Το Υπουργείο Παιδείας ανακοίνωσε την 29η Αυγούστου 2025 την έκδοση τεσσάρων αποφάσεων έγκρισης άδειας εγκατάστασης και λειτουργίας για τα πρώτα μη κρατικά πανεπιστήμια, υπό τη μορφή Νομικών Προσώπων Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης (Ν.Π.Π.Ε.).
Η απόφαση αυτή αποτελεί ορόσημο για την ανώτατη εκπαίδευση στην Ελλάδα, καθώς σηματοδοτεί την πραγμάτωση μιας μεταρρύθμισης που επέμενε επί δεκαετίες, όπως τόνισε ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης. Ωστόσο οι αντιδράσεις για τα μη κρατικά πανεπιστήμια συνεχίζουν να υπάρχουν.
Ποια πανεπιστήμια πήραν άδεια και πού θα λειτουργήσουν
Τα τέσσερα εγκεκριμένα παραρτήματα διεθνών ακαδημαϊκών ιδρυμάτων είναι:
- Αμερικανικό Πανεπιστήμιο Ανατόλια (σε συνεργασία με το The Open University), στη Θεσσαλονίκη. Σχολές: Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών · Διοίκησης Επιχειρήσεων · Τεχνολογίας & Επιστημών
- Ευρωπαϊκό Παράρτημα του University of York City (σε συνεργασία με το City College), στη Θεσσαλονίκη. Σχολές: Νομικής & Ανθρωπιστικών Σπουδών · Επιστημών · Διοίκησης Επιχειρήσεων
- The University of Keele, Greece (σε συνεργασία με το Metropolitan College), στην Αθήνα. Σχολές: Νομική · Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών · Ιατρικής & Επιστημών Υγείας
- UNIC ATHENS (σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο της Λευκωσίας), στην Αθήνα. Σχολές: Ιατρική · Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών · Διοίκησης Επιχειρήσεων · Επιστημών & Μηχανικής · Επιστημών Ζωής & Υγείας · Νομική
Συνοπτικά, δύο ιδρύματα θα λειτουργήσουν στη Θεσσαλονίκη και δύο στην Αθήνα
Οι αρμόδιοι φορείς που αξιολογήσαν τα πανεπιστήμια αυτά είναι η ΕΘ.Α.Α.Ε. (Εθνική Αρχή Ανώτατης Εκπαίδευσης), όπου αξιολόγησε την ποιότητα, την εφαρμογή ακαδημαϊκών διαδικασιών, την επάρκεια προσωπικού, τις υποδομές και την διοικητική τους δομή. Ο Ε.Ο.Π.Π.Ε.Π. (Εθνικός Οργανισμός Πιστοποίησης Προσόντων και Επαγγελματικού Προσανατολισμού), όπου εστίασε στις τεχνικές και κτιριολογικές προδιαγραφές των εγκαταστάσεων και για τα μητρικά ιδρύματα εκτός ΕΕ, όπως το The Open university (Μεγάλη Βρετανία), ζητήθηκε και γνώμη από το Υπουργείο Εξωτερικών.
Τι είναι ο ΕΘ.Α.Α.Ε. (Εθνική Αρχή Ανώτατης Εκπαίδευσης);
Η ΕΘ.Α.Α.Ε. είναι ανεξάρτητη αρχή που λειτουργεί υπό την εποπτεία του Υπουργείου Παιδείας και έχει ως αποστολή την αξιολόγηση και πιστοποίηση της ποιότητας των Ανωτάτων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων (ΑΕΙ) της Ελλάδας, τη διασφάλιση της ποιότητας στην ανώτατη εκπαίδευση, την παρακολούθηση και αξιολόγηση του εκπαιδευτικού έργου, των δομών, των διαδικασιών και των μαθησιακών αποτελεσμάτων των ΑΕΙ και την εισήγηση προς την Πολιτεία για στρατηγικά θέματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης (π.χ. ίδρυση νέων τμημάτων, συγχωνεύσεις, κ.λπ.).Η πιστοποίηση από την συγκεκριμένη αρχή είναι προϋπόθεση για την επίσημη αναγνώριση και λειτουργία των νέων μη κρατικών πανεπιστημίων στην Ελλάδα.
