Μια μέρα σαν σήμερα πριν ακριβώς 50 χρόνια ξεκίναγε η περιπέτεια της μεταπολίτευσης και της σημερινής αστικής δημοκρατίας. Σήμερα δε γιορτάζουμε μόνο για τα 50 έτη αλλά πρέπει να είμαστε σε πλήρη εγρήγορση έναντι κάθε προσπάθειας κατάλυσης του πολιτεύματος.
Στις 21 Απριλίου του 1967 οι συνταγματάρχες καταλύσαν το πολίτευμα, ακολούθησαν πολλα και γνωστά γεγονότα μέχρι την τουρκική εισβολή στην Κύπρο στις 20 Ιουλίου του 1974. Στις 24 Ιουλίου πέφτει η δικτατορία, ενώ παράλληλα καλείται ο Κωνσταντίνος Καραμανλής να έρθει από τη Γαλλία που βρισκότα ως αυτοεξόριστος από το 1963.
Ο Καραμανλής κλήθηκε από τον πρόεδρο της δικτατορίας, Φαίδωνα Γκιζίκη, και απαίτησε και έλαβε την πλήρη υποταγή των ενόπλων δυνάμεων στην πολιτική ηγεσία, ενώ επανέφερε το σύνταγμα. Κατανοώντας ότι τα γεγονότα στην Κύπρος θα μπορούσαν να δημιουργήσουν έναν γενικευμένο πόλεμο, και με ένοπλες δυνάμεις που ήταν ανέτοιμες, απέφυγε αυτό το ενδεχόμενο με κόστος βέβαια την διχοτόμηση της Κύπρου και όλα τα γεγονότα που ακόμα μέχρι σήμερα είναι κομμάτι της εξωτερικής πολιτικής τόσο της χώρας μας όσο και της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Στις 17 Νοεμβρίου του 1974 έγιναν οι πρώτες βουλευτικές εκλογές της μεταπολίτευσης. Πρώτο κόμμα βγήκε η Νέα Δημοκρατία με 54,37% και με την απόκτηση 220 εδρών. Δεύτερο κόμμα βγήκε η Ένωση Κέντρου-Νέες Δυνάμεις, που είχαν αρχηγό τον Γεώργιο Μαύρο. Το κόμμα που αποτελούνταν από απομεινάρια της προδικτατορικής ένωσης Κέντρου του Γεωργίου Παπανδρέου πήρε ποσοστό 20,42% και 60 έδρες. Τρίτο κόμμα αναδείχθηκε το ΠΑΣΟΚ με 13,58% όπου πήρε 12 εδρες στην βουλή. Ακολούθησε η Ενωμένη αριστερά με αρχηγό τον Ηλία Ηλιού, όπου πήρε 9,47%. Ο συνασπισμός αυτός είχε 3 κόμματα, το ΚΚΕ που είχε ΓΓ τότε τον Χαρίλαο Φλωράκη, το ΚΚΕ Εσωτερικού με ΓΓ τον Μπάμπη Δρακόπουλο και την ΕΔΑ με αρχηγό τον Ηλία Ηλιού. Τόσο η αριστερά όσο και ο Ανδρέας Παπανδρέου πάντως, αντιμετωπίζαν την αρχή της μεταπολίτευσης με δυσπιστία. Παρόλο που νομιμοποιήθηκαν όλα τα κόμματα, συμπεριλαμβανομένου και του ΚΚΕ που ήταν στην παρανομία λόγω του ιδιώνυμου από το 1929.
