Γράφει ο Στέφανος Καραπέτης
Σήμερα γιορτάζουμε και παράλληλα νοιώθουμε δέος για το γεγονός που γέννησε το σύγχρονο Ελληνικό κράτος. Έχουν γραφτεί πολλά για το πότε ξεκίνησε η επανάσταση του 1821, αλλά αυτό που έχει σημασία να γραφτεί, είναι ότι με αυτή την επανάσταση γεννήθηκε η χώρα μας, ένα έθνος απέκτησε κράτος, όχι με τα σημερινά του σύνορα, γιατί για να δημιουργηθούν αυτά χρειάστηκε άλλος ένας αιώνας, αλλά ένα κράτος που το λένε Ελλάδα. Η χώρα μας γιορτάζει όπως έχω γράψει ξανά την έναρξη των αγώνων της και όχι την νίκη.
Δε γιορτάζουμε την 9η Μαΐου για παράδειγμα, όπου νίκησαν οι λαοί της Ευρώπης τον Γερμανικό Ναζισμό, αλλά την 28η Οκτωβρίου τότε που ο Μεταξάς είπε το ΟΧΙ στον Ιταλό πρέσβη και ξεκίνησε το έπος της πίνδου. Δεν γιορτάζουμε την 3η Φεβρουαρίου του 1830 που αναγνωρίστηκε επίσημα το Ελληνικό κράτος ως ανεξάρτητο, αλλά την έναρξη του αγώνα για να φτάσουμε σε αυτή την αναγνώριση.
Ο εορτασμός της ημέρας αυτής καθιερώθηκε το 1838 με Βασιλικό Διάταγμα του Όθωνα και μαζί με την απελευθέρωση και τον αγώνα εορτάζεται και η ημέρα του Ευαγγελισμού. Το 1821 διδάσκει όλες τις γενιές μετά από αυτή την γενιά, αλλά και όλες τις μελλοντικές γενιές, ότι θέλει αρετή και τόλμη η Ελευθερία.
Η επανάσταση του 1821 ήταν η αρχή μια ένοπλης εξέγερσης έναντι των Οθωμανών με σκοπό την απελευθέρωση από τα δεσμά της Οθωμανικής αυτοκρατορίας όπου από το 1453 η σημερινή Ελλάδα, και όχι μόνο προφανώς, βρισκόταν. Η ελληνική συνείδηση είχε ξεκινήσει να εντοπίζεται από τα πρώτα χρόνια της σκλαβιάς. Οι απαρχές όμως του Ελληνικού κινήματος εντοπίζονται στην ώριμη φάση του νεοελληνικού διαφωτισμού το δεύτερο μισό του 18ου αιώνα. Αυτή την περίοδο η διάδοση της Ελληνικής παιδείας εντοπίζεται αρχικά μεταξύ των Ελλήνων που ζουν στην Δύση, αλλά αργότερα πολλοί ξένοι συστρατεύονται με το αίτημα των Ελλήνων να υπάρξει Ελληνικό κράτος και βέβαια με το πιο βασικό, την ύπαρξη της εθνότητάς μας, όπου προέρχεται από την σπουδαία αρχαία Ελληνική ιστορία και εν μέρει από το Βυζάντιο.
Δημιουργήθηκαν στην Δύση εκείνοι οι πυρήνες όπου ήρθαν και ξεσήκωσαν τους υποδουλωμένους Έλληνες. Εκείνη την περίοδο δημιουργήθηκε και η φιλική εταιρεία όπου έπαιξε καθοριστικό ρόλο στα γεγονότα που ακολούθησαν. Η φιλική εταιρεία δημιουργήθηκε στην Οδησσό της σημερινής Ουκρανίας από τρεις Έλληνες εμπόρους (τον Εμμανουήλ Ξάνθο, τον Νικόλαο Σκουφά και τον Αθανάσιο Τσακάλωφ). Οι τρεις τους με την βοήθεια της Τσαρικής Ρωσίας και άλλων παραγόντων κατάφεραν εν μέσω μιας κρίσης της εμπορικής ναυτιλίας από το 1815 και εξής, να προσεταιρισθούν τα παραδοσιακά ελληνορθόδοξα στρώματα.
Τον Φεβρουάριο του 1821 ο αρχηγός της Εταιρείας, Αλέξανδρος Υψηλάντης, εισέβαλε στη Μολδοβλαχία ενώ τον επόμενο μήνα οι Φιλικοί δημιούργησαν επαναστατικές εστίες από τη Μακεδονία ως την Κρήτη. Οι επαναστάτες αφορίστηκαν, διπλωματικά, από τη σύνοδο του Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως αλλά οι οθωμανικές αρχές προχώρησαν σε σφαγές αμάχων και εκτελέσεις προυχόντων συμπεριλαμβανομένου του Πατριάρχη Γρηγορίου Ε’.
