Μια μέρα σαν σήμερα πριν ακριβώς 105 χρόνια ο Μπενίτο Μουσολίνι ιδρύει στην Ιταλία το κόμμα “Πυρήνες του αγώνα”, που ήταν το πρόδρομο κόμμα του Εθνικού και φασιστικού κόμματος που κατέλαβε την εξουσία το 1924 ύστερα από εκλογές, όπου πήρε το 66% των ψήφων των Ιταλών.
Ο Μουσολίνι βέβαια στην Ιταλική πολιτική σκηνή είχε εμφανιστεί το 1914 ιδρύοντας το πολιτικό κίνημα “Πυρήνα επαναστατικής δράσης”. Στην πρώτη του απόπειρα να εκλεγεί στο Κοινοβούλιο, το κόμμα του Μουσολίνι αποτυγχάνει παταγωδώς. Ωστόσο η δράση του στη διάρκεια των μεγάλων απεργιακών αγώνων στην Ιταλία το 1920-1921 ενάντια στους εργάτες (με την οργάνωση εκστρατειών «τιμωρίας» κατά απεργών, συνδικαλιστών, κλπ.) κέρδισε την εύνοια και την ενεργό στήριξη των βιομηχάνων.
Έτσι, το 1921 το κόμμα μετονομάζεται σε Εθνικό Φασιστικό Κόμμα και τον Οκτώβρη του 1922 στον απόηχο της περιβόητης «Πορείας προς τη Ρώμη» 100.000 μελανοχιτώνων, ο βασιλιάς Βίκτωρ Εμμανουήλ Γ’ ορίζει τον Μουσολίνι Πρωθυπουργό.
Μετά από μια δραστική τροποποίηση της εκλογικής νομοθεσίας (ο νόμος Acerbo), το φασιστικό κόμμα κέρδισε ξεκάθαρα τις εκλογές του Απριλίου του 1924. Στις αρχές του 1925, ο Μουσολίνι όμως με πρόσχημα την κατάρρευση της δημοκρατίας εγκαθίδρυσε δικτατορία. Από εκείνο το σημείο και μετά, το κόμμα του ήταν στην πραγματικότητα το μόνο νόμιμο εκλεγμένο κόμμα στη χώρα. Το καθεστώς αυτό, επισημοποιήθηκε με νόμο που ψηφίστηκε το 1928 και η Ιταλία παρέμεινε ως ένα μονοκομματικό κράτος μέχρι το τέλος του Φασιστικού καθεστώτος το 1943.
Οι νέοι νόμοι επικρίθηκαν έντονα από τον ηγέτη του Σοσιαλιστικού Κόμματος Τζιάκομο Ματεότι κατά την ομιλία του στο Κοινοβούλιο και λίγες μέρες αργότερα ο Ματεότι απήχθη και σκοτώθηκε από τους Μελανοχίτωνες.
Μετά τη λήψη της εξουσίας, το φασιστικό καθεστώς άρχισε να επιβάλλει τη φασιστική ιδεολογία και τον συμβολισμό της σε όλη τη χώρα. Η συμμετοχή του κόμματος στο έγινε απαραίτητη για την αναζήτηση απασχόλησης ή για την απόκτηση κρατικής βοήθειας. Οι “Δέσμες” κοσμούσαν δημόσια κτίρια, φασιστικά μοτίβα και τα σύμβολα του κόμματος παρουσιάστηκαν στις Τέχνες. Επίσης, δημιουργήθηκε μια λατρεία της προσωπικότητας του Μουσολίνι, που διαφημίστηκε ως ο σωτήρας του έθνους ή αλλιώς Ντούτσε.
Το φασιστικό κόμμα προώθησε τον ιταλικό ιμπεριαλισμό στην Αφρική και προώθησε σθεναρά τον φυλετικό διαχωρισμό και την λευκή υπεροχή των ιταλών εποίκων στις αποικίες. Στις 27 Μαΐου του 1933, η συμμετοχή στo κόμμα ανακηρύχθηκε ως η βασική απαίτηση για το δημόσιο αξίωμα. Στις 9 Μαρτίου του 1937, έγινε υποχρεωτική η συμμετοχή, εάν κάποιος ήθελε πρόσβαση σε οποιοδήποτε δημόσιο αξίωμα και από τις 3 Ιουνίου 1938 εκείνοι που δεν συμμετείχαν στο κόμμα δεν μπορούσαν πλέον να εργαστούν.
Το 1939, ο Ettore Muti αντικατέστησε τον Starace στο τιμόνι του κόμματος, γεγονός που μαρτυρεί την αυξανόμενη επιρροή του Γκαλεάτσο Τσιάνο, του Υπουργού Εξωτερικών και γαμπρού του Μουσολίνι. Στις 10 Ιουνίου του 1940, από το μπαλκόνι του Palazzo Venezia, ο Μουσολίνι ανακοίνωσε την είσοδο της Ιταλίας στον Β Παγκόσμιο Πόλεμο με την πλευρά της Γερμανίας. Τα γεγονότα λίγο-πολύ γνωστά. Η Ιταλία εισέβαλλε στην Ελλάδα, όπου χρειάστηκε την βοήθεια των Γερμανών για να μπορέσει να νικήσει τον Ελληνικό στρατό.
Επίσης ο Μουσολίνι συμμετείχε στο πλευρό του Χίτλερ στην προσπάθεια του τελευταίου να καταλάβει την Σοβιετική ένωση. Μετά τις στρατιωτικές αποτυχίες όμως τόσο στην Ελλάδα, όσο και στη Γιουγκοσλαβία αλλά και στη Σοβιετική Ένωση, η δημοφιλία του Μουσολίνι άρχισε να καταβαραθρώνεται ακόμα και εντός του κόμματός του. Η αποβίβαση των συμμαχικών στρατευμάτων στη Σικελία το 1943 έστρεψε εναντίον του το σύνολο των μελών του κόμματος.
