Γράφει ο Στέφανος Καραπέτης
Παρακολουθούμε τις εξελίξεις στο νησί που περνάει μια από τις χειρότερες περιόδους του, που δεν αφορά μόνο προφανώς τους κτηνοτρόφους, όπου θανατώνονται τα ζώα τους λόγω του αφθώδη πυρετού ή όπως αναφέρει σε ρεπορτάζ του news247 ένας εκ των κτηνοτρόφων (“Σκοτώνουν τα ‘μωρά’ μας”), αλλά ουσιαστικά αφορά και όλη την οικονομία του νησιού. Η κυβέρνηση ναι μεν προσπαθεί να βρει λύσεις, αλλά το πλήγμα είναι βαρύ.
Έχει αρχίσει εδώ και καιρό η διακίνηση των τυριών και όπως αναφέρει το υπουργείο Αγροτικής ανάπτυξης σε σχετική του ανακοίνωση έχουν διακινηθεί ήδη εκτός νησιού 740 τόνοι μέχρι της 2 Ιουνίου, αλλά το γεγονός πως οι κτηνοτρόφοι έχασαν μέρος ή και ολόκληρο το ζωϊκό τους κεφάλαιο παραμένει πλήγμα. Το βόρειο Αιγαίο και ειδικά η Λέσβος στηρίζουν σε μεγάλο βαθμό την οικονομία τους στα προϊόντα που παράγουν οι κτηνοτρόφοι. Τοπικά πωλείται γάλα και άλλα γαλακτομικά προϊόντα που προέρχονται απευθείας από τα ζώα του νησιού, ενώ ένα από τα προϊόντα που παράγει το νησί της Λέσβου είναι το τυρί. Να τονίσουμε ότι υπάρχουν και προϊόντα ΠΟΠ όπως το λαδοτύρι, το κασέρι ή η φέτα της Μυτιλήνης, όπου είναι μοναδικά προϊόντα όπου βρίσκονται στους πάγκους των supermarket σε όλη την Ελλάδα, και προφανώς τις πρώτες ημέρες ειδικά της κρίσης, υπήρχε έλλειψη των συγκεκριμένων τυριών λόγω των μέτρων που πήρε η κυβέρνηση, όπου ακολουθεί μεν τις Ευρωπαϊκές οδηγίες, αλλά θα έπρεπε να έχει φροντίσει ώστε να εμβολιαστούν έγκαιρα τα ζώα όχι μόνο του νησιού αλλά και όλης της επικράτειας προκειμένου να μην δεχτούν πλήγματα οι επαγγελματίες κτηνοτρόφοι.
Είναι δύσκολο για τους ίδιους να ξαναφτιάξουν το ζωϊκό τους κεφάλαιο και δεν μπορώ να γράψω με ασφάλεια ότι οι αποζημιώσεις που δοθήκαν ή θα δοθούν θα είναι ικανές για να μπορούν να αποκαταστήσουν το αρχικό κεφάλαιο. Πρόκειται για έναν αφανή πόλεμο όπως γράφεται σε άλλο ρεπορτάζ του news247. To συγκεκριμένο μέσο έχει ασχοληθεί ιδιαίτερα με τα προβλήματα του νησιού.
Σύμφωνα με τα καταγεγραμμένα στοιχεία του ΥΠΑΑΤ, από τις 5 Μαΐου έως και τις 2 Ιουνίου 2026 έχουν διακινηθεί εκτός Λέσβου περισσότεροι από 740 τόνοι τυριών, μέσα από 64 καταγεγραμμένες φορτώσεις, με προορισμούς σε όλη την Ελλάδα, μεταξύ άλλων στην Αττική, τη Θεσσαλονίκη, την Κρήτη, τη Ρόδο, τη Χαλκιδική, την Καβάλα, τη Βοιωτία, τη Χίο, τη Σάμο και την Κέρκυρα. Τα ερωτήματα όμως παραμένουν, πότε θα αποκατασταθεί πλήρως το πλήγμα αυτό; Θα πάρει το υπουργείο μέτρα για άλλες περιοχές στην Ελλάδα ώστε οι μοναδικοί κτηνοτρόφοι που θα έχουν υποστεί ζημιά θα είναι μόνο αυτοί της Λέσβου; Θα ξεκινήσουν οι εμβολιασμοί;
Αναφέρει το ΥΠΑΑΤ στις ανακοινώσεις του ότι η προσπάθεια παραμένει διπλή: από τη μία πλευρά η προστασία του ζωικού κεφαλαίου και ο περιορισμός της νόσου, και από την άλλη η στήριξη των παραγωγών, των τυροκομείων, των επιχειρήσεων και της τοπικής οικονομίας της Λέσβου. Μάλιστα από τι φαίνεται έχει αρχίσει και η διακίνηση πέρα των τυριών, και άλλων γαλακτοκομικών προϊόντων όπως και του κρέατος. Θα πρέπει να σημειωθεί για τους καταναλωτές ότι ο αφθώδης πυρετός δεν αποτελεί απειλή για τη δημόσια υγεία μέσω της κατανάλωσης κρέατος ή γαλακτοκομικών προϊόντων, όπως εξηγεί το ίδιο το υπουργείο.
Τα μέτρα που εφαρμόζονται αφορούν την αποτροπή μετάδοσης της νόσου στα ζώα, καθώς ο ιός μπορεί να μεταφερθεί μηχανικά μέσω οχημάτων, συσκευασιών, εξοπλισμού ή νωπού γάλακτος. Το υπουργείο επίσης επισημαίνει ότι εαν τυχόν δεν φτάνει ο αποθηκευτικός χώρος του νησιού για τα τυριά ότι έχουν δεσμευτεί ήδη περιοχές εκτός του νησιού όπου υπάρχει εγκεκριμένη ψυκτική αποθήκη όπου θα παραμείνουν δεσμευμένα τα τυρία μέχρι νεοτέρας.