Το πρώτο λοιπόν ζήτημα για το ποιός θα κυβερνήσει και το ποιος θα είναι ο πρωθυπουργός και η αντιπολίτευση είχε λυθεί στις 17 Νοεμβρίου, έναν χρόνο μετά τα αιματηρά γεγονότα του πολυτεχνείου του 1973. Ωστόσο δεν είχε λυθεί το πολιτειακό, ο Καραμανλής λοιπόν λίγες ημέρες μετά τις εκλογές (22 Νοεμβρίου του 1974) κήρυξε το δημοψήφισμα για την μορφή του πολιτεύματος. Το δημοψήφισμα έγινε στις 8 Δεκεμβρίου του 1974 . Το ερώτημα του δημοψηφίσματος απλό, υπέρ ή κατά της βασιλευομένης δημοκρατίας, το Κατά συγκέντρωσε το 69,18%, και έτσι περάσαμε στην προεδρευομένη δημοκρατία. Λίγες ημέρες αργότερα ο Φαίδων Γκιζίκης παραιτήθηκε από την θέση του προέδρου της δημοκρατίας. Στις 11 Δεκεμβρίου του 1974 ο Γκιζίκης έστειλε επιστολή στον Καραμανλή όπου έγραφε ότι οι λόγοι οι οποίοι επέβαλαν την παραμονή του στο αξίωμα είχαν πλέον εκλείψει και πως θα παρέμενε μέχρι την εκλογή νέου Προέδρου. Ο Καραμανλής αποδέχθηκε την παραίτησή του με απαντητική επιστολή, όπου εξέφρασε ευχαριστίες προς τον Γκιζίκη. Ένας στρατιωτικός της δικτατορίας όπου δεν δικάστηκε ποτέ.
Προσωρινός πρόεδρος μπήκε ο Μιχαήλ Στασινόπουλος στις 8 Δεκεμβρίου του 1974. Ακολούθησαν οι διεργασίες στο κοινοβούλιο προκειμένου να εκλεγεί νέος πρόεδρος της δημοκρατίας. Ένας από τους πιο έμπιστους συμβούλους του Καραμανλή, ο Κωνσταντίνος Τσάτσος, προτάθηκε. Η Ένωση Κέντρου πρότεινε τον Παναγιώτη Κανελόπουλο ενώ η αριστερά και το ΠΑΣΟΚ ψήφισαν λευκό. Ψήφισαν 295 βουλευτές και ο Τσάτσος απέσπασε τους 210. Η ΝΔ είχε 220 βουλευτές, οι 5 βουλευτές έλειπαν την ημέρα της ψηφοφορίας, ενώ άλλοι 5 φαίνεται ότι δεν ψήφισαν τον Κωνσταντίνο Τσάτσο. Στις 19 Ιουλίου του 1975 ορκίστηκε ο Κωνσταντίνος Τσάτσος θέση που έμεινε μέχρι της 10 Μαϊου του 1980 και τον διαδέχθηκε ο ίδιος ο «Εθνάρχης», όπως ονομάστηκε, δηλαδή ο Κωνσταντίνος Καραμανλής. Έχουν περάσει 50 χρόνια, και το κόμμα του Καραμανλή, η Νέα Δημοκρατία, προφανώς με πολλές μεταλλάξεις και με άλλα πρόσωπα, παραμένει ψηλά στις προτθμήσεις των ψηφοφόρων.
Το ΠΑΣΟΚ που πέρασε στην θέση της αξιωματικής αντιπολίτευσης το 1977, μέχρι το 2009 πρωταγωνιστούσε και αυτό στην πολιτική σκηνή. Το 2012 οι ψηφοφόροι όμως έδωσαν την θέση στον ΣΥΡΙΖΑ. Σήμερα ο ΣΥΡΙΖΑ και το ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ παλεύουν για το ποιος θα πάρει την θέση της λεγόμενης κεντροαριστεράς που αποτελεί την δεύτερη μεγάλη συνιστώσα της πολιτικής μετά την κεντροδεξιά που εκφράζεται κυρίως από την Νέα Δημοκρατία. Βέβαια τα προβλήματα που έχουμε σήμερα είναι εντελώς διαφορετικής φύσης σε σχέση με το 1974, αλλά τα προτάγματα ίδια. Ψωμί-παιδεία-Ελευθερία φώναζαν στο πολυτεχνείο του 1973. Και τα τρία παραμένουν επίκαιρα.
