημοσιεύματα ήδη από το 2010, αλλά και τα κοσμικά πάρτι του 2011. Όλοι γνώριζαν την δραστηριότητα του. Μια απλή ματιά στην σελίδα της εταιρείας του θα έλυνε όλα τα προβλήματα. Δυο γραφεία στο εξωτερικό δηλαδή στην Κύπρο και στην Τουρκία έχει η εταιρεία αυτή. Είναι νόμιμο? Ναι, όταν δεν είσαι όμως βουλευτής. Η σάτιρα που έχει εξαφανιστεί μυστηριωδώς από την τηλεόραση είτε το θέλουμε είτε όχι είναι αυτή που μπορεί να αλλάξει την κατάσταση σε αυτή την χώρα που ο Ζαραλίκος την ονομάζει χώρα της Κωμωδίας. 201 χρόνια Κολομβία έχει δώσει σε άλλο χαρακτηρισμό του, για γνωστές υποθέσεις ναρκωτικών. Αυτό όμως δεν μπορεί να ειπωθεί στην τηλεόραση, έτσι το μέσο που υπάρχει κάποια σχετική ελευθερία, αν και εκεί έχουν φροντίσει να μπει η αστυνομία της είδησης, αυτά τα περίφημα ελληνικά Hoaxes, είναι μόνο το ίντερνετ. Ακόμα και το fake news είναι ελευθερία της έκφρασης, όσο και αν φαίνεται περίεργο αυτό.

Το fake news σημαίνει πως κάποιο μυαλό δημιούργησε μια ανύπαρκτη είδηση ή μια είδηση που στηρίζεται μεν σε κάποια αληθινά γεγονότα αλλά δεν είναι αληθινή. Υπάρχει αρκετή δημιουργικότητα πάνω στο θέμα, όπως το πρωτοποριακό Κουλούρι. Σε αυτό το site βέβαια προσπαθούμε να διακινήσουμε αληθινά γεγονότα, και για αυτό η αστυνομία της είδησης δεν έχει ακόμα τολμήσει να μας βγάλει off. Οι αξιωματικοί των Hoaxes που ασχολούνται συχνά με φανταστικά σενάρια για εξωγήινους και περίεργα σκευάσματα ας ασχοληθούν και με τα σοβαρά θέματα που καίνε την κοινωνία.

Σχολιάστε Ελεύθερα

Ads Blocker Image Powered by Code Help Pro

Ads Blocker Detected!!!

We have detected that you are using extensions to block ads. Please support us by disabling these ads blocker.

Powered By
Best Wordpress Adblock Detecting Plugin | CHP Adblock