Όπως ήδη γράψαμε, και τα μεταφέρουμε από την επίσημη ανακοίνωση του ΥΠΑΑΤ τα δεδομένα, έχει αρχίσει η διακίνηση πέρα των τυριών και άλλων προϊόντων. Διακινούνται γιαούρτια, παγωτά, κρέμες, ρυζόγαλο, τυροπιτάκια και άλλα συναφή προϊόντα τα οποία είναι απολύτως ασφαλή για κατανάλωση από τους πολίτες. Διακινείται επίσης Βούτυρο και μυζήθρα μόνο προς εγκαταστάσεις ή επιχειρήσεις για περαιτέρω μεταποίηση. Μιλάμε για μονάδες παραγωγής σύνθετων τροφίμων, αρτοποιεία και ζαχαροπλαστεία.
Σε ότι αφορά πάντως το κρέας ακόμα διακινείται μόνο εντός του νησιού και πουθενά αλλού, και αυτό ύστερα από πέρασμα μέσα από εγκεκριμένα σφαγεία του νησιού και περαιτέρω οδηγίες των αρμόδιων κτηνοτροφικών υπηρεσιών.
Οι κτηνοτρόφοι πάντως του νησιού έχουν την στήριξη των συναδέλφων τους σε όλη την Ελλάδα, και βέβαια οι άνθρωποι αυτοί έχουν δείξει την οργή τους ήδη με τις κινήσεις τους οι οποίες έφεραν την κυβέρνηση σε δύσκολη θέση, και την ανάγκασαν να πάρει περαιτέρω μέτρα. Ωστόσο τα προβλήματα παραμένουν, είναι εμφανή και μάλλον σύντομα θα υπάρξουν φωνές και για περαιτέρω βοηθήματα από πλευράς της κυβέρνησης. Οι κτηνοτρόφοι είναι σε απόγνωση λόγω της επιδημίας και ιδιαίτερα των αυστηρότατων περιορισμών και των καθυστερήσεων στις αποζημιώσεις.
Η κατάσταση παρόλα τα μέτρα που έχουν παρθεί είναι δύσκολη. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι πολλά τοπικά τυροκομεία του νησιού είτε αναγκάστηκαν να βάλουν λουκέτο ή ανέστειλαν την λειτουργία τους, ενώ προφανώς έχει μειωθεί η αγοραστική δύναμη και έχει αυξηθεί ιδιαίτερα το κόστος παραγωγής των προϊόντων, αφού οι κτηνοτρόφοι δεν μπορούν να βοσκήσουν ελεύθερα και όσα ζώα επιβίωσαν παρέμεναν αποκλεισμένα.
Μερικά μέτρα πάντως που πήρε το υπουργείο και αφορά τα οικονομικά των κτηνοτρόφων είναι πέρα από τις οικονομικές ενισχύσεις που δεν δόθηκαν ακόμα όλες και η αναστολή ή παράταση φορολογικών και ασφαλιστικών υποχρεώσεων των πληγέντων. Για να έχουμε πάντως μια εικόνα για τις αποζημιώσεις σύμφωνα με τις ανακοινώσεις της κυβέρνησης θα δοθούν εως 250€ ανά ζώο για τα αιγοπρόβατα που θανατώθηκαν. Θα δοθούν για απώλεια εισοδήματος 70€ ανά ζώο άνω των 6 μηνών και 35€ ανά ζώο για μικρότερη ηλικία. Έχει ενεργοποιηθεί παράλληλα ειδική αποζημίωση για το μη διατεθέν γάλα και σημειώνεται ότι αυτές οι ενισχύσεις είναι αφορολόγητες, ακατάσχετες και ανεκχώρητες, δηλαδή τα ποσά που δίνονται είναι καθαρά και χωρίς παρακρατήσεις είτε από τις τράπεζες ή από το δημόσιο. Επίσης για τα τυροκομεία του νησιού εγκρίθηκε πρόγραμμα ύψους 8 εκατομμυρίων για την καθολική μείωση του τζίρου που είχαν. Στην Λέσβο λειτουργούσαν πριν την κρίση περίπου 12-16 οργανωμένες τυροκομικές μονάδες και συνεταιρισμοί. Σε αυτά θα μοιραστεί το άνωθεν ποσό.
Σε ότι αφορά πάλι τα τυροκομεία, είχαν αναστείλει την λειτουργία τους στην κορύφωση της κρίσης, πλέον λειτουργούν ξανά 6 μεγάλα τυροκομεία (κλειστού τύπου παστερίωσης) ενώ τα 6 μικρά τυροκομεία (ανοιχτού τύπου παστερίωσης) παραμένουν ακόμα κλειστά και τα περισσότερα σε πλήρη οικονομική ασφυξία.
Όλα τα στοιχεία έχουν αντληθεί από τις σχετικές ανακοινώσεις του υπουργείου και διάφορα ρεπορτάζ που υπάρχουν πάνω στο θέμα. Δεν γνωρίζουμε αν όλα είναι αληθινά και τουλάχιστον στα οικονομικά δεν ξέρουμε ποια ποσά έχουν φτάσει ήδη στους πληγέντες. Επίσης σε όλη αυτή την διάρκεια των γεγονότων έχουν θανατωθεί πάνω από 40.000 αιγοπρόβατα και βοοειδή, πάλι σύμφωνα με στοιχεία που αντλήσαμε από σχετικό ρεπορτάζ του News247