Τι είναι ο Ε.Ο.Π.Π.Ε.Π. (Εθνικός Οργανισμός Πιστοποίησης Προσόντων και Επαγγελματικού Προσανατολισμού);
Ο Ε.Ο.Π.Π.Ε.Π. είναι νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου που υπάγεται στον έλεγχο του Υπουργείου Παιδείας και λειτουργεί με διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια. Κύρια αρμοδιότητά του είναι η πιστοποίηση των επαγγελματικών προσόντων που αποκτώνται μέσω τυπικής, μη τυπικής και άτυπης μάθησης (π.χ. ΙΕΚ, σεμινάρια, εργασιακή εμπειρία). Επίσης διαχειρίζεται και αναπτύσσει το Εθνικό Πλαίσιο Προσόντων, διασυνδέοντάς το με το Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Προσόντων και ελέγχει και πιστοποιεί δομές εκπαίδευσης, όπως τα Κέντρα Δια Βίου Μάθησης, και τις τεχνικές-κτηριολογικές υποδομές, όπως έγινε και με τα νέα μη κρατικά πανεπιστήμια. Μια άλλη υπηρεσία του είναι η παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών και εργαλείων επαγγελματικού προσανατολισμού για μαθητές, σπουδαστές και ενήλικες. Ο Ε.Ο.Π.Π.Ε.Π. έπαιξε ρόλο κυρίως στην αξιολόγηση των τεχνικών και λειτουργικών προδιαγραφών (π.χ. κτίρια, εργαστήρια, ασφάλεια, πρόσβαση για ΑμεΑ, τεχνολογική υποδομή) των υποψηφίων μη κρατικών πανεπιστημίων.
Συνοπτικός πίνακας των νέων πανεπιστημίων
| Παράρτημα (Ν.Π.Π.Ε.) | Συνεργασία | Πόλη | Σχολές |
|---|---|---|---|
| Αμερικανικό Πανεπιστήμιο Ανατόλια | The Open University | Θεσσαλονίκη | Ανθρωπιστικές & Κοινωνικές Επιστήμες · Διοίκησης Επιχειρήσεων · Τεχνολογία & Επιστήμες |
| University of York City (European Campus) | University of York | Θεσσαλονίκη | Νομική & Ανθρωπιστικές Σπουδές · Επιστήμες · Διοίκησης Επιχειρήσεων |
| The University of Keele, Greece | University of Keele | Αθήνα | Νομική · Ανθρωπ. & Κοινων. Επιστήμες · Ιατρική & Επιστήμες Υγείας |
| UNIC ATHENS | Πανεπιστήμιο Λευκωσίας | Αθήνα | Ιατρική · Ανθρωπιστικές/Κοινωνικές Επιστήμες · Διοίκησης Επιχειρήσεων · Επιστήμες & Μηχανική · Επιστήμες Ζωής & Υγείας · Νομική |
Λίγα λόγια για τα μητρικά πανεπιστήμια
Το The Open University είναι ένα από τα πιο γνωστά και αναγνωρισμένα πανεπιστήμια εξ αποστάσεως εκπαίδευσης στον κόσμο, με έδρα το Ηνωμένο Βασίλειο. Ιδρύθηκε το 1969 με πρωτοβουλία της κυβέρνησης του Harold Wilson και έχει έδρα το Milton Keynes, που βρίσκεται περίπου 80χλμ βορειοδυτικά του Λονδίνου και έχει περίπου 280.000 κατοίκους. Το πανεπιστήμιο αυτό έχει ως κύριο χαρακτηριστικό του την εξ αποστάσεως μάθησης (distance learning), δηλαδή δεν απαιτείται η φυσική παρουσία στο πανεπιστήμιο. Έχει πάνω από 170.000 ενεργούς φοιτητές σε όλο τον κόσμο και θεωρείται πρωτοπόρο στην τεχνολογικά υποστηριζόμενη εκπαίδευση, με καινοτόμα e-learning περιβάλλοντα.