Στις 24 Ιουλίου του 1943 το Gran Consiglio del Fascismo (Μεγάλο Φασιστικό Συμβούλιο) ψήφισε τη μεταβίβαση της εκτελεστικής εξουσίας στον Βασιλιά Βιττόριο Εμμανουέλε ΙΙΙ. Ο Βασιλιάς κάλεσε τον Μουσολίνι στα Ανάκτορα και του αφαίρεσε κάθε εξουσία, ενώ κατά την έξοδό του συνελήφθη και εξορίστηκε στο Γκραν Σάσο (Gran Sasso), στα Αβρούζια Όρη της κεντρικής Ιταλίας, σε πλήρη απομόνωση.
Η υπογραφή παράδοσης από μέρους της νέας ιταλικής κυβέρνησης οδήγησε στην εισβολή από βορρά των ναζιστικών στρατευμάτων και στην κατάληψη μέρους της βόρειας Ιταλίας. Με μία εντυπωσιακή επιχείρηση Γερμανοί αλεξιπτωτιστές με διοικητή τον Ότο Σκορτσένυ, απελευθέρωσαν τον Μουσολίνι και τον φυγάδευσαν στα γερμανοκρατούμενα εδάφη. Εκεί τέθηκε επικεφαλής της επονομαζόμενης Repubblica Sociale Italiana (Ιταλικής Κοινωνικής Δημοκρατίας) ή όπως επικράτησε να λέγεται Δημοκρατία του Σαλό, από το όνομα της πόλης όπου έδρευε η κυβέρνηση.
Ο ρόλος του ήταν πιο πολύ διακοσμητικός, αφού ουσιαστικά κυβερνούσαν οι Γερμανοί, ωστόσο είχε την ευκαιρία να εξοντώσει αρκετούς από αυτούς που απομακρύνθηκαν από κοντά του, όπως τον γαμπρό του Γκαλεάτσο Τσιάνο. Τότε συνέγραψε και την αυτοβιογραφία του με τίτλο «Η άνοδος και η πτώση μου».
Στις 27 Απριλίου του 1945, λίγο πριν την είσοδο των συμμαχικών στρατευμάτων στο Μιλάνο, κι ενώ ο Μουσολίνι κατευθυνόταν στην πόλη Κιαβένα μαζί με την ερωμένη του Κλαρέττα Πετάτσι με σκοπό τη διαφυγή τους στην Ελβετία, συνελήφθησαν από Ιταλούς παρτιζάνους. Την επόμενη μέρα δικάστηκαν με συνοπτικές διαδικασίες από το ανώτατο αρχηγείο των “εθελοντικών σωμάτων Ελευθερίας” και εκτελέστηκαν μαζί με 16 ακόμη άτομα, τα περισσότερα ήταν μέλη της κυβέρνησης του Σαλό.
Τα πτώματά τους μεταφέρθηκαν και κρεμάστηκαν στην Πιατσάλε Λορέτο (Piazzale Loreto) του Μιλάνου. Αξίζει να σημειωθεί ότι το πτώμα του παρέμεινε εκεί για αρκετό διάστημα, όπου και εξευτελιζόταν από τους περαστικούς.
Η επίσημη εκδοχή για το θάνατο του Μουσολίνι βασίζεται στην αφήγηση του Walter Audisio, πρώην κομμουνιστή αντάρτη, η οποία δημοσιεύτηκε στο 1947. Ενωρίτερα, το 1945, είχε δημοσιευθεί στην κομμουνιστική εφημερίδα L’Unita ότι τον Μουσολίνι σκότωσε ο αντάρτης “συνταγματάρχης Βαλέριο”, χωρίς να αναφέρεται το πραγματικό του όνομα. Η άποψη αυτή της εκτέλεσης γίνεται γενικά αποδεκτή, αλλά μέσα στην Ιταλία έχουν κυκλοφορήσει και άλλες εκδοχές. Σύμφωνα με μια από αυτές, που στηρίζεται σε μαρτυρία Ιταλού πρώην αντάρτη που ήταν παρών, ο Μουσολίνι εκτελέστηκε από Βρετανούς πράκτορες πριν παραδοθεί στους αντάρτες.
Την εκδοχή αυτή επιβεβαιώνει ένας πρώην Βρετανός πράκτορας, ο Πίτερ Τόμκινς. Αυτό φέρεται ότι έγινε κατά διαταγή του Ουίνστον Τσώρτσιλ ο οποίος αγωνιούσε να μην έρθουν στο φως έγγραφα που κατείχε ο Μουσολίνι και έδειχναν την επικοινωνία του με τον Τσώρτσιλ. Δεν έχουν βρεθεί όντως τέτοια έγγραφα που να επιβεβαιώνουν τέτοια επικοινωνία, εκτός από δύο επιστολές με τις οποίες ο Τσώρτσιλ ζητά από τον Μουσολίνι να μην εισέλθει στον πόλεμο.
Σήμερα στην Ιταλία βρίσκεται το κόμμα της Μελόνι, που έχει πολλές αναφορές στον Μουσολίνι και μάλιστα μέλη της οικογένειας Μουσολίνι έχουν θέσει υποψηφιότητα με το συγκεκριμένο κόμμα. Η ίδια η Μελόνι τονίζει πως δεν είναι ακροδεξιό το κόμμα της, από κει και πέρα όμως, ο καθένας μπορεί να βγάλει τα δικά του συμπεράσματα.
