Γράφει ο Στέφανος Καραπέτης
Μέσα σε κλίμα μεγάλης έντασης και με άδεια τα εδώλια των κατηγορουμένων, ξεκίνησε στις 23 Μαρτίου στη Λάρισα η δίκη για την τραγωδία των Τεμπών. Τρία χρόνια μετά το σιδηροδρομικό δυστύχημα που άφησε πίσω του 57 νεκρούς, η πολυαναμενόμενη δίκη άρχισε μέσα σε κλίμα έντονης καχυποψίας προς τα μέλη του δικαστηρίου αλλά και με συνεχείς ενστάσεις και διαμαρτυρίες για την «ακαταλληλότητα» της αίθουσας, την οποία διαμόρφωσε ειδικά σε δικαστήριο το υπουργείο Δικαιοσύνης. Η αίθουσα αυτή βρίσκεται στο συνεδριακό κέντρο Γαιόπολις στη Λάρισα και δεν μπόρεσε να χωρέσει όλους τους συγγενείς των θυμάτων, ούτε όμως και τους συνηγόρους.
Όσοι δεν μπόρεσαν να περάσουν την πόρτα της αίθουσας έμειναν εκτός δικαστηρίου αλλά και όσοι κατάφεραν να μπουν στην αρχή δεν άκουγαν καν την πρόεδρο του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων, διότι για λίγο είχαν οι μικροφωνικές εγκαταστάσεις πρόβλημα.
Οι δικηγόροι αλλά και οι συγγενείς των θυμάτων, αλλά και οι επιζώντες της τραγωδίας δείξαν σε όλα τα επίπεδα την δυσαρέσκειά τους ενώ δεν έλλειψαν οι εντάσεις. Κατηγορούμενοι βρέθηκαν δίπλα σε κατήγορους και βέβαια πολλοί δεν μπόρεσαν να μπουν καν στην αίθουσα.
Εξοργισμένοι οι συγγενείς των θυμάτων αλλά και επιζώντες της τραγωδίας που κατάφεραν να μπουν στο δικαστήριο άρχισαν να φωνάζουν «ντροπή» και «αίσχος». Στην δίκη παρωδία επικρατεί το χάος, πρωτοφανές για τα δικαστικά χρονικά της χώρας μας. Η διαδικασία διακόπτεται συνεχώς, ενώ στο εδώλιο των κατηγορουμένων δεν βρίσκονται πολιτικά πρόσωπα, και όλα αυτά την ώρα όπου δεν γίνεται τηλεοπτική μετάδοση της δίκης.
Οι συνήγοροι έθεσαν και θέμα ασφάλειας της διαδικασίας αν αυτή διεξαχθεί στη συγκεκριμένη αίθουσα. Ενδεικτικά είναι τα όσα ανέφεραν σε δήλωσή τους μέσα στο δικαστήριο η Μαρία Γρατσία και Ιωάννης Μαντζουράνης, συνήγοροι προς υποστήριξη της κατηγορίας:
«Σε συνέχεια του ήδη προ 15 λεπτών υποβληθέντος αιτήματος μας, με το παρόν αιτούμαστε και εγγράφως όπως άμεσα μεταβεί κλιμάκιο της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας σας, στο συνεδριακό κέντρο Λάρισας, όπου πρόκειται να διεξαχθεί η δίκη των Τεμπών με υπέρμετρο συνωστισμό και συνάθροιση προσώπων, αιτία για την οποία πολλοί εξ αυτών είναι όρθιοι, ο ένας πάρα πολύ κοντά στον άλλον, και να ελέγξει αν πληρούνται οι προδιαγραφές για τα μέσα πυρόσβεσης που πρέπει να διαθέτει η συγκεκριμένη αίθουσα βάσει της κείμενης νομοθεσίας, ίδια δε βάσει του ΠΔ 41/2018- Κανονισμού Πυροπροστασίας Κτιρίων, καθώς στο άρθρο 7 αυτού ορίζονται οι απαιτήσεις για τη συνάθροιση κοινού.
Παρακαλώ για τις άμεσες ενέργειες σας ώστε να διαγνωστεί η τήρηση ή μη των προδιαγραφών ασφαλείας που τάσσει ο νόμος, την οποία έχετε ΚΑΘΗΚΟΝ να διασφαλίζετε, και να διαγνωστεί αν πληρούνται οι κατά νόμον προϋποθέσεις για τη θεμελίωση του αδικήματος της έκθεσης κατά το άρθρο 306 ΠΚ.
Σας αποστέλλω και ενδεικτικό δημοσίευμα που αναφέρεται στον υφιστάμενο συνωστισμό, αιτία για την οποία διαμαρτυρήθηκαν στο δικαστήριο πλήθος παρισταμένων συγγενών και δικηγόρων».