Είναι πλήρως αναγνωρισμένο από το Βρετανικό κράτος και χορηγεί πτυχία, μεταπτυχιακά και διδακτορικά ισάξια με εκείνα των άλλων πανεπιστημίων του Ηνωμένου Βασιλείου. Στις αξιολογήσεις που γίνονται από τους φορείς του Βρετανικού κράτους (και όχι μόνο) έχει υψηλή βαθμολογία, ενώ συμμετέχει σε ερευνητικά προγράμματα και έχει δικό του ερευνητικό ινστιτούτο. Υποστηρίζεται από ένα εκτεταμένο δίκτυο ακαδημαϊκών συμβούλων και εκπαιδευτών, και πλέον θα μπορεί να χορηγεί πτυχία αναγνωρισμένα και στην Ελλάδα μέσω του American College of Thessaloniki (Anatolia College).
Σημαντικό για το the open university είναι ότι δέχεται φοιτητές χωρίς απαιτούμενα προσόντα εισαγωγής, δίνοντας ευκαιρία σε ενήλικες, εργαζόμενους ή άτομα χωρίς πανελλαδικές να σπουδάσουν. Το μοντέλο του βασίζεται κυρίως στη διά βίου μάθηση, όπου τα τελευταία χρόνια έχει παρουσιαστεί και στα Ελληνικά πανεπιστήμια.
Το University of York είναι ένα από τα κορυφαία πανεπιστήμια του Ηνωμένου Βασιλείου, γνωστό για την ακαδημαϊκή ποιότητα, την ερευνητική υπεροχή και το διεθνές κύρος του. Ιδρύθηκε το 1963 στην πόλη του York, που βρίσκεται στο βόρειο τμήμα της Αγγλίας (Yorkshire), πόλη που βρίσκεται 320χλμ βόρεια από το Λονδίνο και έχει πληθυσμό περίπου 210.000 κατοίκους. To πανεπιστήμιο αυτό έχει πάνω από 22.000 φοιτητές που προέρχονται από περισσότερες από 150 χώρες και βρίσκεται σταθερά στο top 20 του Ηνωμένου Βασιλείου και top 150-200 παγκοσμίως.
Το πανεπιστήμιο υποστηρίζει την διαθεματική εκπαίδευση, δηλαδή την συνεργασία μεταξύ των σχολών του για τη δημιουργία καινοτόμων προγραμμάτων σπουδών. Οι πιο ισχυρές σχολές που διαθέτει είναι κοινωνικές και Πολιτικές Επιστήμες, η Ιστορία και Αρχαιολογία, η πληροφορική, οι Επιστήμες Υγείας και Βιολογίας, το δίκαιο, η ψυχολογία και η μουσική και θεατρικές σπουδές.
Το University of Keele είναι ένα σύγχρονο, δυναμικό βρετανικό πανεπιστήμιο γνωστό για τον διεπιστημονικό του χαρακτήρα, την προσωποκεντρική διδασκαλία και το καταπράσινο campus του που είναι το μεγαλύτερο σε έκταση στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Ιδρύθηκε το 1949 ως University College of North Staffordshire και πήρε την πανεπιστημιακή αναγνώριση το 1962. Βρίσκεται στο Keele, που είναι ένα μικρό χωριό στην περιοχή Staffordshire της Αγγλίας στην κεντρική Αγγλία. Πρόκειται για έναν μικρό οικισμό με λιγότερους από 5.000 κατοίκους. Το πανεπιστήμιο αυτό έχει περίπου 12.000 φοιτητές και βρίσκεται σταθερά στο top 10 του Ην. Βασιλείου που προσφέρουν τη μεγαλύτερη ικανοποίηση στους φοιτητές τους. Το πανεπιστήμιο αυτό είναι γνωστό για την χορήγηση διπλών πτυχίων στους φοιτητές τους, όπου μπορούν να συνδυάσουν δύο κύριους τομείς σπουδών (π.χ. Ψυχολογία + Βιολογία, ή Ιστορία + Πολιτική). Διακρίνεται επίσης για το υψηλό επίπεδο έρευνας σε επιστήμες όπως αυτές της υγείας, τις κοινωνικές, αλλά και σε έρευνα που αφορά την κλιματική αλλαγή και την τεχνητή νοημοσύνη.
