Συνέντευξη στην Τασσώ Γαΐλα
Ζωγράφος κ. Σκευούλα, αγιογράφος, συγγραφέας, πολυσχιδής καλλιτέχνιδα, εσείς πώς θα χαρακτηρίζατε τον εαυτό σας;
Έχω ξεκινήσει την συνέντευξη με την κ. Σκευούλα Τσελέκου-Μπαρούνη …λίγο απότομα, ας πάρομε λοιπόν τα πράγματα …από την αρχή και, πάμε Οινούσσες!
Οινούσσες, ο τόπος καταγωγής του ζεύγους Ηλία Μπαρούνη(συλλέκτη δίσκων, γραμμοφώνων 78 στροφών, ραδιοφώνων, λαογραφικών αντικειμένων κ.λ.π)και Σκευούλας Τσελέκου-Μπαρούνη με τις ιδιότητες της εισαγωγής. Ο Ηλίας και η Σκευούλα θυμίζουν αμερικάνικου τύπου ζευγάρι μόνο που είναι Οινούσσιοι και αγαπούν με πάθος το ακριτικό νησί-γενέτειρά τους.
Η καταγωγή του πατέρα μου ήταν ο Τσεσμές και της μητέρας μου το Λυθρί(αρχαίες Ερυθρές),με τον μεγάλο διωγμό του ’22 οι οικογένειές τους κατέληξαν πρόσφυγες στην Χίο όπου γεννήθηκα και εγώ και έζησα εκεί μέχρι τα 25 μου. Υπηρέτησα στο νησί ως Νηπιαγωγός επί τρία έτη αλλά μετά το γάμο μου με τον Ηλία εγκατέλειψα το επάγγελμα, ταξίδεψα πολύ με τον Ηλία που ήταν καπετάνιος και τελικά εγκατασταθήκαμε στην Νεάπολη της Νίκαιας όπου ζούσαν αρκετοί συγγενείς μας.
Και, η ενασχόλιση σας με την ζωγραφική κ. Σκευούλα πότε ξεκίνησε;
-Ζωγράφιζα από μικρό παιδί, στο Δημοτικό σχολείο η δασκάλα μου επαινούσε τις ζωγραφιές μου και αυτό ήταν που με έκανε να συνεχίσω να ζωγραφίζω τότε βέβαια σε χαρτιά και κατόπιν σε καμβάδες.
Διπλωματούχος της Σχολής Ζωγραφικής BENELLIκαθώς και της Σχολής Αγιογραφίας της Ιεράς Μητροπόλεως Νίκαιας με καθηγητή τον Γιώργο Κόρδη, η Σ. Τσελέκου-Μπαρούνη αξιοπρόσεκτη παρουσία στο χώρο των εικαστικών, έχει παρουσιάσει δουλειά της σε 10 ομαδικές εκθέσεις και 2 ατομικές. Παράλληλα επιμελήθηκε τα σκηνικά πολλών παραστάσεων του Ναυτικού Γυμνασίου Οινουσσών, του Σ.Ν.Ο και του 25ου Δημ. Σχολ. Νίκαιας, τοιχογραφεί διάφορους χώρους και παραδίδει μαθήματα ζωγραφικής σε μικρά παιδιά. Ιδρυτικό μέλος και πρώτη πρόεδρος της μουσικής αστικής μη κερδοσκοπικής εταιρείας «78 στροφές»,με οργανώσεις εκθέσεων αντικειμένων 78 στροφών, ιδρυτικό μέλος και η «ψυχή» του Πολιτιστικού Συλλόγου Νίκαιας με τις 7 εκθέσεις Γυναικείας Εικαστικής Δημιουργίας στο Δήμο Νίκαιας, η καλλιτέχνης έχει οργανώσει και την 1η έκθεση εικαστικών καλλιτεχνών του Δήμου Νίκαιας.
