Γράφει η Τασσώ Γαΐλα για τη σειρά Ελλάδα-Περιβάλλον
Εδώδιμος Χιών (= φαγώσιμο χιόνι), δηλαδή παγωτό. «Εδώδιμος Χιών» η ονομασία του παγωμένου γλυκίσματος που γεύονταν οι αρχαίοι Αθηναίοι στην Αγορά της πόλης και όσο και αν φαίνεται παράξενο, οι βόρειοι πρόγονοί μας οι αρχαίοι Μακεδόνες εκεί που το χιόνι αφθονούσε ανέκαθεν, το παγωτό το έμαθαν από τους Αθηναίους!
Για να γίνει η εδώδιμος χιών το αγαπημένο γλυκό του Μ. Αλεξάνδρου. Την εποχή εκείνη δεν υπήρχαν παγωτομηχανές ούτε και καταψύκτες.
Πώς λοιπών έφτιαχναν οι αρχαίοι Έλληνες το παγωμένο αυτό γλύκισμα;
Συνταγή παγωτού αρχαίας Ελλάδας: Χιόνι ανακατεμένο με μέλι και φρούτα!
Απλό και …οικονομικό. Αυτή, λοιπόν, ήταν η μορφή του παγωτού που γνώριζαν οι αρχαίοι Έλληνες και που τόσο άρεσε στον Μ. Αλέξανδρο, -αξίζει δε να αναφερθεί πως ο πατέρας της Ιατρικής ο Ιπποκράτης ενθάρρυνε τους ασθενείς του να τρώνε πάγο. Πάγο, με πάγο και αλάτι για την συντήρησή του γέμιζαν έναν μεγάλο κάδο, ποιοί;
Οι παγωτατζήδες, παραδοσιακοί γυρολόγοι, επάγγελμα που ανθούσε στα τέλη του 19ου αι. και μέχρι την 10ετία του 1950 και οι οποίοι χρησιμοποιούσαν αμμωνία για την κατασκευή πάγου, αλάτι για να τον συντηρούν και γέμιζαν με τον πάγο και το αλάτι ένα κάδο. Μέσα στον κάδο αυτό, βύθιζαν ένα δεύτερο δοχείο γεμάτο με γάλα και ζάχαρη που ανακάτευαν συνεχώς με ένα τεράστιο γουδοχέρι, μέχρι να γίνει παχιά κρέμα και να πήξει.
Έτοιμο το παγωτό και, π-α-γ-ω-τα-άαααα, νάτος ο παγωτατζής με το καροτσάκι του στις γειτονιές. Ύστερα; Ηλεκτρικά ψυγεία, βιομηχανοποίηση του παγωτού, τεράστια ποικιλία γεύσεων από τις μεγάλες εταιρείες παραγωγής του, ποικιλία και στις τιμές πώλησής του. «Σήμα Κατατεθέν» του καλοκαιριού το παγωτό, οι συνταγές «φαγώσιμου χιονιού» που ακολουθούν για κατασκευή σπιτικού παγωτού κοστίζουν λιγότερο από τις τιμές του εμπορίου και αποτελούν μια πιο συμφέρουσα οικονομικά λύση.
Παγωτό μπανάνα με βανίλια
Για 4 μερίδες
3 μπανάνες
1 κ.σ. χυμός λεμονιού
300 ml κρέμα γάλακτος
2 κρόκοι
60 γρ. ζάχαρη
1 φακ. βανίλια
Χρόνος προετοιμασίας: περ. 25 λεπτά (συν χρόνος κατάψυξης). Ανά μερίδα: περ. 400 kcal/1670kj, πρωτ. 5γρ., λιπ. 26 γρ., υδατ. 38 γρ.
1. Ξεφλουδίζουμε τις μπανάνες και τις κόβουμε σε κομμάτια (θα χρειαστούμε περίπου 275 γρ. φρούτο). Ρίχνουμε σε βαθύ μπολ τις μπανάνες, τον χυμό λεμονιού και 150 ml κρέμα γάλακτος και τα πολτοποιούμε με το μπλέντερ χειρός.
2. Σε άλλο μπολ χτυπάμε την υπόλοιπη κρέμα γάλακτος σε σαντιγί. Σε χωριστό μπολ χτυπάμε τους κρόκους με τη ζάχαρη και τη βανίλια να αφρατέψουν καλά και να πάρουν ανοιχτό κίτρινο χρώμα.