Το Πανεπιστήμιο της Λευκωσίας (University of Nicosia – UNIC) είναι το μεγαλύτερο ιδιωτικό πανεπιστήμιο της Κύπρου και ένα από τα πιο διεθνώς αναγνωρισμένα της Ανατολικής Μεσογείου, με ισχυρή παρουσία και συνεργασίες σε Ευρώπη, ΗΠΑ και παγκόσμιο επίπεδο. Ιδρύθηκε το 1980 (ως Intercollege) και μετεξελίχθηκε σε Πανεπιστήμιο της Λευκωσίας το 2007. Βρίσκεται στην Λευκωσία, που είναι η η πρωτεύουσα της Κυπριακής Δημοκρατίας και η τελευταία διχοτομημένη πρωτεύουσα της Ευρώπης και αριθμεί περίπου 300.000 κατοίκους. Έχει προγράμματα τόσο στα Ελληνικά όσο και στα Αγγλικά και διαπίστευση από το υπουργείου παιδείας της Κύπρου και διεθνείς οργανισμούς. Προσφέρει προπτυχιακές σπουδές με πιο ισχυρές σχολές του την Ιατρική, την διοίκηση επιχειρήσεων, την τεχνολογία Blockchain και Ψηφιακά Νομίσματα, την νομική, τις Επιστήμες Υγείας & Νοσηλευτική και την ψυχολογία. Κατατάσσεται στα top 501–600 παγκοσμίως και είναι μέλος των διεθνών δικτύων UNICAF, EDEX, και Global Universities in Health. Οι τίτλοι σπουδών που θα χορηγούνται απονέμονται απευθείας από το Πανεπιστήμιο Λευκωσίας και είναι πλήρως αναγνωρισμένοι.
Προκειμένου να εισηχθούν οι φοιτητές στα μη κρατικά πανεπιστήμια υπάρχουν 3 τρόποι, που είναι πρώτον οι πανελλαδικές όπου πρεπει να πετύχουν οι υποψήφιοι επίδοση ίση ή μεγαλύτερη από τη χαμηλότερη Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής (ΕΒΕ). Δεύτερον, οι απευθείας αιτήσεις που πληρούν τα τυπικά και ακαδημαϊκά κριτήρια (π.χ. απολυτήριο Λυκείου, γνώση Αγγλικών) και αξιολογούνται εσωτερικά από το κάθε πανεπιστήμιο, με βάση τον φάκελο του υποψηφίου (απολυτήριο, συνέντευξη, άλλα προσόντα, γλώσσες κ.λπ.). Τρίτον, η αναγνώριση τίτλων από άλλα ιδρύματα (μεταπτυχιακά, εξωτερικό, κ.λπ.).
Τα πανεπιστήμια αυτά έχουν δίδακτρα, που καθορίζονται ελεύθερα από κάθε ίδρυμα και προσφέρουν υποτροφίες, εκπτώσεις ανάλογα με την επίδοση των φοιτητών και τα κοινωνικά ή οικονομικά κριτήρια. Έχουν δικαίωμα να έχουν προγράμματα σπουδών και στην Αγγλική και στην Ελληνική γλώσσα. Η λειτουργία τους ξεκινά τον Οκτώβριο του 2025, όπου θα υποδεχθούν τους πρώτους φοιτητές που θα προκύψουν με απευθείας αίτηση στο πανεπιστήμιο, ενώ την επόμενη χρονιά θα μπουν και οι πρώτοι φοιτητές από πανελλαδικές.