Τον Αύγουστο του 2001 κ. Μπαρούνη οργανώσατε στις Οινούσσες την 1η Ομαδική Έκθεση Οινουσσίων Καλλιτεχνών(δήμαρχος Ευάγγελος Αγγελάτος),με συμμετοχή 21 καλλιτεχνών και στόχο να γνωρίσουν οι ντόπιοι το έργο των σύγχρονων Αιγνουσιωτών καλλιτεχνών. Η έκθεση αυτή σημείωσε μεγάλη επιτυχία, σημαντικό Πολιτιστικό γεγονός για τις Οινούσσες, υπήρξε συνέχεια σε αυτήν την δράση;
-Δυστυχώς όχι κ. Γαΐλα. Ελπίζω στο μέλλον να υπάρξει συνέχεια αυτής της προσπάθειας, ίσως σε συνδιασμό με την δημιουργία στο νησί Δημοτικής Πινακοθήκης…
Στη Χίο έχετε παρουσιάσει έργα σας;
-Όχι. Αν είχε μεταφερθεί η έκθεση των Οινουσσών στη Χίο θα είχαν τη ευκαιρία οι Χιώτες να γνωρίσουν την δουλειά μου καθώς και των ομοτέχνων μου που συμμετείχαν στην έκθεση. Την Χίο την γνώρισα καλά όταν υπηρετούσε εκεί η κόρη μου Κωνσταντίνα δασκάλα επί 2 έτη, 1 στο Λυθί και 1 στα Νένητα. Μου αρέσουν πολύ τα Μεσαιωνικά χωριά στη νότια Χίο.
Πολυσχιδής καλλιτέχνιδα κ. Σκευούλα, περνάμε στην εργογραφία σας; Το πρώτο σας βιβλίο «ΤΑ ΠΑΛΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ ΚΑΙ ΤΑ ΜΑΓΑΖΙΑ ΤΗΣ ΑΙΓΝΟΥΣΑΣ ΧΙΟΥ»,εκδόσεις ΠΑΛΚΟ, Αθήνα 2005,καταγραφή με μεγάλη εκ μέρους σας ευαισθησίας του ντόπιου λαϊκού Πολιτισμού, έτυχε ευνοϊκών σχολίων, γνώρισε μεγάλη επιτυχία. Μιλήστε μας για την παρουσία σας στο χώρο του βιβλίου.
-Δεν είχα πρόθεση να γράψω κάτι, ιδιαίτερα για την Αιγνούσα που τόσα έχουν γραφεί. Όμως διαβάζοντας το βιβλίο του Μιχάλη Χαλκιά «Μορφές και Μνήμες» αποφάσισα να γράψω αυτό το βιβλίο με θέμα τα μαγαζιά και τα επαγγέλματα της Αιγνούσας μέσα στο χρόνο από πολύ παλιά μέχρι τις μέρες μας, με ιδιαίτερη έμφαση από το 1940 και μετά. Το δεύτερο βιβλίο μου, θα το χαρακτήριζα λεύκωμα, το βιβλίο –αφορμή της γνωριμίας μας, φέρει τον τίτλο «Περπατώντας στο Όρος Αιγάλεω» και είναι μία έρευνα από κοινού με τον σύζυγό μου Ηλία Μπαρούνη για το οικοσύστημα του όρους Αιγάλεω..
Φυσιολάτρης κ.Τσελέκου, κάτι που το, παρατηρούμε και στους πίνακες ζωγραφικής σας με τοπία φύσης, αγριολούλουδα κ.λ.π, στα ενδιαφέροντα σας το ψαροντούφεκο, η ορειβασία, η συνεχής επαφή με την φύση, αλήθεια σκέφτεστε να εγκατασταθείτε κάποια στιγμή στις Οινούσσες;
-Ναι, μελλοντικά. Μάλιστα τώρα ο σύζυγός μου είναι στο νησί για την επισκευή του σπιτιού μας , το όνειρό μας είναι η εκεί εγκατάστασή μας μόλις τελειώσουμε τις εδώ υποχρεώσεις μας. Αγαπώ υπερβολικά τις Οινούσσες, γενέθλια γη, σχέδιο μελλοντικό η μόνιμη παραμονή μας στο νησί, όπου θα δώσομε μάχη εγώ και ο Ηλίας για την δημιουργία μικρού Λαογραφικού Μουσείου με τμήμα γραμμοφώνων 78 στροφών, δίσκων κ.λ.π., ο Ηλίας, ξέρετε, είναι πολύ γνωστός συλλέκτης αυτού του υλικού.