Ο επαναστατικός αναβρασμός εκείνων των ημερών όμως ήταν τόσο μεγάλος που καθιστούσε πια επικίνδυνη την αναβολή της εξέγερσης ενώ από τις 14 έως τις 20 Μαρτίου έλαβαν χώρα σε διάφορες περιοχές της Πελοποννήσου επιθέσεις εναντίον Μουσουλμάνων.
Στις 17 Μαρτίου οι επαναστάτες συγκρότησαν την «Μεσσηνιακή Γερουσία ή Σύγκλητος» με επικεφαλής τον Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη. Αργότερα, οι πελοποννησιακές δυνάμεις με επικεφαλής τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη πολιόρκησαν την Τριπολιτσά, την οποία και κατέλαβαν.
Η εκστρατεία του Υψηλάντη μπορεί να απέτυχε και μπορεί και σε σύντομο χρονικό διάστημα τα οθωμανικά στρατεύματα να έσβησαν τις περισσότερες από τις επαναστατικές εστίες της ηπειρωτικής Ελλάδας όμως οι επαναστάτες κατάφεραν να υπερισχύσουν στην Πελοπόννησο, τη Στερεά Ελλάδα και σε πολλά νησιά του Αιγαίου.
Οι Έλληνες επαναστάτες εκμεταλλευόμενοι την αδυναμία των Οθωμανών να επικεντρωθούν στην επανάσταση λόγω των πολλαπλών ανοιχτών μετώπων που είχαν (με το κυριότερο μέρος του στρατού να πολεμάει τους Πέρσες στα βάθη της Μικράς Ασίας) νίκησαν τις στρατιές που έστειλε εναντίον τους ο Σουλτάνος Μαχμούτ Β΄. Οργανώθηκαν έτσι πολιτικά και συνέστησαν την προσωρινή κεντρική διοίκηση, η οποία επέβαλε την εξουσία της στους επαναστατημένους μετά από δύο εμφυλίους πολέμους.
Οι οθωμανικές δυνάμεις με τη συνδρομή του Ιμπραήμ πασά της Αιγύπτου κατάφεραν να περιορίσουν σημαντικά την επανάσταση αλλά η πτώση του Μεσολογγίου, το 1826, σε συνδυασμό με το κίνημα του Φιλελληνισμού, συνέβαλαν στη μεταβολή της διπλωματικής στάσης των ευρωπαϊκών Μεγάλων Δυνάμεων, που είχαν αντιμετωπίσει αρχικά με δυσαρέσκεια το ξέσπασμα της επανάστασης.
Η διπλωματική ανάμιξη της Αγγλίας, της Γαλλίας και της Ρωσίας και η ένοπλη παρέμβασή τους με τη ναυμαχία του Ναυαρίνου, τη γαλλική εκστρατεία του Μοριά και τον ρωσοτουρκικό πόλεμο συνέβαλαν στην επιτυχή έκβαση του αγώνα των Ελλήνων, αναγκάζοντας την Πύλη να αποσύρει τις δυνάμεις της αρχικά από την Πελοπόννησο και έπειτα από τη Στερεά Ελλάδα και τις Κυκλάδες.
Το 1827 επιλέχτηκε ως πρώτος Κυβερνήτης της Ελληνικής Πολιτείας ο Ιωάννης Καποδίστριας, που ως τη δολοφονία του το 1831 ασχολήθηκε με την αναδιοργάνωση στο εσωτερικό και την προώθηση των ελληνικών θέσεων στο εξωτερικό.
Από το 1827 και εξής συνομολογήθηκε μια σειρά συνθηκών και τελικά η ελληνική ανεξαρτησία αναγνωρίστηκε το 1830 με το Πρωτόκολλο του Λονδίνου. Τα σύνορα του νέου κράτους οριστικοποιήθηκαν το 1832 στη γραμμή Αμβρακικού-Παγασητικού και αναγνωρίστηκαν τον ίδιο χρόνο με τη συνθήκη της Κωνσταντινούπολης. Μετά από πολλές μάχες και μεγάλες ανθρώπινες απώλειες, το κράτος που προέκυψε ήταν περιορισμένο εδαφικά δίχως να περιλαμβάνει όλα τα εδάφη που κατοικούνταν από ελληνικούς πληθυσμούς ωστόσο η αρχή είχε γίνει και έναν αιώνα μετά, το 1923 ορίστηκαν τα σύνορα του Ελληνικού κράτους από την συνθήκη της Λωζάνης. Παρά την μικρασιάτικη ήττα του 1922, η διπλωματία κατάφερε και κράτησε σημαντικό κομμάτι των εδαφών που είχαν κερδηθεί τα προηγούμενα έτη.
Μετά την δολοφονία του Καποδίστρια ορίστηκε ως αρχηγός του κράτους και απόλυτος μονάρχης ο Βαυαρός πρίγκηπας Όθωνας, όπου το 1838 όρισε και την σημερινή εθνική επέτειο, ενώ το εθνικό σύνθημα της χώρας μας ορίστηκε το σύνθημα της επανάστασης, «Ελευθερία ή θάνατος». Με αυτά τα ολίγα ιστορικά Χρονια Πολλά Ελλάδα.