Ποιοι είναι οι κατηγορούμενοι όμως;
36 άτομα είναι κατηγορούμενοι με τους 33 να παραπέμπονται σε βαθμό κακουργήματος.
Πρόκειται για στελέχη οργανισμών από όλο το φάσμα λειτουργίας του ελληνικού σιδηροδρόμου όπως ΟΣΕ, ΕΡΓΟΣΕ, ΡΑΣ, με τα αδικήματα να είναι το κακούργημα της επικίνδυνης παρέμβασης στη συγκοινωνία μέσων σταθερής τροχιάς με ενδεχόμενο δόλο με επικίνδυνες για την ασφάλεια της συγκοινωνίας πράξεις, από την οποία μπορούσε να προκύψει κοινός κίνδυνος για ξένα πράγματα και κίνδυνος για ανθρώπους, η οποία πράξη είχε ως αποτέλεσμα: α) τον θάνατο μεγάλου αριθμού ανθρώπων, β) τη βαριά σωματική βλάβη περισσότερων ανθρώπων και γ) τη σημαντική βλάβη σε εγκαταστάσεις κοινής ωφέλειας, τελεσθείσα και κατ’ εξακολούθηση και από κοινού και τα πλημμελήματα της ανθρωποκτονίας από αμέλεια κατά συρροή, της βαριάς σωματικής βλάβης από αμέλεια απο υπόχρεο κατα συρροή, της απλής σωματικής βλάβης από αμέλεια από υπόχρεο κατα συρροή και της παράβασης καθήκοντος.
Μεταξύ αυτών είναι ο πρώην επιθεωρητής της Διοίκησης ΟΣΕ στη Λάρισα, Δημήτρης Νικολάου, ο Κωνσταντίνος Μουρουδέλης διευθυντής Διεύθυνσης Σιδηροδρομικών συστημάτων ΟΣΕ και ο διευθυντής Διεύθυνσης Σιδηροδρομικών συστημάτων ΟΣΕ και πολλά άλλα διοικητικά στελέχη του ΟΣΕ, της ΕΡΓΟΣΕ, της ΡΑΣ και της Hellenic Train, υπάλληλοι του Σιδηροδρομικού Σταθμού Λάρισας και υπηρεσιακά στελέχη του υπουργείου Μεταφορών.
Συνολικά οι μάρτυρες ξεπερνούν τους 350, με τουλάχιστον 230 να είναι συγγενείς θυμάτων, επιζώντες, εκπρόσωποι Δικηγορικών Συλλόγών και Σωματεία που παρίστανται προς υποστήριξη της κατηγορίας. Μαζί όμως με τους 36 κατηγορούμενους και τους μάρτυρες θα έπρεπε να βρίσκονται και πολιτικά πρόσωπα και ιδίως αυτό του Κωνσταντίνου Καραμανλή, του τότε αρμόδιου υπουργού. Το όνομά του δεν υπάρχει ούτε ως αναφορά στην δικογραφία.
Η διαμάχη μεταξύ περιφέρειας και υπουργείου δικαιοσύνης
Το υπουργείο Δικαιοσύνης «δείχνει» ως υπεύθυνο για την διαμόρφωση της αίθουσας όπου διεξάγεται η δίκη των Τεμπών, τον περιφερειάρχη Θεσσαλίας. Εκείνος όμως αναφέρει ότι την εποπτεία και τις αποφάσεις ως προς την αίθουσα της δίκης των Τεμπών τις είχε το υπουργείο και πως η περιφέρεια Θεσσαλίας απλώς έκανε την υλοποίηση.
Η δήλωση του περιφερειάρχη Θεσσαλίας Δημήτρη Κουρέτα:
«Με ενημέρωσαν πριν λίγο ότι έκανε κάποιες δηλώσεις ο υπουργός κύριος Φλωρίδης σχετικά με την κατασκευή της αίθουσας που γίνεται η δικη των Τεμπών. Και επειδή διέκρινα κάποια περίεργα λόγια θέλω να γράψω όπως κάνω πάντοτε άλλωστε .
Το καλοκαίρι του 2024 δέχθηκα ένα τηλέφωνο από τον υπουργό κύριο Φλωρίδη και με παρακάλεσε να βρω κάποια αίθουσα για να γίνει η δίκη . Του υπέδειξα κάποιες αίθουσες και μετα από επίσκεψη κλιμακίου του υπουργείου επελέγη η αίθουσα που ανήκει στο πανεπιστήμιο Θεσσαλίας με προσωπική επιλογή του υπουργού ο οποίος με ευχαρίστησε.