Σας εύχομαι κ. Τσελέκου ευόδωση όλων των δημιουργικών στόχων σας, λέτε η επόμενη συνάντηση μας να πραγματοποιηθεί στην Αιγνούσα;
-Χά,χά. Θα είστε ευπρόσδεκτη, αλλά πιστεύω προηγουμένως να μου κάνετε κ. Γαΐλα την τιμή να παραστείτε το φθινόπωρο εδώ στον Πειραιά στην παρουσίαση του βιβλίου μου που μόλις ολοκλήρωσα την συγγραφή του. Είναι ακόμα άτιτλο, είμαι στο στάδιο των διαπραγματεύσεων για την έκδοσή του, χορηγοί κ.λ.π., επίπονη, σκληρή δουλειά διάρκειας 3 ετών εκ μέρους μου αλλά και του συζύγου μου με τον οποίον το συνέγραψα και έχει θέμα την χλωρίδα και την πανίδα της Αιγνούσας. Η έκδοση θα είναι ακριβή, περιλαμβάνει περίπου 1200 φωτογραφίες, επιδιώκω και την μετάφραση της στην Αγγλική γλώσσα για ευνόητους λόγους.
Έχει κάτι ξεχωριστό η χλωρίδα των Οινουσσών κ. Τσελέκου;
-Ναι. Εδώ φύεται το μανιτάρι Αμανίτης , Μαρταμανίτης κατά την ντοπολαλιά γιατί εμφανίζεται Μάρτιο, μανιτάρι που μετά από έρευνα πιστοποιήσαμε ότι δεν φύεται πουθενά αλλού στον Ελλαδικό χώρο. Γενικά κ. Γαΐλα η χλωρίδα και η πανίδα των Οινουσσών είναι πολύ πλούσια, εντυπωσιακή θα έλεγα για ένα τόσο μικρό ακριτικό νησί. Φωτογραφίες, τοπικές ονομασίες, θεραπευτικές ιδιότητες, λαογραφικά στοιχεία θα παρουσιαστούν στο βιβλίο-μελέτη χλωρίδας-πανίδας των Οινουσσών και τα παρουσιαζόμενα είδη είναι περίπου 600. Στις Οινούσσες ανακάλυψα πρόσφατα ένα άγριο μελίσσι, και ένα φυτό που με εντυπωσιάζει πολύ, τον Μανδραγόρα-αυτόν τον έχετε και στη Χίο-, φυτό που η ρίζα του έχει μορφή ανθρώπου, σύμφωνα δε με την λαϊκή παράδοση έχει μαγικές ιδιότητες. Ο Διοσκουρίδης τον οποίο μελετώ διαρκώς αναφέρει τον Μανδραγόρα ως θεραπευτικό φυτό, όμως χρειάζεται προσοχή στη χρήση του γιατί οι καρποί του είναι τοξικοί.
Άλλα σχέδιά σας …πριν την εγκατάσταση στις Οινούσσες;
-Έχω στόχο τις 7 εκθέσεις Ζωγραφικής που έχω οργανώσει στο Πολιτιστικό της Νίκαιας να τις κάνω 10 και να βρω κατάλληλη αντικαταστάτρια να συνεχίσει το έργο μου γιατί εμένα ο στόχος μου είναι Οινούσες , για πάντα Οινούσσες. Ίσως κυκλοφορήσω και ένα βιβλίο ,συλλογή μικρών διηγημάτων μου τα οποία έχω γράψει κατά διαστήματα.
Στον κύκλο γνωριμιών σας κ. Τσελέκου Αιγνουσιώτες δημιουργοί όπως ο συγγραφέας Φάνης Φαντέμης, η αγιογράφος Μαρία Σκηνίτη, ο ποιητής Μιχάλης Χαλκιάς, τελικά υψηλό το επίπεδο της διανόησης στις Οινούσσες που τόσο αγαπάτε, φεύγομε από τα Γράμματα και τις Τέχνες να περάσομε στην Πολιτική; Στο παρελθόν είχατε κατέβει υποψήφια σε διάφορους συνδιασμούς εδώ και στις Οινούσσες. Θα ασχοληθείτε με την Πολιτική και στο μέλλον;
-Δεν αναφέρατε στις γνωριμίες μου την κορυφαία μας γλύπτρια κ. Μαίρη Παπακωνσταντίνου και, μάλλον όχι, δεν θα ασχοληθώ πλέον ενεργά με την Πολιτική γιατί τώρα έχω άλλες προτεραιότητες στην ζωή μου. Αυτές τις μέρες η κόρη μου Κωνσταντίνα θα γεννήσει το δεύτερο παιδί της, δεύτερο εγγόνι για μένα και τον Ηλία, ευτυχίας στιγμή-σημάδι στην οικογένειά μου-έχω και δύο γιούς, σας το είπα;-,μέσα σε αυτήν την δύσκολη και γεμάτη μελαγχολία περίοδο που βιώνει ο τόπος μας.