3. Ανακατεύουμε τον πουρέ μπανάνας με τους χτυπημένους κρόκους και προσθέτουμε τη σαντιγί. Βάζουμε το μείγμα σε παγωτομηχανή να πήξει ή το αδειάζουμε σε κατάλληλο μπολ (κατά προτίμηση ανοξείδωτο) και το αφήνουμε για περίπου 5 ώρες στην κατάψυξη.
Παγωτό φράουλα (κλασικό και αγαπημένο)
Για 4 μερίδες
500 γρ. φράουλες
2 κ.σ. χυμός λεμονιού
400 ml κρέμα γάλακτος
4 κρόκοι
150 γρ. ζάχαρη
Χρόνος προετοιμασίας: περ. 25 λεπτά (συν χρόνος κατάψυξης). Ανά μερίδα: περ. 560 kcal/2340kj, πρωτ. 7γρ., λιπ. 38 γρ., υδατ. 49 γρ.
1. Πλένουμε, στεγνώνουμε και καθαρίζουμε τις φράουλες. Τις αδειάζουμε σε μπολ και τις πολτοποιούμε μαζί με τον χυμό λεμονιού και τη μισή ποσότητα της ζάχαρης.
2. Σε άλλο μπολ χτυπάμε τους κρόκους με την υπόλοιπη ζάχαρη και τη βανίλια να αφρατέψουν καλά και να πάρουν ανοιχτό κίτρινο χρώμα.
3. Σε ένα τρίτο μπολ χτυπάμε την κρέμα γάλακτος σε σαντιγί. Ανακατεύουμε τον πολτό φράουλας με τους χτυπημένους κρόκους και προσθέτουμε τελευταία τη σαντιγί. Αδειάζουμε το μείγμα σε παγωτομηχανή ή το βάζουμε για περίπου 5 ώρες στην κατάψυξη. Για καλύτερο αποτέλεσμα, βάζουμε το μείγμα σε ανοξείδωτο δοχείο που έχουμε προηγουμένως παγώσει καλά.
Παγωτό βερίκοκο με δεντρολίβανο
Για 6 μερίδες
500 γρ. βερίκοκα
1 κ.σ. χυμός λεμονιού
400 ml κρέμα γάλακτος
4 κρόκοι
125 γρ. ζάχαρη
100 ml γάλα
½ λοβός βανίλιας
½ κ.γ. ψιλοκομμένο δεντρολίβανο
Χρόνος προετοιμασίας: περ. 20 λεπτά (συν χρόνος αναμονής και κατάψυξης). Ανά μερίδα: περ. 375 kcal/1570kj, πρωτ. 5γρ., λιπ. 25 γρ., υδατ. 31 γρ.
1. Ζεσταίνουμε σε κατσαρόλα την κρέμα γάλακτος με το γάλα. Κατεβάζουμε την κατσαρόλα από τη φωτιά. Χτυπάμε τους κρόκους με 100 γρ. ζάχαρη να αφρατέψουν και τους προσθέτουμε στο ζεστό γάλα, ανακατεύοντας την κρέμα να πήξει και προσέχοντας να μη βράσει. Την αφήνουμε να κρυώσει.
2. Ξεφλουδίζουμε τα βερίκοκα, τα κόβουμε στη μέση και αφαιρούμε το κουκούτσι. Τα πολτοποιούμε στο μπλέντερ, μαζί με τον χυμό λεμονιού, την υπόλοιπη ζάχαρη και την ψίχα από τον λοβό βανίλιας. Προσθέτουμε το δεντρολίβανο και ανακατεύουμε με την κρέμα που ετοιμάσαμε. Αδειάζουμε το μείγμα σε ρηχό δοχείο και το βάζουμε για 5-6 ώρες στην κατάψυξη να πήξει, ανακατεύοντας κατά διαστήματα.
3. Μοιράζουμε το παγωτό βερίκοκο σε μπολάκια του γλυκού και σερβίρουμε αμέσως. Αν θέλουμε συνοδεύουμε με σιρόπι φρούτων.
Χιόνι τώρα το καλοκαίρι για να φτιάξουμε Εδώδιμο Χιώνα δύσκολο να βρούμε, τα φτηνά φρούτα εποχής στην λαϊκή αγορά αφθονούν, βόλτα επομένως στην λαϊκή και κατόπιν στην …κουζίνα για την παρασκευή σπιτικού παγωτού με παραδοσιακές της ελληνικής γαστρονομίας συνταγές.
Σκίτσο: Ρία Γαΐλα εικονογράφος
Συνταγές: Μαίρη Βλαχάκη, ζαχαροπλάστης, Αθήνα.