Μετα ξεκίνησαν επικοινωνίες με φυσικό τρόπο και τηλεδιάσκεψη ανάμεσα στον γενικό του υπουργείου και τις τεχνικές υπηρεσίες της περιφέρειας. Επελέγη η λύση της τριμερούς προγραμματικής μεταξύ υπουργείου πανεπιστήμιου και περιφέρειας για να κατασκευαστεί η αίθουσα όπως προέβλεπε ο νόμος για τέτοια θέματα . Πρακτικά η αίθουσα ανήκει στο πανεπιστήμιο Θεσσαλίας.Με συνεχείς συσκέψεις αποφασίστηκε να χρηματοδοτήσει το υπουργείο την περιφέρεια να φτιάξει την αίθουσα και όταν λήξει η δίκη να επιστραφεί στο πανεπιστήμιο. Η μελέτη με τους ειδικούς όρους ασφαλείας οι οποίοι υποδειχθηκαν από το υπουργείο και την αστυνομία αποτυπώθηκαν στην μελέτη με την απόλυτη έγκριση του υπουργού και το έργο δημοπρατήθηκε από την περιφέρεια Θεσσαλίας. Το έργο πήρε μια εταιρεία με έκπτωση 15%. Το συνολικό κόστος ήταν 1.3 εκατομμύρια ευρώ λόγω ειδικών κατασκευών ασφαλείας (υποκλοπές, δημιουργία περιβάλλοντος χώρου με ειδικό φράχτη κλπ) , οι οποίες κατασκευές εγκρίθηκαν από το υπουργείο και το ελεγκτικό συνέδριο. Μόλις η αίθουσα τελείωσε παραχωρήθηκε στο υπουργείο .
Οι όροι δημιουργίας της αίθουσας δηλαδή καθίσματα , και χώροι για τους δικηγόρους, γονείς κλπ επιβλήθηκαν από το υπουργείο και κάθε περίπου 10 μέρες γινόταν επίβλεψη των εργασιών με τηλεδιάσκεψη από τον γενικό γραμματέα κύριο Λάσκο και κάποιο ονόματι Κρητικό ο οποίος οργάνωνε τις τηλεδιασκέψεις. Πολύ συχνά υπήρξε και αυτοψία από ανώτατους δικαστικούς .
Δεν θα μπορούσε να γίνει άλλωστε αλλιώς γιατί η περιφέρεια δεν μπορούσε να γνωρίζει τι ακριβώς θα κατασκευαστεί γιατί δεν είχε γνώση των λεπτομερειών της δικης. Αυτά μόνο το δικαστήριο γνώριζε . Ο κατάλογος του κόστους των εργασιών έχει διανεμηθεί στους δημοσιογράφους που τα ζήτησαν».
Νωρίτερα πάντως μιλώντας στο ραδιόφωνο του ΣΚΑΪ ο υπουργός Δικαιοσύνης Γιώργος Φλωρίδης τόνισε: «Ο νόμος ορίζει ότι η δίκη έπρεπε γίνει στη Λάρισα, που δεν είχε κατάλληλο χώρο και σε συνεννόηση με τον Περιφερειάρχη, που πήρε και την πρωτοβουλία, υπεδείχθη το κτίριο του Πανεπιστημίου». Πρόσθεσε δε ότι «και το το Εφετείο της Λάρισας συμφώνησε ότι ο χώρος είναι κατάλληλος, άρα στη συνέχεια έπρεπε να διαμορφωθεί ο χώρος και να εκδοθούν όλες οι απαιτούμενες άδειες» προσθέτοντας ότι η Περιφέρεια «εκτέλεσε το έργο άψογα».
Όσο για το κόστος των εργασιών, σημείωσε ότι έπρεπε να αναδιαμορφωθεί όλο το κτίριο και όχι μόνο μια αίθουσα. Επίσης στον ΑΝΤ1 και στην εκπομπή «Καλημέρα Ελλάδα» ανέφερε ότι η αίθουσα διαμορφώθηκε σύμφωνα με τον αριθμό των δικηγόρων που παίρνουν μέρος στη διαδικασία, δημιουργήθηκαν 280 θέσεις για δικηγόρους και 36 θέσεις για τους κατηγορούμενους και πως η αίθουσα που κατασκευάστηκε στη Λάρισα είναι η μεγαλύτερη στην Ελλάδα, όμως, δεν έγινε σωστή είσοδος των συντελεστών.
Η Ελπίδα
Έστω και με αυτές τις συνθήκες ωστόσο ελπίζουμε να γίνει μια δίκη όπου θα λύσει τις απορίες μας πάνω στην τραγωδία που ονομάζουμε κρατικό έγκλημα. Ελπίζουμε έστω και έτσι να φτάσουν τα κατηγορητήρια στις πόρτες πολιτικών, και για να είμαστε σαφείς, όλων των πολιτικών όλων των κομμάτων που ευθύνονται για την κατάσταση στους σιδηρόδρομους και προκάλεσαν αυτή την τραγωδία.
